Lý do Việt Nam chưa phải dùng đến xăng dầu dự trữ quốc gia, nguồn cung trong nước đủ đáp ứng đến khi nào?

aA

Tại cuộc họp ngày 10/3, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân cho biết nguồn cung xăng dầu trong nước hiện vẫn được đảm bảo và đủ đáp ứng nhu cầu tiêu thụ đến hết tháng 3. Theo ông, Việt Nam chưa phải sử dụng đến nguồn dự trữ quốc gia, bởi nguồn cung từ sản xuất trong nước và nhập khẩu vẫn đang được bổ sung.

Theo đại diện Bộ Công Thương, các doanh nghiệp đầu mối hiện duy trì mức dự trữ bắt buộc tương đương khoảng 20 ngày cung ứng theo quy định. Nguồn dự trữ quốc gia chỉ được sử dụng trong trường hợp nguồn nhập khẩu hoặc sản xuất trong nước sụt giảm nghiêm trọng.

Hiện cơ cấu dự trữ xăng dầu của Việt Nam gồm ba nguồn chính: dự trữ thương mại tại các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu đầu mối (khoảng 20 ngày) và thương nhân phân phối (5 ngày), dự trữ sản xuất tại hai nhà máy lọc dầu trong nước, cùng với dự trữ quốc gia – tương đương khoảng 7 ngày sử dụng.

Theo Quyết định 861/2023 về quy hoạch hạ tầng dự trữ và cung ứng xăng dầu, khí đốt, Việt Nam sẽ xây dựng các kho chứa riêng nhằm nâng năng lực dự trữ lên khoảng 15–20 ngày nhập khẩu ròng vào năm 2030. Sau mốc này, mức dự trữ xăng dầu thành phẩm và dầu thô dự kiến tăng lên khoảng 25–30 ngày nhập khẩu ròng.

Khi cộng với nguồn dự trữ thương mại và sản xuất, mục tiêu dài hạn là đưa tổng dự trữ dầu thô và sản phẩm xăng dầu của cả nước đạt khoảng 75–80 ngày nhập khẩu ròng, phấn đấu đạt 90 ngày.

Liên quan đến nguồn dầu thô phục vụ sản xuất xăng dầu trong nước, ông Tân cho biết Việt Nam hiện có nhiều nguồn nhập khẩu từ khu vực Đông Nam Á, Mỹ và Trung Đông. Một số lô hàng từ Trung Đông bị chậm trễ do tình hình khu vực, song nguồn cung trên thị trường thế giới nhìn chung không thiếu, vấn đề chủ yếu nằm ở mức giá.

Ngoài các nguồn truyền thống, cơ quan quản lý cũng đang xem xét khả năng nhập dầu thô từ Venezuela. Theo ông Tân, dầu thô của Venezuela là loại dầu nặng, có thể phối trộn để sử dụng tại Nhà máy lọc dầu Dung Quất, nhưng sẽ khó phù hợp với công nghệ của Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn do nhà máy này ưu tiên chế biến dầu nhẹ.

Trước đó, ngày 9/3, Phạm Minh Chính cho biết Chính phủ đã huy động khoảng 4 triệu thùng dầu từ các đối tác nhằm bảo đảm nguồn cung trước mắt. Với lượng dầu thô này và các lô hàng bổ sung sắp tới, nguồn cung xăng dầu trong nước được ước tính đủ đáp ứng khoảng 30–45 ngày tiêu thụ, tùy thuộc kế hoạch sản xuất của các nhà máy lọc dầu và nhu cầu thị trường.

Ngoài việc đảm bảo nguồn cung, Chính phủ cũng sử dụng các công cụ thuế để hỗ trợ thị trường. Hiện thuế nhập khẩu ưu đãi tối huệ quốc (MFN) đối với xăng và một số nguyên liệu phối trộn đã được giảm xuống 0%, nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp đầu mối tìm kiếm thêm nguồn nhập khẩu từ các thị trường chưa có hiệp định thương mại tự do với Việt Nam.

Theo Bộ Công Thương, cơ quan này cũng đang nghiên cứu điều chỉnh cơ chế điều hành giá và sử dụng Quỹ bình ổn giá xăng dầu để hỗ trợ thị trường trong giai đoạn biến động. Tính đến cuối quý III/2025, quỹ này còn dư gần 5.620 tỷ đồng.

Thị trường xăng dầu trong nước thời gian gần đây có nhiều biến động khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang từ cuối tháng 2, khiến tâm lý lo ngại thiếu nguồn cung lan rộng. Tại nhiều địa phương, người dân đổ xô mua tích trữ, khiến nhu cầu tiêu thụ tăng 50–100% trong thời gian ngắn.

Ghi nhận tối 9/3 và sáng 10/3 tại TP.HCM và Hà Nội, nhiều cây xăng xuất hiện cảnh xe xếp hàng dài, có nơi khách phải chờ từ 30–45 phút mới đến lượt đổ xăng. Tại một cây xăng trên đường Phạm Văn Chiêu (TP.HCM), dòng xe máy xếp thành nhiều hàng kéo dài ra gần hết mặt đường, trong khi nhân viên trạm liên tục phục vụ khách do lượng người đổ xăng tăng gấp nhiều lần so với ngày thường.

Cách đó khoảng 1 km, cửa hàng Cây xăng Mipec số 8 Gia Định phải đóng cửa sớm hơn thường lệ và treo thông báo “hết dầu”. Theo quản lý cửa hàng, thời gian gần đây nguồn hàng về chậm hơn so với trước nên lượng bán ra bị hạn chế.

Đại diện Sở Công Thương TP.HCM cho biết nguồn cung xăng dầu tại thành phố trong ngắn hạn vẫn được đảm bảo, ít nhất trong tháng 3. Tuy nhiên, do nhu cầu tăng đột biến, tình trạng thiếu hụt cục bộ tại một số cửa hàng có thể xảy ra. Lực lượng quản lý thị trường đang được chỉ đạo tăng cường giám sát hoạt động kinh doanh xăng dầu; nếu phát hiện cửa hàng ngừng bán hoặc có dấu hiệu gián đoạn nguồn cung sẽ kiểm tra và xử lý theo quy định.