Kinh tế
14/11/2026 20:46Thị trường dầu thế giới đảo chiều, nguồn cung dư thừa gần 2 triệu thùng mỗi ngày
Sau hơn 8 tháng chịu tác động từ căng thẳng tại Trung Đông, thị trường dầu mỏ thế giới bất ngờ chuyển từ trạng thái lo ngại thiếu hụt sang dư cung. Theo báo cáo mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), sản lượng dầu thô toàn cầu trong tháng 10/2026 đã vượt nhu cầu thực tế gần 2 triệu thùng mỗi ngày.
IEA dự báo nguồn cung dầu thế giới trong quý IV/2026 đạt bình quân 105 triệu thùng/ngày, trong khi nhu cầu ở mức 103,2 triệu thùng/ngày. Chênh lệch này cho thấy cán cân cung - cầu đang dần được thiết lập lại sau nhiều tháng gián đoạn và biến động mạnh.
Trước đó, những lo ngại về nguy cơ giá dầu vượt 200 USD/thùng từng bao trùm thị trường khi xung đột Trung Đông diễn biến căng thẳng. Tuy nhiên, dù các rủi ro an ninh hàng hải quanh eo biển Hormuz chưa chấm dứt, hoạt động cung ứng và vận chuyển dầu thô đã phục hồi đáng kể.
Các quốc gia sản xuất dầu đồng loạt tăng nguồn cung
Một trong những yếu tố quan trọng giúp thị trường thoát khỏi tình trạng thiếu hụt là sự gia tăng sản lượng từ các nước xuất khẩu dầu lớn ở Trung Đông.
Theo dữ liệu được Bloomberg đề cập, Saudi Arabia nâng sản lượng khai thác trong tháng 10 lên 10,5 triệu thùng/ngày, mức cao hiếm thấy kể từ năm 2022. Iraq và Kuwait cũng gia tăng sản lượng, trong khi Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đẩy mạnh khai thác.
Tổng sản lượng của liên minh OPEC+ trong tháng 10 đạt 41 triệu thùng/ngày, tương đương khoảng 97% năng lực khai thác trước khi xảy ra những biến động tại khu vực.
Không chỉ Trung Đông, các nguồn cung ngoài khu vực cũng góp phần làm thay đổi cán cân dầu mỏ toàn cầu. Sản lượng khai thác dầu nội địa hằng tuần của Mỹ lần đầu đạt mốc 14 triệu thùng/ngày. Brazil và Guyana tiếp tục ghi nhận những mức sản lượng cao mới, bổ sung lượng dầu đáng kể cho thị trường.
Hoạt động vận chuyển dầu qua các tuyến hàng hải trọng yếu cũng có sự điều chỉnh để thích ứng với tình hình an ninh.
Một số doanh nghiệp vận tải sử dụng đội tàu con thoi và thực hiện chuyển tải dầu trực tiếp giữa các tàu ở khu vực ngoài vịnh Oman nhằm hạn chế rủi ro. Trong khi đó, các hãng vận tải dầu quốc gia vẫn duy trì hành trình qua eo biển Hormuz để bảo đảm dòng chảy năng lượng.
Ông Khalid Alhammad, lãnh đạo phụ trách quản lý tàu của hãng hàng hải Bahri (Saudi Arabia), cho biết tại một hội nghị ở Dubai rằng các hãng tàu quốc gia vẫn phải tiếp tục hoạt động qua eo biển Hormuz để duy trì việc vận chuyển dầu.
Khi nguồn hàng trở nên dồi dào, các nhà xuất khẩu lớn bắt đầu điều chỉnh chính sách bán hàng để tăng khả năng cạnh tranh.
Công ty Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi (ADNOC) đã giảm giá bán một số loại dầu thô chủ lực. Saudi Arabia cũng hạ giá bán chính thức và chuyển dần từ các hợp đồng dài hạn sang bán từng lô hàng.
Nguồn cung gia tăng, cạnh tranh giá bán và cước vận chuyển hạ nhiệt đã tạo sức ép giảm lên giá dầu.
Giá dầu Brent từ mức đỉnh 126 USD/thùng vào tháng 4 đã giảm xuống dưới 90 USD/thùng, trước khi phục hồi nhẹ và dao động quanh 95 USD/thùng tại thời điểm được đề cập trong báo cáo.
Dư cung dầu còn phản ánh sự suy yếu của nhu cầu tiêu thụ
Bên cạnh việc các quốc gia sản xuất tăng khai thác, sự suy giảm nhu cầu cũng góp phần khiến thị trường dầu chuyển sang trạng thái dư thừa.
Theo đánh giá của giới phân tích, nguồn cung vượt cầu không chỉ là tín hiệu cho thấy hoạt động sản xuất và vận chuyển dầu đã phục hồi, mà còn phản ánh sức mua yếu đi của nền kinh tế toàn cầu.
Tập đoàn kinh doanh hàng hóa Vitol ước tính tình trạng bất ổn kéo dài đã khiến nhu cầu tiêu thụ dầu giảm khoảng 3 triệu thùng/ngày so với mức có thể đạt được nếu không xảy ra những biến động này.
Tại Trung Quốc, lượng dầu nhập khẩu trong tháng 10 giảm 15% so với cùng kỳ năm trước. Nhu cầu tiêu thụ dầu diesel ở châu Âu cũng ghi nhận mức giảm hai chữ số.
Ở Mỹ, giá xăng bán lẻ đã xuống dưới 4 USD/gallon trong bối cảnh người tiêu dùng có xu hướng thắt chặt chi tiêu.
Sự kết hợp giữa nguồn cung dồi dào và nhu cầu yếu khiến các nhà xuất khẩu phải tăng cạnh tranh để tìm đầu ra cho sản phẩm, qua đó tiếp tục tạo áp lực lên giá dầu.
Trong khi đó, các quốc gia đang chuẩn bị đưa thêm 71 triệu thùng dầu từ kho dự trữ khẩn cấp ra thị trường đến cuối tháng 2, bổ sung nguồn cung trong giai đoạn tới.
Diễn biến này được đánh giá có thể giúp giảm bớt áp lực lạm phát đối với kinh tế toàn cầu, đặc biệt khi chi phí năng lượng là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, vận tải và tiêu dùng.
Tuy nhiên, trạng thái dư cung hiện tại chưa đồng nghĩa thị trường dầu đã thoát khỏi nguy cơ biến động.
Chuyên gia John Kilduff của Again Capital cảnh báo cán cân cung - cầu vẫn khá mong manh. Nếu căng thẳng tiếp tục leo thang tại những tuyến hàng hải chiến lược, hoạt động vận chuyển dầu có thể bị ảnh hưởng, khiến nguồn cung toàn cầu nhanh chóng thay đổi.
PV (SHTT)
Bài đọc nhiều
