Báo cáo tổng hợp kết quả kiểm toán năm 2025 của Kiểm toán Nhà nước đã phác họa bức tranh nhiều chiều về hoạt động của các doanh nghiệp nhà nước, trong đó nổi bật là tình trạng thua lỗ kéo dài tại không ít công ty con và đơn vị liên kết.

Theo báo cáo, dù toàn bộ 9/9 tập đoàn, tổng công ty và doanh nghiệp sản xuất kinh doanh được kiểm toán đều ghi nhận lợi nhuận trong năm 2024, nhưng phía sau con số này vẫn tồn tại nhiều vấn đề đáng chú ý.

Một số doanh nghiệp đạt lợi nhuận sau thuế hàng nghìn tỷ đồng, trong đó có PVN, Vietnam Airlines và VNPT. Nhiều đơn vị còn duy trì tỷ suất sinh lời trên vốn chủ sở hữu ở mức cao, vượt 30%.

Tuy nhiên, công tác quản lý tài chính tại một số doanh nghiệp vẫn bộc lộ hạn chế. Kiểm toán chỉ ra tình trạng thiếu quy chế quản lý tiền, chưa tối ưu dòng tiền và chưa thực hiện đầy đủ việc so sánh lãi suất khi gửi ngân hàng. Một số đơn vị chưa xây dựng kế hoạch dòng tiền theo tháng, quý hoặc năm, dẫn đến hiệu quả sử dụng vốn chưa cao.

12-1775953977-kiem-toan-nha-nuoc-chi-ra-loat-khoan-lo-hang-tram-nghin-ty-tai-cac-doanh-nghiep-lien-quan-vna-vnpt-vnsteel
Loạt doanh nghiệp nhà nước đạt lợi nhuận khủng năm 2024. Ảnh: Nam Khánh

Bên cạnh đó, tồn kho lớn và chi phí xây dựng dở dang kéo dài nhiều năm cũng là vấn đề đáng lo ngại tại một số doanh nghiệp trong lĩnh vực xây lắp và bất động sản. Nhiều khoản đầu tư chưa được quyết toán, gây áp lực lên hiệu quả kinh doanh chung.

Đáng chú ý, tình trạng thua lỗ tại các công ty con vẫn diễn ra ở nhiều đơn vị. Cụ thể, Công ty mẹ - Hancorp: 4/7 công ty con lỗ lũy kế 25,07 tỷ đồng, trong đó 2/4 công ty con không phát sinh doanh thu năm 2024.

Công ty mẹ - VNPT: 09/24 công ty con lỗ lũy kế/vốn đầu tư 354,99/579,85 tỷ đồng.

Công ty mẹ - Vnsteel: 2 công ty con lỗ lũy kế/vốn đầu tư 131,50/1.253,21 tỷ đồng, đã trích lập dự phòng 225,05 tỷ đồng.

Công ty mẹ - Dofico: 3/7 công ty con còn lỗ lũy kế, trong đó Công ty TNHH MTV Đầu tư Phát triển Bửu Long lỗ lũy kế 179,13 tỷ đồng, chiếm 54% vốn chủ sở hữu.

Công ty mẹ - VNA: 1 công ty con lỗ lũy kế/vốn đầu tư là 11.056/632,87 tỷ đồng, đã trích lập dự phòng 100% và 2 công ty con có lợi nhuận nhưng còn lỗ lũy kế tại 31/12/2023 là 113,58 tỷ đồng.

PVGAS: 3 công ty con lỗ lũy kế tại 31/12/2024 là 1.052,06 tỷ đồng, trong đó 1 công ty đang thực hiện thủ tục giải thể.

TCT CP Khoan và Dịch vụ khoan dầu khí: 1 công ty con lỗ lũy kế 374,92 tỷ đồng, phải trích lập dự phòng tương ứng 25,81% vốn đầu tư và 1 công ty con lỗ năm 2024 là 43,45 tỷ đồng.

KTNN cũng điểm danh một số khoản đầu tư của Tập đoàn, TCT, công ty vào công ty liên doanh, liên kết, đầu tư dài hạn khác bị thua lỗ.

Cụ thể, Công ty mẹ - Vnsteel: 8 công ty liên danh, liên kết lỗ lũy kế/vốn đầu tư tại 31/12/2024 là 3.441,21/2.016,62 tỷ đồng, đã trích lập dự phòng 1.105,05 tỷ đồng và 2 công ty (đầu tư dài hạn khác) lỗ lũy kế/vốn đầu tư 700,77/302,74 tỷ đồng, đã trích lập dự phòng 29,64 tỷ đồng.

Công ty mẹ - VNPT: 7/27 công ty liên doanh, liên kết lỗ lũy kế/vốn đầu tư 275,52/229,97 tỷ đồng và 02/27 công ty còn lỗ lũy kế, không có báo cáo tài chính năm 2024 (1 công ty lỗ lũy kế đến năm 2022 là 5,9 tỷ đồng và 1 công ty lỗ lũy kế đến năm 2023 là 14,82 tỷ đồng); 1/7 công ty (đầu tư dài hạn khác) lỗ lũy kế/vốn đầu tư 25,53/10 tỷ đồng, 1/7 công ty (đầu tư dài hạn khác) đến năm 2022 còn lỗ lũy kế 134 tỷ đồng, không có báo cáo tài chính năm 2023 và 2024; 1/7 công ty (đầu tư dài hạn khác) đang làm thủ tục giải thể, phá sản.

Công ty mẹ Vietnam Airlines: 2 công ty liên kết lỗ lũy kế/vốn đầu tư 112,8/100,91 tỷ đồng; Công ty TNHH MTV Dịch vụ mặt đất sân bay Việt Nam: 1 công ty liên kết lãi năm 2024 nhưng còn lỗ lũy kế 77,33 tỷ đồng.

Công ty mẹ - Hancorp: 6/13 công ty liên kết lỗ lũy kế/vốn đầu tư 173,09/135,27 tỷ đồng; 5/17 công ty (đầu tư dài hạn khác) lỗ lũy kế/vốn đầu tư 235,97/214,29 tỷ đồng và 4/17 công ty (đầu tư dài hạn khác) dừng hoạt động, không lập báo cáo tài chính năm 2024.

Công ty mẹ - Dofico: 4/9 công ty liên kết còn lỗ lũy kế, trong đó 3/4 công ty lỗ lũy kế từ 43% đến vượt vốn chủ sở hữu.

PVPOWER: 2 công ty (đầu tư dài hạn khác) lỗ lũy kế tại 31/12/2023 là 488,46 tỷ đồng và 1 công ty (đầu tư dài hạn khác) lỗ lũy kế tại 31/12/2024 là 104,97 tỷ đồng.

Công ty TNHH MTV Apatit Việt Nam: 1 công ty (đầu tư dài hạn khác) lỗ lũy kế 2.520,77 tỷ đồng, dự phòng đầu tư tài chính 90 tỷ đồng, bằng 100% vốn đầu tư và 1 công ty (đầu tư dài hạn khác) đã dừng hoạt động từ quý 4/2013; Công ty CP Cao su Đà Nẵng: 01 công ty (đầu tư dài hạn khác) đã giải thể năm 2024