Cơ chế quản lý mới áp đặt quy định nghiêm ngặt khi không cho phép người mua nhà ở thương mại tại các khu đô thị này tự ý chuyển nhượng trong vòng 3 năm đầu, nhằm bảo đảm tính ổn định và điều tiết thị trường.

Hà Nội vừa chính thức phê duyệt Đề án khu đô thị đa mục tiêu với những định hướng mang tính chiến lược về không gian sống bền vững.

Phối cảnh khu đô thị Bắc Thăng Long Urban City rộng gần 700 ha ở khu vực Đông Anh - Mê Linh. Ảnh: Handico
Dự án đô thị đa mục tiêu quy mô lớn Bắc Thăng Long Urban City ở khu vực Đông Anh - Mê Linh. Ảnh: Handico

Chiến lược giãn dân nội đô và tạo lập sinh kế bền vững

Mới đây, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng đã ký ban hành Quyết định số 2636 ngày 25/5 phê duyệt Đề án khu đô thị đa mục tiêu trên địa bàn Thủ đô. Đây là đề án mang tầm nhìn dài hạn, hướng đến việc xây dựng các khu đô thị đa mục tiêu phân bổ đồng đều tại 8 hướng của thành phố. Các khu vực này sẽ gắn kết chặt chẽ với 9 trục động lực phát triển đã được xác định trong định hướng Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn lên đến 100 năm.

Về mặt quy hoạch, các khu đô thị đa mục tiêu được ưu tiên đặt gần các hành lang giao thông chính và đầu mối giao thông công cộng trọng điểm. Mô hình này được thiết kế nhằm đáp ứng đa dạng nhu cầu về nhà ở của người dân, bao gồm từ nhà ở công vụ, nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội, nhà ở phục vụ công tác tái định cư của các dự án trọng điểm, cho đến một tỷ lệ hợp lý dành cho nhà ở thương mại. Cơ cấu này được tổ chức chặt chẽ nhằm ưu tiên cho việc tái thiết đô thị ở khu vực trung tâm, thúc đẩy giãn dân nội đô, giải phóng mặt bằng cũng như bảo đảm an sinh xã hội và cân đối nguồn lực đầu tư.

Không chỉ giải quyết bài toán về chỗ ở, các khu đô thị này còn được định hướng trở thành những không gian sống và làm việc bền vững, có năng lực tự tạo lập và duy trì sinh kế lâu dài cho cư dân. Thành phố sẽ bố trí đồng bộ các chức năng từ thương mại, dịch vụ, không gian làm việc công cộng cho đến sản xuất sạch và hệ thống logistics đô thị. Nhờ đó, người dân hoàn toàn có thể tiếp cận mọi dịch vụ sinh hoạt hàng ngày, học tập từ bậc mầm non đến đào tạo nghề, chăm sóc y tế tại bệnh viện, phòng khám, hay tham gia các hoạt động văn hóa - thể thao ngay trong phạm vi khu đô thị. Để hiện thực hóa mục tiêu này, thành phố khuyến khích các nhà đầu tư chiến lược có tiềm lực tài chính dồi dào và giàu kinh nghiệm tham gia đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng.

Ràng buộc 3 năm đối với nhà thương mại và lộ trình vận hành cụ thể

Điểm nhấn đáng chú ý nhất trong đề án vừa ban hành nằm ở cơ chế quản lý giao dịch bất động sản. Trong khi nhà ở thương mại tại các khu đô thị đa mục tiêu vẫn được phép kinh doanh theo quy định, chủ đầu tư bị bắt buộc phải công khai toàn bộ tiêu chuẩn chất lượng, giá bán, bàn giao đúng tiến độ và thực hiện nghĩa vụ bảo hành. Đối với khách hàng, bên mua hoặc thuê mua nhà ở thương mại sẽ không được phép bán lại nhà trong thời hạn 3 năm, tính từ ngày hoàn tất thanh toán đủ tiền theo hợp đồng. Trong trường hợp đặc biệt có nhu cầu chuyển nhượng khi chưa hết thời hạn 3 năm này, người mua chỉ được bán lại duy nhất cho chủ đầu tư dự án, với mức giá bán tối đa không vượt quá giá trị đã ký trên hợp đồng mua bán ban đầu.

Đối với phân khúc nhà ở xã hội, quy trình quản lý, bán và cho thuê sẽ tuân thủ nghiêm ngặt theo đúng đối tượng và trình tự pháp luật. Với nhà ở tái định cư, sau khi quỹ nhà đủ điều kiện bán nhà ở hình thành trong tương lai, chủ đầu tư sẽ trực tiếp ký hợp đồng với người thuộc diện tái định cư theo danh sách phê duyệt. Nhằm tránh lãng phí tài nguyên, đề án quy định nếu quá 12 tháng kể từ ngày công trình được nghiệm thu đưa vào sử dụng mà các căn hộ tái định cư vẫn chưa được bố trí hoặc không có người đến nhận, nhà đầu tư có quyền đề xuất chuyển đổi số căn hộ tồn dư này sang dạng nhà ở xã hội để bán hoặc cho thuê.

Theo dòng lộ trình được công bố, sau khi hoàn thành việc xây dựng dự thảo và phê duyệt đề án trong quý II/2026, Hà Nội sẽ tổ chức triển khai thí điểm tại một số khu vực. Mục tiêu đến năm 2030, thành phố sẽ đưa vào vận hành chính thức từ 2 đến 3 khu đô thị đa mục tiêu, từ đó tiến hành đánh giá kết quả để làm cơ sở nhân rộng mô hình. Tính toán từ cơ quan chức năng cho thấy tổng nhu cầu phát triển nhà ở giai đoạn 2021-2030 của thành phố là khoảng 195-255 triệu m2 sàn. Sau khi trừ đi 18 triệu m2 sàn nhà ở xã hội và 45 triệu m2 sàn do người dân tự xây, thành phố cần phát triển từ 132 đến 192 triệu m2 sàn nhà ở thương mại và tái định cư nằm trong các dự án khu đô thị đa mục tiêu này.

Trước đó, vào đầu tháng 2, Hà Nội đã phát lệnh khởi công hai dự án đô thị đa mục tiêu quy mô lớn. Đầu tiên là dự án Bắc Thăng Long Urban City có diện tích gần 700 ha, tọa lạc tại các xã Phúc Thịnh, Thiên Lộc (thuộc huyện Đông Anh cũ) và xã Mê Linh (huyện Mê Linh cũ), án ngữ giữa đường vành đai 3 và vành đai 3,5 với lộ trình thực hiện kéo dài đến năm 2032. Dự án thứ hai có quy mô khoảng 696 ha nằm tại xã Thư Lâm và Đông Anh do Công ty cổ phần Tập đoàn Tương Lai Sông Hồng làm chủ đầu tư, nằm gần tuyến cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên và cách dự án thứ nhất khoảng 18 km.

PV (SHTT)