Thanh tra Ngân hàng Nhà nước: Hệ thống kiểm tra, kiểm soát nội bộ của ACB Leasing còn nhiều lỗ hổng

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành thông báo Kết luận thanh tra đối với Công ty TNHH MTV Cho thuê tài chính Ngân hàng Á Châu (ACB Leasing, ACBL).

Kết quả thanh tra ghi nhận, sau hơn 15 năm đi vào hoạt động, ACB Leasing đã hoạt động kinh doanh có lãi, bảo đảm mức vốn điều lệ theo quy định của pháp luật, tăng trưởng vốn chủ sở hữu hàng năm, về cơ bản hoàn thành phần lớn các mục tiêu tại Phương án cơ cấu lại, góp phần tích cực vào việc đáp ứng nhu cầu thuê tài chính của các doanh nghiệp vừa và nhỏ.

Các cấp quản trị, điều hành, các đơn vị kinh doanh, bộ phận nghiệp vụ đã tích cực và nỗ lực trong công tác xử lý, thu hồi nợ xấu. Thẩm quyền, trách nhiệm của tập thể, cá nhân liên quan được phân công rõ ràng, cụ thể tại quy định nội bộ và triển khai trên thực tế. Các biện pháp xử lý nợ xấu đã và đang phát huy được hiệu quả thông qua số tiền thu hồi được qua thời gian.

Tuy nhiên, bên cạnh những mặt được, kết quả thanh tra cũng phát hiện ACB Leasing có một số vi phạm, tồn tại liên quan đến các nội dung thanh tra.

Cụ thể, đến thời điểm thanh tra, ACBL vi phạm "Không thành lập kiểm toán nội bộ chuyên trách thuộc Ban kiểm soát" theo quy định tại khoản 1 Điều 41, khoản 3 Điều 44 Luật Các TCTD năm 2010, khoản 3 Điều 51, khoản 1 Điều 58 Luật Các TCTD năm 2024, Thông tư số 44/2011/TT-NHNN và Thông tư số 14/2023/TT-NΗΝΝ.

Hệ thống kiểm soát nội bộ của ACBL thiếu tuyến bảo vệ thứ ba, "có đủ nguồn lực về con người để đảm bảo hiệu quả của hệ thống kiểm soát nội bộ", chưa đáp ứng yêu cầu phải có 3 tuyến bảo vệ độc lập theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.

Thanh tra Ngân hàng Nhà nước cũng chỉ ra ACBL vi phạm cấp tín dụng không đủ điều kiện theo quy định; vi phạm phân loại tài sản có không đúng quy định của pháp luật; vi phạm, tồn tại về thẩm định, quyết định cho thuê tài chính; vi phạm, tồn tại về kiểm tra, giám sát sau cấp tín dụng.

Theo cơ quan thanh tra, những vi phạm, tồn tại nêu trên của ACBL chủ yếu do những nguyên nhân như: Hệ thống tự kiểm tra, kiểm soát nội bộ còn nhiều lỗ hổng, hạn chế; đến thời điểm thanh tra chưa có tuyến thứ ba (bộ phận kiểm toán nội bộ) dẫn đến chưa có bộ phận rà soát độc lập, khách quan, đầy đủ, triệt để đối với hệ thống kiểm soát nội bộ.

ACBL không kịp thời phát hiện, ngăn chặn các vi phạm, tồn tại liên quan đến cấp tín dụng không đủ điều kiện, thẩm định, quyết định cho thuê, kiểm tra, giám sát sau cấp tín dụng; khâu kiểm tra, kiểm soát của các bộ phận tại đơn vị kinh doanh và kiểm tra, kiểm soát chéo giữa đơn vị kinh doanh và đơn vị tại Trụ sở chính còn chưa chặt chẽ.

Cùng với đó, ACBL chưa nắm bắt đầy đủ quy định pháp luật hoặc thiếu sự rà soát kỹ lưỡng quy định của pháp luật liên quan trong quá trình tác nghiệp;

Một số cán bộ, nhân viên tại đơn vị kinh doanh thiếu ý thức tuân thủ; không tuân thủ nghiêm túc, triệt để quy định của pháp luật, quy định nội bộ trong hoạt động cấp tín dụng...

Về trách nhiệm, Kết luận thanh tra nêu rõ, các cá nhân có liên quan trực tiếp chịu trách nhiệm đối với các vi phạm, tồn tại. HĐTV, NDH, BKS trong từng thời kỳ chịu trách nhiệm chung cho các vi phạm, tồn tại phát hiện qua thanh tra.

Căn cứ kết quả thanh tra, cơ quan thanh tra yêu cầu ACBL thực hiện chấn chỉnh, xác định trách nhiệm và xử lý theo quy định của pháp luật, quy định nội bộ đối với các tập thể, cá nhân liên quan đến các vi phạm, tồn tại phát hiện qua thanh tra.

HĐTV, BKS, NĐH theo dõi, đôn đốc, kiểm soát, giám sát chặt chẽ việc khắc phục các vi phạm, tồn tại qua thanh tra, không để lặp lại những vi phạm, tồn tại tương tự.

“Trong trường hợp để xảy ra rủi ro mất vốn liên quan đến các vi phạm, tồn tại qua thanh tra, yêu cầu ACBL kịp thời xác minh và xử lý theo quy định pháp luật đối với cá nhân, tập thể có liên quan” – Thanh tra Ngân hàng Nhà nước nêu rõ.

Kết luận thanh tra cũng yêu cầu Ban lãnh đạo ACBL chấn chỉnh toàn hệ thống kịp thời khắc phục, chỉnh sửa vi phạm, tồn tại, đảm bảo tuân thủ quy định của pháp luật, quy định nội bộ và an toàn hoạt động cho ACBL.

Thời gian hoàn thành các kết luận thanh tra nêu trên chậm nhất là 6 tháng kể từ ngày ban hành Kết luận thanh tra.

ACB Leasing là doanh nghiệp do Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) sở hữu 100% vốn điều lệ, hoạt động trong lĩnh vực cho thuê tài chính tại Việt Nam.

Tại thời điểm 31/5/2025, mạng lưới hoạt động của ACBL có trụ sở chính tại TP.HCM, 1 chi nhánh tại Hà Nội và 1 chi nhánh tại TP. Đà Nẵng. Số lượng nhân sự tổng cộng có 65 người.