Mặt bằng lãi suất cho vay mua nhà tăng mạnh lên quanh 14%/năm đang tạo áp lực lớn lên cả người đang gánh nợ lẫn những ai có ý định vay vốn để sở hữu bất động sản. Trong khi một bộ phận tính chuyện bán tài sản để giảm đòn bẩy tài chính, nhiều người khác tạm hoãn kế hoạch mua nhà vì lo ngại gánh nặng trả lãi.

Bà Nam (phường Phước Long) đặt cọc mua một căn hộ tại Thảo Điền vào thời điểm giao thừa năm 2025. Do chưa cân đối đủ nguồn vốn tự có, bà lựa chọn vay ngân hàng theo hình thức thấu chi với mức lãi suất ưu đãi ban đầu 6%/năm.

Tuy nhiên, khoản vay này áp dụng cơ chế lãi suất thả nổi và được điều chỉnh định kỳ 3 tháng một lần. Kỳ rà soát gần nhất diễn ra trong tháng 3 và theo tìm hiểu của bà, lãi suất có thể tăng thêm khoảng 3 điểm phần trăm, lên mức 9%/năm.

Điều khiến bà lo lắng không chỉ là mức điều chỉnh hiện tại, mà còn là khả năng lãi vay tiếp tục leo thang trong các kỳ sau. Nếu lãi suất phổ biến tăng lên 12%/năm, thậm chí 14%/năm như một số ngân hàng đang áp dụng, số tiền phải trả hàng tháng sẽ tăng mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch tài chính gia đình.

Trước bối cảnh này, bà tính đến phương án chuyển nhượng căn hộ để giảm áp lực nợ vay. Tuy nhiên, bà cũng băn khoăn về sức mua trên thị trường khi lãi suất cao có thể khiến người mua thận trọng hơn, kéo theo thanh khoản giảm.

Thiết kế chưa có tên (144)
Lãi suất vay mua nhà tăng mạnh ở nhiều ngân hàng

Không chỉ người vay hiện hữu chịu áp lực, những người đang cân nhắc vay vốn cũng dè dặt hơn.

Ông Kiên (phường Bình Trưng) từng dự tính vay khoảng 1,2 tỷ đồng để mua nhà, nhưng hiện tạm hoãn kế hoạch. Với mức lãi suất thả nổi có thể lên tới 14,5%/năm, thậm chí 16%/năm như giai đoạn cách đây 5 - 6 năm, chi phí tài chính trở thành gánh nặng lớn.

Theo tính toán, mỗi tháng gia đình ông có thể phải chi khoảng 22 triệu đồng cho cả gốc lẫn lãi, chưa kể các khoản sinh hoạt và nuôi con. Áp lực này khiến ông quyết định “chùn tay” thay vì chấp nhận rủi ro trong bối cảnh lãi suất biến động.

Ghi nhận cho thấy sau kỳ nghỉ Tết, mặt bằng lãi suất huy động và cho vay tiếp tục đi lên. Trước đây, nhiều ngân hàng áp dụng lãi suất cố định trong 2 năm ở mức khoảng 6,5%/năm, nhưng hiện nay mức phổ biến đã tăng lên 13 - 14%/năm. Thậm chí, thời gian cố định lãi suất cũng bị rút ngắn còn 12 - 18 tháng thay vì 24 tháng như trước.

Theo ông Võ Hồng Thắng, Phó Tổng giám đốc DKRA Group, tốc độ tăng lãi suất thời gian qua diễn ra khá nhanh. Ông cho rằng với mức 14%/năm, khoản vay 1 tỷ đồng hiện nay tạo áp lực tương đương khoản vay 2 tỷ đồng khi lãi suất còn 6,5%/năm trước đây. Dù dư nợ không đổi, nghĩa vụ trả lãi thực tế đã tăng gần gấp đôi.

Ở góc độ quản lý, Thủ tướng đã yêu cầu Ngân hàng Nhà nước kiểm soát chặt tín dụng bất động sản mang tính đầu cơ, ưu tiên nhu cầu ở thực, đồng thời điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt để ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát.

Bà Mai Thanh Thảo, đại diện Savills Việt Nam, khuyến nghị người mua nhà cần tính toán kỹ tỷ lệ vay, tránh để nghĩa vụ trả nợ vượt quá khả năng chi trả khi lãi suất biến động. Theo bà, không nên chỉ dựa vào mức lãi suất ưu đãi trong 6 - 24 tháng đầu, mà phải tính đến kịch bản lãi suất thả nổi sau thời gian ưu đãi.

Trong bối cảnh chi phí vốn tăng cao, khách hàng nên ưu tiên các tài sản có nhu cầu sử dụng thực, pháp lý rõ ràng và có thể khai thác ngay để tạo dòng tiền, qua đó giảm áp lực tài chính và tăng khả năng thanh khoản.Việc duy trì quỹ dự phòng đủ chi trả từ 6-12 tháng tiền vay cũng được xem là yếu tố quan trọng khi thu nhập có thể biến động. 

Nếu lãi suất tiếp tục ở mức 15 - 18%/năm, nhà đầu tư nên tập trung vào các tài sản đáp ứng ba tiêu chí: phục vụ nhu cầu thực, pháp lý minh bạch và có khả năng tạo dòng tiền ổn định.

Những phân khúc như căn hộ trung cấp phục vụ ở thực, nhà ở đã hoàn thiện trong khu dân cư ổn định, bất động sản khu công nghiệp - logistics, hoặc tài sản cho thuê như văn phòng quy mô vừa, nhà trọ, căn hộ dịch vụ, shophouse có khách thuê… được đánh giá có tính phòng thủ cao hơn.

Theo chuyên gia, trong giai đoạn lãi suất cao, kỳ vọng lợi nhuận cần điều chỉnh theo hướng thực tế hơn, đòi hỏi nguồn vốn thực, tầm nhìn dài hạn và kỷ luật tài chính chặt chẽ.

Theo Việt Hà (SHTT)