Loạn giá xăng vì Bộ trưởng muốn giữ "chữ tín"

Ngày 21/1, điều hành xăng thay đổi liên tục. Đầu giờ sáng, quyết định tăng thuế kịch trần rồi trong buổi chiều lại hai lần ra thông báo giảm giá và việc tăng thuế cũng đình lại.

Biểu thuế này đi kèm theo Thông tư 06 do Thứ trưởng Bộ Tài chính, bà Vũ Thị Mai ký ban hành chiều ngày 20/1 và thời gian có hiệu lực là từ ngày 21/1. Việc tăng thuế này khiến cho nhiều người thạo tin ngạc nhiên. Bởi lẽ, chỉ trước đó, trong chiều ngày 20/1, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã chia sẻ: "Sẽ không tăng kịch trần thuế nhập khẩu xăng dầu".

Trả lời cho băn khoăn của Vietnamnet khi đó, giá dầu thô đã quá thấp thì thuế tăng trần hay không, ông Đinh Tiến Dũng rất cởi mở khẳng định: "Sẽ không tăng". Bộ trưởng Dũng nói thêm: "Sáng nay, chúng tôi đã báo cáo Chính phủ rồi. Thuế nhập khẩu xăng dầu cứ giữ nguyên. Nếu giá dầu giảm nữa thì phải tính toán điều chỉnh lại mức trần này".

Người đứng đầu ngành tài chính cũng bày tỏ: "Tôi bao giờ cũng đứng về phía người tiêu dùng". Nói rộng hơn về câu chuyện giá dầu thô, ông cho rằng, giá xuống chính là cơ hội tốt cho nền kinh tế, góp phần làm giảm chi phí cho nền kinh tế.

Trong một ngày, điều hành xăng thay đổi liên tục.

Trên cơ sở Thông tư số 6, Bộ Công Thương đã tính toán các phương án giảm giá với mức dự kiến chỉ giảm 720- 1.444 đồng/lít xăng dầu, thời gian áp dụng chậm nhất là từ 15h ngày 21/1.

Câu chuyện 'trống đánh xuôi, kèn thổi ngược' này đã dẫn tới hậu quả, các phương án giá xăng dầu của Bộ Công Thương phải thay đổi liên tục và lùi thời gian giảm giá tới 1 tiếng. Các doanh nghiệp xăng dầu cũng thấp thỏm chờ đợi không hiểu vì lý do gì, đã cận thời hạn 15 ngày nhưng vẫn chưa nhận được "lệnh" của các Bộ.

Nguyên nhân là bởi, sau khi có thông tin tăng kịch trần thuế xăng lên 40% và đặc biệt là đăng phương án chuẩn bị giảm giá của Bộ Công Thương từ 15h, Bộ Tài chính phát sinh chuyện thu hồi thông tư tăng thuế theo chỉ đạo của Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng.

Trước thời điểm 15h ít phút, Bộ Tài chính phát đi thông cáo cho biết, thuế nhập khẩu xăng dầu vẫn giữ nguyên. Trong đó, mặt hàng xăng A92, dầu hoả, mazut vẫn ở mức thuế 35%, dầu diesel vẫn giữ mức 30% và xăng máy bay không thay đổi với mức thuế 25%. Vì thế, Bộ Công Thương phải tính lại phương án giá trong điều kiện không tăng thuế.

Vì sự chữa cháy này mới có chuyện, giá xăng dầu ở mỗi thời điểm khác nhau nhưng nhưng chung kết là giảm sâu tới 1.900 đồng/lít xăng và áp dụng từ 16h chiều 21/1. Bộ trưởng Đinh Tiến Dũng cho biết, vì ông đã nói không tăng thuế nên sẽ phải thu hồi lại Thông tư này.

Dù vậy, các mốc thuế trong barem này là rất cao, đều là 40% cho cả 4 mặt hàng. Cùng đó, việc tăng thuế cũng chỉ diễn ra liên tục trong vòng 1 tháng, mỗi lần tăng đều 9-10 điểm phần trăm.

Các mặt hàng xăng dầu sẽ được phép tăng kịch trần thuế nếu như giá dầu thô thế giới xuống dưới 60 USD/thùng.

Trong đó, xăng dầu các loại nhập khẩu vào Việt Nam trong 11 tháng năm 2014 chủ yếu có xuất xứ từ Singapore với 2,46 triệu tấn, Thái Lan là 757.000 tấn, Malaysia là 373.827 tấn, Trung Quốc là 1,54 triệu tấn, Hàn Quốc là 553.000 tấn, Đài Loan là 1,16 triệu tấn.

Như vậy, tới năm 2018, việc áp thuế xăng dầu sẽ còn phải phụ thuộc vào chứng nhận xuất xứ và có sự chênh lệch khác nhau theo nguồn gốc nhập khẩu. Khi đó, xăng dầu từ các nước như Singapore, Thái Lan, Malaysia sẽ được giảm mạnh thuế, nhưng nếu từ Trung Quốc, Hàn Quốc thì không có cơ hội này. Liên Bộ Công Thương- Tài chính sẽ phải tính lại công thức giá xăng dầu.

Với chính sách thuế hiện nay, rất nhiều chuyên gia kinh như TS Nguyễn Đình Cung, TS Trần Đình Thiên đều cho biết, nhóm đã kiến nghị Thủ tướng không tăng thuế xăng dầu dù dầu thô giảm giá sâu.