'Ngoại giao sầu riêng' giữa Trung Quốc và Indonesia

Indonesia đang tìm cách xuất khẩu sầu riêng đông lạnh sang Trung Quốc vào cuối năm 2025, sau khi một thỏa thuận cung cấp mang tính bước ngoặt giữa 2 nước được hoàn tất. Sự kiện này diễn ra khi 2 bên kỷ niệm 75 năm quan hệ ngoại giao trong năm 2025.

Thị trường tiềm năng

Indonesia đã nhắm đến nhu cầu lớn của Trung Quốc đối với sầu riêng khi giá trị nhập khẩu loại quả này lên tới gần 7 tỷ USD vào năm ngoái. Nước này tin rằng, sầu riêng sẽ mở đường cho xuất khẩu các sản phẩm trái cây sinh lợi khác.

Huyện Parigi Moutong ở tỉnh Trung Sulawesi (Indonesia) nổi tiếng với sầu riêng Monthong. Đây là loại sầu riêng có nguồn gốc từ Thái Lan, nhưng hiện được trồng rộng rãi ở Indonesia và Việt Nam. Sầu riêng Monthong có kích thước lớn, nặng từ 3 - 5kg, có dạng sệt như kem, vị ngọt, hạt nhỏ, thịt dày hơn so với các loại sầu riêng khác. Mặc dù sầu riêng Monthong đông lạnh của Indonesia đã có mặt ở Trung Quốc, nhưng hiện tại chúng được xuất khẩu qua Thái Lan. “Nếu chúng tôi vận chuyển qua đường Thái Lan thì sẽ mất khoảng 1 tháng để đến Trung Quốc. Nhưng nếu đi thẳng từ cảng Pantoloan (ở Palu, thuộc tỉnh Trung Sulawesi) thì đến Trung Quốc chỉ mất 1 tuần” - ông Muhammad Tahir, Giám đốc PT Ammar Durian Indonesia cho biết.

Cũng theo ông Tahir, chi phí vận chuyển sầu riêng trực tiếp đến Trung Quốc sẽ chỉ bằng 1/2 giá xuất khẩu qua Thái Lan. Công ty dự kiến sẽ tăng lượng xuất khẩu lên từ 30 - 50 container khi các tuyến đường trực tiếp đến Trung Quốc được thiết lập. Chỉ có điều, Bắc Kinh đã thực hiện các giao thức xuất khẩu sầu riêng nghiêm ngặt và yêu cầu nông dân, nhà cung cấp Indonesia phải tuân thủ các tiêu chuẩn của đại lục. Toàn bộ chuỗi cung ứng sầu riêng phải có truy xuất nguồn gốc, minh bạch và giải trình trong suốt quá trình xuất khẩu. “Bắt đầu từ đồn điền cho đến khi đóng gói để gửi đi đều phải có truy xuất nguồn gốc” - ông Ahmad Mansuri Alfian, người đứng đầu Trung tâm kiểm dịch động vật, cá và thực vật ở Trung Sulawesi cho biết. Cơ quan kiểm dịch Indonesia đã tạo ra một ứng dụng, trong đó hệ thống sẽ sử dụng mã vạch. Ứng dụng này cho phép các viên chức chỉ cần quét mã vạch để tìm hiểu xem sản phẩm có phải từ một nhà đóng gói hay đồn điền nào đó hay không.

Tăng cường quan hệ

Việc Indonesia dự kiến xuất khẩu sầu riêng trực tiếp sang Trung Quốc được tạo điều kiện thuận lợi nhờ mối quan hệ tốt đẹp giữa hai bên. Tháng 11 năm ngoái, Tổng thống Indonesia Prabowo Subianto đã đến thăm Trung Quốc chỉ 1 tháng sau khi nhậm chức. “Trong chuyến thăm cấp nhà nước này, chúng tôi đã nhất trí về một nghị định thư đối với dừa từ Indonesia. Chúng tôi vẫn đang nghiên cứu về sầu riêng và không còn cách xa mục tiêu đó. Người tiêu dùng Trung Quốc rất thích thực phẩm và trái cây của Indonesia và chúng tôi thấy có rất nhiều cơ hội tiếp cận thị trường Trung Quốc” - Đại sứ Trung Quốc tại Indonesia Wang Lutong cho biết.

Trong chiến dịch được gọi một cách phổ biến là “ngoại giao sầu riêng”, Bắc Kinh đã cam kết mở cửa thị trường nội địa đang phát triển và nhập khẩu nhiều sầu riêng hơn từ các quốc gia ở Đông Nam Á. Được biết, Bộ Nông nghiệp Indonesia đã xác định 5 giống sầu riêng cao cấp có tiềm năng xuất khẩu mạnh và dành riêng cho phát triển quy mô lớn. Trước đây, quốc gia này là một trong những nước sản xuất sầu riêng hàng đầu thế giới, cho sản lượng khoảng 1,2 triệu tấn/năm. Nhưng nguồn cung của Indonesia chủ yếu phục vụ cho thị trường trong nước. “Tại sao thị phần sầu riêng lại do Thái Lan, Việt Nam và Malaysia thống trị? Chúng tôi không có tham vọng trở thành nước sản xuất sầu riêng lớn nhất thế giới nhưng cũng không muốn là người đứng ngoài cuộc” - ông Liferdi Lukman, Giám đốc Cục Hoa quả và trái cây thuộc Bộ Nông nghiệp Indonesia cho biết.

Theo Yến Chi (An Ninh Thủ Đô)