Mỹ áp thuế 15% với hàng Việt: Thị trường chứng khoán phản ứng ra sao?

Dragon Capital cho biết phán quyết gần đây của Tòa án Tối cao Mỹ liên quan đến thẩm quyền áp thuế theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA) đã khiến phần lớn hệ thống thuế quan trước đây không còn hiệu lực pháp lý.

Trên cơ sở đó, Mỹ chuyển sang áp dụng mức thuế nhập khẩu đồng loạt 15% với hàng Việt Nam theo Mục 122 của Luật Thương mại Mỹ. Biện pháp này có thời hạn tối đa 150 ngày kể từ 24/2, đồng nghĩa dự kiến kéo dài đến cuối tháng 7/2026. Việc xác định rõ thời gian hiệu lực được đánh giá giúp môi trường chính sách trở nên minh bạch và dễ dự đoán hơn so với giai đoạn trước.

Ở góc độ tác động cụ thể, Dragon Capital ước tính mức thuế “thực tế” mà hàng Việt phải chịu có thể giảm từ khoảng 12% xuống còn gần 9,9%, căn cứ vào cơ cấu xuất khẩu hiện nay. Khoảng một phần ba kim ngạch xuất khẩu sang Mỹ là nhóm điện tử và linh kiện - các mặt hàng có mức thuế thấp hơn hoặc thuộc diện miễn trừ - qua đó làm giảm tác động chung.

Quỹ này nhận định mức 15% đưa vị thế cạnh tranh của Việt Nam quay về tương đương đầu năm 2025 và ở mức tương đối thuận lợi so với nhiều nước ASEAN.

Việc thuế suất giảm và có mốc thời gian rõ ràng giúp doanh nghiệp xuất khẩu giảm bớt áp lực chi phí trước mắt, đồng thời chủ động hơn trong kế hoạch sản xuất và giao hàng. Đây cũng có thể là khoảng thời gian các nhà máy FDI tại Việt Nam đẩy nhanh tiến độ đơn hàng trước khi môi trường pháp lý thay đổi.

Ở chiều ngược lại, Dragon Capital cảnh báo khả năng Mỹ có thể xem xét khởi động lại điều tra theo Mục 301. Trước đây, vào năm 2020, Việt Nam từng bị rà soát theo cơ chế này liên quan đến vấn đề tỷ giá và nguồn gốc gỗ khai thác, tuy nhiên quá trình điều tra đã khép lại mà không kéo theo quyết định áp thuế.

Trong trường hợp xuất hiện một cuộc điều tra mới, phạm vi xem xét có thể tập trung vào hoạt động trung chuyển hàng hóa từ Trung Quốc qua Việt Nam, chính sách điều hành tỷ giá cũng như các quy định được cho là gây bất lợi cho doanh nghiệp công nghệ Mỹ. Dù vậy, đây được nhìn nhận là rủi ro mang tính trung và dài hạn bởi thủ tục điều tra thường kéo dài từ 6 đến 12 tháng. Ngay cả khi các biện pháp thương mại được triển khai, quy mô tác động nhiều khả năng sẽ hẹp hơn so với cơ chế áp thuế đồng loạt trước đây và vẫn còn dư địa cho đối thoại, thương lượng.

Bên cạnh đó, báo cáo cho biết trong chuyến làm việc gần đây tại Mỹ, lãnh đạo cấp cao Việt Nam và phía Washington đã tái khẳng định cam kết tăng cường hợp tác. Một trong những nội dung đáng chú ý là khả năng nới lỏng kiểm soát xuất khẩu công nghệ trong các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo và bán dẫn, qua đó mở ra thêm dư địa cho quan hệ kinh tế song phương phát triển.

Về trung và dài hạn, Dragon Capital cho rằng triển vọng thị trường chứng khoán Việt Nam vẫn phụ thuộc chủ yếu vào các động lực nội tại như giải ngân đầu tư công, cải cách pháp lý nhằm tháo gỡ dự án, sự phục hồi của bất động sản và kỳ vọng nâng hạng thị trường lên nhóm mới nổi. Những yếu tố này phần lớn không phụ thuộc trực tiếp vào chính sách thuế của Mỹ, qua đó giúp giảm thiểu tác động nếu môi trường thương mại toàn cầu biến động.