Thị trường vàng 2026: Đợi chờ những cú hích bất ngờ sau một năm "đại nhảy vọt"

Năm 2025 đã khắc tên mình vào lịch sử ngành vàng như một giai đoạn tăng trưởng "nóng" chưa từng thấy. Chỉ trong vòng một năm, giá vàng miếng SJC đã bứt tốc ngoạn mục khi tăng tới 68,6 triệu đồng mỗi lượng (tương đương 81,5%), trong khi vàng nhẫn cũng ghi nhận mức tăng kỷ lục 77,3%.

Đà tăng thẳng đứng này đã tạo nên một làn sóng đổ xô đi mua vàng trên diện rộng. Tại các đô thị lớn như Hà Nội và TP.HCM, hình ảnh người dân xếp hàng rồng rắn từ tờ mờ sáng trước các tiệm vàng đã trở nên quen thuộc. Cầu vượt xa cung khiến nhiều doanh nghiệp rơi vào tình trạng quá tải, buộc phải tạm ngừng giao dịch hoặc áp dụng chính sách "thắt lưng buộc bụng", giới hạn mỗi khách hàng chỉ được mua tối đa 1 chỉ vàng nhẫn để ngăn chặn đầu cơ. Đáng chú ý, mức chênh lệch giữa giá vàng trong nước và thế giới có thời điểm bị đẩy lên tới 15-20 triệu đồng/lượng do sự khan hiếm nguồn cung.

Trước những bất cập của thị trường, Nghị định 232 ra đời được kỳ vọng sẽ mở ra giai đoạn cải cách thứ ba đầy triển vọng. Theo chuyên gia Nguyễn Minh Tuấn, Tổng giám đốc AFA Capital, nếu như Nghị định 24 năm 2012 đã hoàn thành sứ mệnh "chống vàng hóa" nền kinh tế, thì Nghị định 232 sẽ giải quyết "điểm nghẽn" độc quyền kéo dài hơn một thập kỷ.

Chính sách mới này chính thức xóa bỏ thế độc quyền của thương hiệu SJC, chuyển sang cơ chế cấp phép có điều kiện cho các doanh nghiệp và ngân hàng đủ năng lực nhập khẩu và sản xuất vàng miếng. Dù việc triển khai thực tế từ tháng 10/2025 vẫn đang trong quá trình xem xét, nhưng về dài hạn, đây là chìa khóa để tăng nguồn cung hợp pháp, thu hẹp khoảng cách giá và minh bạch hóa thị trường thông qua hóa đơn điện tử và thanh toán qua tài khoản.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cảnh báo người dân không nên kỳ vọng giá sẽ giảm ngay lập tức. Việc sản xuất vàng miếng đòi hỏi quy trình khắt khe và nguồn vốn khổng lồ, nên sự thay đổi sẽ diễn ra dần dần, hướng tới một thị trường hàng hóa hiện đại, nơi vàng được lưu ký tập trung thay vì phải cất giữ trong két sắt gia đình.

Bước sang năm 2026, Hội đồng Vàng thế giới (WGC) nhận định thị trường sẽ chịu tác động mạnh mẽ từ 4 biến số lớn: lộ trình lãi suất của Fed, sức mạnh đồng USD, nhu cầu từ các ngân hàng trung ương và tình hình địa chính trị toàn cầu.

WGC đưa ra ba kịch bản có thể xảy ra:

Kịch bản tăng mạnh: Nếu kinh tế thế giới rơi vào suy thoái nghiêm trọng và rủi ro địa chính trị leo thang, vàng sẽ phát huy vai trò là "hầm trú ẩn" an toàn nhất.

Kịch bản tăng nhẹ: Trong trường hợp tăng trưởng kinh tế chậm lại và lãi suất tiếp tục được cắt giảm, giá vàng sẽ duy trì đà đi lên ổn định.

Kịch bản giảm giá: Nếu các chính sách của chính quyền Tổng thống Trump thành công trong việc thúc đẩy kinh tế Mỹ, khiến đồng USD mạnh lên và lãi suất tăng cao, sức hấp dẫn của vàng sẽ bị sụt giảm đáng kể.

Dù kịch bản nào xảy ra, vai trò của vàng như một công cụ ổn định và đa dạng hóa danh mục đầu tư vẫn là yếu tố then chốt. Năm 2026 hứa hẹn sẽ là một năm đầy "ẩn số", nơi những cải cách chính sách trong nước và biến động kinh tế thế giới sẽ cùng cộng hưởng, tạo nên những diễn biến khó lường cho kim loại quý này.