Cuộc cạnh tranh thu hút dòng tiền nhàn rỗi giữa các ngân hàng đang ngày càng gay gắt khi nhiều tổ chức tín dụng nâng mạnh lãi suất huy động, có nơi vượt ngưỡng 8%/năm. Áp lực về thanh khoản, biến động tỷ giá và rủi ro lạm phát được xem là những yếu tố chính thúc đẩy xu hướng này.

Bước sang tháng 3, thị trường tiền tệ ghi nhận làn sóng tăng lãi suất huy động ở nhiều ngân hàng. Chỉ sau nửa tháng kể từ thời điểm sau kỳ nghỉ Tết, lãi suất kỳ hạn ngắn 6 tháng tại một số nơi đã tăng thêm khoảng 1 - 2 điểm phần trăm, chạm mức 8%/năm.

400 (14)

Cuộc cạnh tranh nâng lãi suất ngày càng gay gắt

Khảo sát trên thị trường cho thấy Ngân hàng TMCP Quốc tế (VIB) đang triển khai chương trình gửi tiết kiệm trực tuyến kỳ hạn 6 - 11 tháng với lãi suất lên tới 7,9%/năm, cao hơn khoảng 2,1 điểm phần trăm so với trước Tết Nguyên đán. Tương tự, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thịnh Vượng (VPBank) cũng nâng lãi suất kỳ hạn 6 tháng qua kênh online lên 7,9%/năm cho khoản tiền gửi từ 300 triệu đồng đến dưới 1 tỷ đồng. Với các khoản tiền từ 1 tỷ đồng trở lên, mức lãi suất tại đây đã tăng lên 8,2%/năm.

Gần đây, Ngân hàng TMCP Quân đội (MB) cũng điều chỉnh tăng đáng kể lãi suất tiền gửi. Theo đó, tiết kiệm trực tuyến kỳ hạn 6 - 9 tháng được nâng lên 5,9%/năm, còn kỳ hạn 12-18 tháng đạt 6,3%/năm - lần đầu tiên vượt mốc 6%. Mức lãi suất cao nhất tại MB hiện khoảng 6,8%/năm dành cho các khoản tiền gửi từ 24 - 60 tháng.

Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Việt Nam Thương Tín (VietBank) cũng niêm yết lãi suất tiền gửi tại quầy khá cao: kỳ hạn 3 tháng khoảng 4,75%/năm, còn kỳ hạn 6 tháng lên tới 7,5%/năm.

Tính từ đầu tháng 3 đến nay, đã có ít nhất 4 ngân hàng điều chỉnh tăng lãi suất huy động gồm VPBank, Sacombank, VietBank và MB.

Sự thay đổi nhanh chóng của mặt bằng lãi suất khiến nhiều người gửi tiền bất ngờ. Chị Hồng (TP.HCM) cho biết ngay sau kỳ nghỉ Tết, chị gửi 300 triệu đồng tại một ngân hàng tư nhân với lãi suất khoảng 7,7%/năm cho kỳ hạn 6 tháng (bao gồm ưu đãi cộng thêm 1,5%). Tuy nhiên chỉ sau nửa tháng, mức lãi suất dành cho cùng kỳ hạn đã tăng lên hơn 8%/năm.

Thậm chí, với các khoản tiền gửi quy mô rất lớn, lãi suất còn cao hơn. Chẳng hạn, Ngân hàng MSB đang áp dụng mức 9%/năm cho khách hàng gửi mới hoặc sổ tiết kiệm tự động gia hạn từ năm 2018 với số tiền tối thiểu 500 tỷ đồng, kỳ hạn 13 tháng. Tương tự, PVcomBank cũng triển khai mức lãi suất đặc biệt 9%/năm cho kỳ hạn 12 - 13 tháng đối với khoản tiền gửi tại quầy từ 2.000 tỷ đồng trở lên.

Lãi suất phân hóa giữa các nhóm ngân hàng

Dữ liệu lãi suất tiền gửi trực tuyến cập nhật ngày 10/3 cho thấy sự khác biệt khá rõ giữa các nhóm ngân hàng, đặc biệt theo từng kỳ hạn.

Với kỳ hạn 1 tháng, nhóm ngân hàng quốc doanh như Agribank, BIDV hay VietinBank duy trì mức lãi suất khá thấp, chỉ khoảng 3 - 3,2%/năm. Trong khi đó, nhiều ngân hàng tư nhân niêm yết mức cao hơn, khoảng 4,6 - 4,75%/năm. Mức thấp nhất thị trường hiện thuộc về SCB với 1,6%/năm.

Ở kỳ hạn 3 tháng, các ngân hàng lớn vẫn giữ lãi suất quanh 3,4%/năm như BIDV và VietinBank, trong khi khối ngân hàng tư nhân phổ biến trong khoảng 4,6 - 4,75%/năm nhằm tăng sức cạnh tranh.

Kỳ hạn 6 tháng cho thấy sự phân hóa rõ rệt hơn khi lãi suất dao động 4,5% - 7,1%/năm. Các ngân hàng quốc doanh thường duy trì mức 4,5 - 5,7%/năm, còn nhiều ngân hàng tư nhân nâng lên trên 6,5%. Mức cao nhất thuộc về PGBank với 7,1%/năm, tiếp theo là Techcombank (6,85%) và LPBank (6,8%).

Đối với kỳ hạn 9 tháng, nhiều ngân hàng tư nhân đã niêm yết mức lãi trên 6%/năm, trong đó PGBank dẫn đầu với khoảng 7,1%/năm.

Ở kỳ hạn 12 tháng, mặt bằng lãi suất phổ biến 5,2% - 7,2%/năm, với mức cao nhất đang được niêm yết tại MBV và PGBank (7,2%).

Kỳ hạn 18 tháng cũng duy trì lãi suất tương đối cao, dao động khoảng 5,3 - 7,1%/năm. Trong nhóm này, LPBank dẫn đầu với mức 7,1%/năm, tiếp theo là BVBANK (7%) và Bac A Bank (6,9%).

Áp lực thanh khoản và lạm phát đẩy lãi suất đi lên

Theo lãnh đạo một số ngân hàng, nguyên nhân trực tiếp của việc nâng lãi suất huy động là nhu cầu tăng vốn để cân đối nguồn tiền phục vụ hoạt động cho vay. Trong bối cảnh đó, lãi suất trên thị trường liên ngân hàng cũng đã tăng lên khoảng 7%/năm, nhưng việc vay mượn không phải lúc nào cũng thuận lợi do hạn mức bị giới hạn.

Ngoài ra, diễn biến kinh tế vĩ mô toàn cầu cũng góp phần thúc đẩy xu hướng tăng lãi suất. Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông leo thang đã gây gián đoạn chuỗi cung ứng và đẩy giá dầu tăng mạnh, có thời điểm tăng 8% - 13%. Biến động năng lượng này làm gia tăng áp lực lạm phát tại nhiều quốc gia, qua đó kéo mặt bằng lãi suất đi lên.

Trong bối cảnh rủi ro lạm phát gia tăng, các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới trở nên thận trọng hơn với kế hoạch giảm lãi suất, thậm chí một số nơi còn phát tín hiệu có thể nâng lãi suất trở lại ngay trong tháng 3. Diễn biến này tạo thêm áp lực lên tỷ giá cũng như thị trường tiền tệ trong nước.

Về phía cơ quan quản lý, Ngân hàng Nhà nước cho biết sẽ tiếp tục theo dõi sát tình hình thị trường để điều hành chính sách tiền tệ một cách chủ động và linh hoạt, đồng thời phối hợp chặt chẽ với chính sách tài khóa. Mục tiêu trọng tâm vẫn là kiểm soát lạm phát, giữ ổn định kinh tế vĩ mô và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững.