Nhiều quận, huyện ở Hà Nội bắt đầu ồ ạt đấu giá đất trở lại, với mức trúng chênh hàng chục tỷ đồng so với giá khởi điểm và xác lập kỷ lục giá mới, tuy nhiên chuyên gia cho rằng cần cẩn trọng với việc này, cũng như quan tâm đến hiệu quả sử dụng đất sau đấu giá.

Rầm rộ đấu giá đất trở lại

Trung tâm Phát triển Quỹ đất huyện Mê Linh vừa phối hợp với Công ty đấu giá Hợp Danh đấu giá Việt Nam tổ chức thành công phiên đấu giá 33 lô đất tại điểm X1, tổ dân phố số 2, thị trấn Chi Đông.

Theo đó, cả 33 lô đất đã được đấu giá thành công, thu về gần 226 tỷ đồng, chênh gần 100 tỷ đồng so với giá khởi điểm. Đáng chú ý, giá trúng cao nhất tại phiên đấu giá này lên tới gần 100 triệu đồng/m2, mức giá được coi là kỷ lục từ trước đến nay.

Trước đó, Trung tâm Phát triển quỹ đất huyện Mê Linh cũng phối hợp với Công ty Đấu giá hợp danh số 5 – Quốc gia đấu giá thành công 17 thửa đất tại điểm X1, thôn Yên Vinh, xã Thanh Lâm.

Tổng diện tích khu đấu giá là 1.858,9 m2 (diện tích mỗi thửa từ 87,75 - 171,67 m2), giá khởi điểm từ 27,1 - 35,2 triệu đồng/m2. Sau phiên đấu, tổng số tiền thu về là hơn 98 tỷ đồng, chênh 39,4 tỷ đồng so với giá khởi điểm. Thời điểm này, mức giá trúng cao nhất là 85,5 triệu đồng/m2.

Nhiều địa phương trên địa bàn Hà Nội bắt đầu đấu giá đất trở lại sau thời gian trầm lắng vì lệnh phân lô, tách thửa. (Ảnh minh họa)

Trong đó, lô số 01 rộng 129,7 m2 ở vị trí lô góc có mức giá trúng cao nhất là 11.1 tỷ đồng (tương đương 85,5 triệu đồng/m2). Lô đất 02 có diện tích 95,6m2, giá trúng là 7,2 tỷ đồng (tương đương 75,5 triệu đồng/m2).

Ở khu vực Đông Anh, các đơn vị liên quan cũng vừa tổ chức đấu giá 18 thửa đất để xây dựng nhà ở với diện tích 1.438,1 m2 tại điểm X4 thôn Đoài, xã Kim Nỗ.

Giá khởi điểm cho các thửa đất từ 40,8 - 55,1 triệu đồng /m2 ( tuỳ diện tích và vị trí). Kết thúc phiên đấu, tổng số tiền thu được là gần 100 tỷ đồng, với mức trúng từ 46,8 – 105 triệu đồng/m2.

Cần quan tâm đến hiệu quả sử dụng đất sau đấu giá

Được biết, năm 2022, Hà Nội đặt mục tiêu sẽ đấu giá khoảng 1.561,42 ha tại 634 dự án. Theo đó, tổng số tiền dự kiến thu được khoảng 3.106 tỷ đồng (đạt khoảng 25% chỉ tiêu năm 2022, trong đó số thu từ năm 2021 chuyển sang là 1.991 tỷ đồng).

Do đó, để đẩy nhanh tiến độ thực hiện đấu giá quyền sử dụng đất, từ nay đến cuối năm, UBND TP HN yêu cầu các ngành chức năng, UBND các quận, huyện, thị xã và Trung tâm Phát triển quỹ đất Hà Nội có trách nhiệm kiểm soát chặt chẽ việc đấu giá quyền sử dụng đất, việc định giá đất, đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật.

Trước đó, tại báo cáo ở Hội nghị “Phát triển thị trường bất động sản an toàn, lành mạnh và bền vững”, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) Lê Minh Ngân nhận định, còn nhiều tồn tại và hạn chế trong vấn đề đấu giá đất ở nước ta.

Do đó, cần bổ sung quy định về việc dừng cuộc đấu giá khi có dấu hiệu bất thường trong việc đẩy giá trúng đấu giá lên quá cao, gây hiệu ứng tiêu cực. Bổ sung quy định xử lý thu hồi nộp vào ngân sách nhà nước khoản tiền người trúng đấu giá đã nộp dở dang trong trường hợp phải hủy hợp đồng trúng đấu giá đất. Bổ sung quy định về thời hạn nộp tiền trúng đấu giá, không cho phép chậm và phạt chậm nộp như quy định chung của pháp luật về quản lý thuế.

Trao đổi với Tiền Phong, GS Đặng Hùng Võ, Nguyên Thứ trưởng Bộ Tài Nguyên và Môi trường (TN&MT) cho rằng, sai lầm của chúng ta là cứ dồn dập đấu giá đất, mà chưa quan tâm đến hiệu quả sử dụng đất.

GS Võ chỉ ra, thực tế, các cuộc đấu giá đất ở nước ta luôn có giá trúng cao gấp nhiều lần giá khởi điểm. Từ đó, tạo ra một môi trường đầu tư với giá đất cao hơn bình thường. Và khi đầu vào đất đai cao, giá hàng hóa sản xuất cao theo.

Trong khi đó, ở các nước xung quanh, chi phí đất đai thấp nên giá hàng hóa thấp. Vậy thì chẳng phải Việt Nam chỉ cần nhập khẩu, không cần sản xuất trong nước nữa.

GS Đặng Hùng Võ cho rằng sai lầm của chúng ta là cứ dồn dập đấu giá đất, mà chưa quan tâm đến hiệu quả sử dụng đất.

“Điều này cho thấy, nếu đấu giá đất cao, năng lực cạnh tranh của nền kinh tế sẽ kém đi. Vậy thì Việt Nam chẳng phải đang lấy đá ghè vào chân”, nguyên Thứ trưởng Bộ TN&MT nói.

Cũng theo GS Võ, chúng ta chỉ nên đấu giá những mảnh đất “vàng”, đất "kim cương” có vị trí đắc địa, có một không hai, mà chưa giao, chưa cho thuê, chưa có người sử dụng trong các đô thị, mảnh đất mà đại gia nào cũng “thèm khát” sở hữu, chứ không phải mảnh đất nào cũng đấu. Nghĩa là, không nên phổ cập đấu giá đất.

“Nhược điểm của cơ chế đấu giá đất hiện hành là không quy định về hiệu quả sử dụng đất sau khi đấu giá thành công. Mà chỉ lấy riêng chỉ tiêu tài chính, thậm chí doanh nghiệp nào trả giá cao chênh 1 đồng thôi là đã trúng đấu giá. Thế nhưng, tiếp theo đó họ sử dụng đất vào việc gì thì pháp luật lại không quy định.

Do đó, có nhiều trường hợp sau khi trúng đấu giá thì quây tôn khu đất đắc địa nhiều năm rồi bỏ hoang, gây lãng phí tài nguyên đất đai và ô nhiễm môi trường.

Vì vậy, việc đấu giá đất phải đi đôi với quy hoạch. Nghĩa là doanh nghiệp trúng đấu giá phải thực hiện dự án theo quy hoạch, không phải cứ bỏ nhiều tiền là trúng.

Thậm chí, cho dù doanh nghiệp đấu giá đất ở mức "trên trời" nhưng không mang lại hiệu quả môi trường, phát thải không giảm, ô nhiễm môi trường tăng lên,… thì chúng ta cũng không lựa chọn", GS Võ nhấn mạnh.

Theo Lộc Liên (Tiền Phong)