Sức hút kỷ lục của trái phiếu chính phủ 10 năm: Ba lần "cháy hàng" trong một tháng, lãi suất chạm đỉnh từ năm 2023

Diễn biến này buộc Kho bạc Nhà nước phải tiến hành phát hành bổ sung ngoài kế hoạch lần thứ ba chỉ trong vòng một tháng trở lại đây, qua đó đẩy lãi suất trúng thầu lên mức cao nhất ghi nhận được kể từ năm 2023.

Cầu vượt cung kỷ lục, Kho bạc Nhà nước phát hành vượt kế hoạch

Trong phiên gọi thầu diễn ra tuần này, Kho bạc Nhà nước ban đầu đặt mục tiêu huy động 8.000 tỷ đồng. Tuy nhiên, sức nóng từ thị trường lập tức bùng nổ khi có tới 10 tổ chức tài chính tham gia dự thầu với tổng giá trị chào mua lên tới 17.600 tỷ đồng, gấp hơn hai lần lượng chào bán dự kiến.

Trước nhu cầu gom hàng đột biến từ các thành viên thị trường, nhà phát hành đã quyết định mở thầu thêm 4.000 tỷ đồng ngay vào buổi chiều cùng ngày. Đợt mở bán bổ sung tiếp tục ghi nhận giá trị đặt mua vượt xa khối lượng chào bán. Kết thúc đợt đấu thầu, Kho bạc Nhà nước đã huy động thành công trọn vẹn 12.000 tỷ đồng với mức lãi suất trúng thầu đạt 4,43%/năm – đỉnh lãi suất cao nhất đối với kỳ hạn này kể từ năm 2023.

Theo nhận định từ giới chuyên gia tài chính, kỳ hạn 10 năm giữ vai trò là kỳ hạn chuẩn trên đường cong lợi suất tại Việt Nam. Tương tự như hầu hết các nền kinh tế phát triển trên thế giới, lợi suất ở kỳ hạn này phản ánh trực tiếp những kỳ vọng dài hạn của thị trường về diễn biến lạm phát và đà tăng trưởng kinh tế vĩ mô.

Bên cạnh yếu tố chỉ báo, kỳ hạn 10 năm được đánh giá là điểm cân bằng hoàn hảo giữa bên phát hành và các nhà đầu tư. Về phía đơn vị phát hành là Kho bạc Nhà nước, kỳ hạn này sở hữu khả năng hấp thụ nguồn cung vốn rất lớn, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để kéo dài thời hạn trả nợ công. Ở chiều ngược lại, các trái chủ nhận thấy mức lợi suất 10 năm hiện tại rất hấp dẫn sau chuỗi điều chỉnh tăng gần đây, trong khi mức độ rủi ro lại thấp hơn đáng kể so với các kỳ hạn dài hơn như 15, 20 hay 30 năm.

Báo cáo dữ liệu từ Hiệp hội Thị trường trái phiếu Việt Nam (VBMA) cũng minh chứng rõ nét cho sự áp đảo này. Trong tháng trước, trái phiếu kỳ hạn 10 năm chiếm tới gần 62% tổng giá trị trúng thầu toàn thị trường, đạt con số hơn 41.500 tỷ đồng. Trong khi đó, Kho bạc Nhà nước thậm chí không huy động được bất kỳ khoản trái phiếu nào ở kỳ hạn 15 năm.

Bức tranh huy động vốn ngân sách và triển vọng thị trường

Trái phiếu chính phủ vốn là công cụ chứng khoán nợ do Bộ Tài chính phát hành với mục đích huy động các nguồn lực tài chính cho ngân sách nhà nước, cũng như rót vốn cho những chương trình và dự án trọng điểm do Nhà nước đầu tư. Tính lũy kế từ đầu năm đến nay, Kho bạc Nhà nước trực thuộc Bộ Tài chính đã huy động thành công 316.000 tỷ đồng, hoàn thành 63% kế hoạch đề ra cho cả năm. Để tiếp tục lộ trình này, sang tuần sau, nhà phát hành dự kiến sẽ đưa ra gọi thầu thêm 17.000 tỷ đồng, trong đó kỳ hạn 10 năm vẫn đóng vai trò chủ đạo khi chiếm hơn phân nửa tổng lượng gọi thầu.

Đánh giá về xu hướng vận động của thị trường trong giai đoạn tới, bà Lý Thị Hiền, Trưởng phòng phân tích cấp cao thuộc Khối khách hàng cá nhân Công ty Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN), dự báo từ nay đến cuối năm, mặt bằng lợi suất trái phiếu chính phủ trong nước nhiều khả năng sẽ duy trì xu hướng tăng nhẹ, nhưng biên độ biến động sẽ ở mức thấp hơn so với mặt bằng chung của thị trường thế giới.

Trên thị trường thứ cấp, quy mô giao dịch cũng ghi nhận sự sôi động song hành. Tính đến thời điểm cuối tháng 9, tổng giá trị niêm yết của trái phiếu chính phủ đã đạt mốc 2,81 triệu tỷ đồng, tăng 2% so với tháng liền trước. Bình quân mỗi ngày có hơn 21.700 tỷ đồng trái phiếu được các bên thực hiện giao dịch chuyển nhượng, trong đó tỷ trọng tham gia từ khối nhà đầu tư nước ngoài chiếm 2,5%.

PV (SHTT)