Bộ Nông nghiệp và Môi trường vừa chính thức bàn giao hơn 63.811 ha diện tích mặt biển tại khu vực Hải Phòng và Lâm Đồng cho hai tập đoàn năng lượng hàng đầu quốc gia là EVN và PVN. Đây là bước đi chiến lược nhằm hiện thực hóa tham vọng phát triển điện gió ngoài khơi của Việt Nam.

Theo quyết định mới nhất từ Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trần Đức Thắng, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) và Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng quốc gia Việt Nam (PVN) sẽ có thời hạn 36 tháng để thực hiện các hoạt động đo đạc, khảo sát. Đáng chú ý, cả hai tập đoàn đều được miễn nộp tiền sử dụng khu vực biển trong giai đoạn này.

Khu vực biển được giao cho EVN đo đạc, khảo sát làm dự án điện gió ngoài khơi. Ảnh: MAE

Cụ thể, EVN đã được chấp thuận sử dụng 24.000 ha biển tại khu vực ngoài khơi quần đảo Long Châu và đảo Bạch Long Vĩ thuộc thành phố Hải Phòng. Mục tiêu của cuộc khảo sát này là thu thập dữ liệu phục vụ cho việc phát triển hai dự án trọng điểm: Điện gió ngoài khơi Bắc Bộ 1.3 và Bắc Bộ. Trong khi đó, PVN được giao quản lý hơn 39.811 ha biển ngoài khơi tỉnh Lâm Đồng để nghiên cứu khả thi cho dự án điện gió ngoài khơi Nam Trung Bộ 1.

Các khu vực biển được bàn giao có đặc điểm địa hình khá phức tạp với độ sâu trung bình lên tới 140 m. Theo thiết kế sơ bộ, các công trình và thiết bị khảo sát có thể đạt độ cao tới 40 m so với mực nước biển. Việc cấp phép khảo sát không chỉ giúp doanh nghiệp thu thập dữ liệu kỹ thuật mà còn tạo cơ sở pháp lý để cơ quan quản lý kiểm soát không gian biển, đảm bảo không xảy ra tình trạng chồng lấn với các hoạt động khai thác kinh tế khác.

Tuy nhiên, đi kèm với quyền lợi là những ràng buộc pháp lý chặt chẽ. Bộ Nông nghiệp và Môi trường yêu cầu EVN và PVN tuyệt đối không được chuyển nhượng, cho thuê hay thế chấp quyền sử dụng khu vực biển này. Đặc biệt, hai tập đoàn phải cam kết tuân thủ các quy định về an ninh quốc phòng và bảo vệ môi trường biển. Trong trường hợp xảy ra các sự cố như ô nhiễm môi trường hay sạt lở bờ biển, hoạt động khảo sát buộc phải tạm dừng ngay lập tức cho đến khi khắc phục xong hậu quả. Ngoài ra, nếu phát hiện di sản văn hóa trong quá trình làm việc, doanh nghiệp có trách nhiệm thông báo ngay cho chính quyền địa phương.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh có nhiều thảo luận về tiến độ năng lượng tái tạo. Dù Bộ Công Thương từng đề xuất lùi thời gian phát triển loại hình điện này sang sau năm 2030 do chi phí đầu tư ban đầu cực lớn (ước tính khoảng 60-70 tỷ USD), nhưng Thường trực Chính phủ đã yêu cầu giữ vững lộ trình.

Theo định hướng từ Quy hoạch Điện VIII điều chỉnh, Việt Nam đặt mục tiêu sở hữu 6.000 MW điện gió ngoài khơi vào năm 2030 và con số này sẽ tăng lên 17.500 MW vào năm 2035. Tầm nhìn xa hơn đến năm 2050, tổng công suất điện gió ngoài khơi của quốc gia dự kiến sẽ đạt mức khổng lồ từ 113.000 đến 139.000 MW, đóng góp quan trọng vào an ninh năng lượng quốc gia.