Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ vừa đưa ra phán quyết liên quan chính sách thuế nhập khẩu 10% do Tổng thống Donald Trump áp dụng trên phạm vi toàn cầu, cho rằng biện pháp này không có đủ cơ sở pháp lý theo Đạo luật Thương mại năm 1974.

Theo phán quyết được công bố ngày 7/5, CIT không chấp nhận đề nghị mở rộng lệnh cấm thuế đối với toàn bộ doanh nghiệp nhập khẩu tại Mỹ. Nhóm 24 bang do các thống đốc thuộc đảng Dân chủ lãnh đạo trước đó đã yêu cầu tòa ngăn chặn hoàn toàn việc áp thuế, song đề nghị này bị bác bỏ vì tòa cho rằng phần lớn các bang không đủ tư cách pháp lý để theo đuổi vụ kiện.

Các thẩm phán nhận định rằng, ngoại trừ bang Washington, đa số nguyên đơn không trực tiếp là bên phải thanh toán khoản thuế nhập khẩu hoặc chịu ảnh hưởng trực tiếp từ chính sách này. Trong khi đó, bang Washington đã cung cấp tài liệu cho thấy Đại học Washington – một cơ sở nghiên cứu công lập – có phát sinh nghĩa vụ thuế liên quan, qua đó đủ điều kiện pháp lý để được xem xét bảo vệ.

08-1778213409-toa-an-my-chan-mot-phan-thue-nhap-khau-10-cua-ong-trump
Tổng thống Donald Trump

Điều này đồng nghĩa với việc mức thuế 10% vẫn tiếp tục được áp dụng đối với phần lớn doanh nghiệp nhập khẩu khác trong thời gian chính quyền Mỹ tiến hành kháng cáo.

Hai doanh nghiệp giành phần thắng trong vụ kiện gồm hãng đồ chơi Basic Fun! và công ty nhập khẩu gia vị Burlap & Barrel. Các đơn vị này cho rằng chính quyền ông Trump đã sử dụng quy định mới nhằm né tránh phán quyết trước đó của Tòa án Tối cao Mỹ hồi tháng 2, vốn bác bỏ loạt thuế được áp dụng theo Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA).

Sau phán quyết của Tòa án Tối cao, ông Trump đã ký sắc lệnh mới áp dụng thuế nhập khẩu bổ sung 10%, lần này viện dẫn Điều 122 của Đạo luật Thương mại năm 1974. Nhà Trắng cho rằng động thái này nhằm xử lý tình trạng mất cân bằng cán cân thanh toán cũng như hạn chế nguy cơ suy yếu của đồng USD.

Tuy nhiên, Tòa án Thương mại Quốc tế Mỹ nhận định lập luận đó chưa đủ thuyết phục. Theo hội đồng xét xử, quy định trong đạo luật năm 1974 không phù hợp với lý do về thâm hụt thương mại mà sắc lệnh của ông Trump đưa ra.

Ngay sau phán quyết, CEO Basic Fun! Jay Foreman gọi đây là “chiến thắng quan trọng” đối với các doanh nghiệp Mỹ phụ thuộc vào chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông cho rằng các mức thuế bị cho là trái luật đã khiến doanh nghiệp gặp khó khăn trong cạnh tranh và phát triển.

Trong khi đó, chính quyền ông Trump tiếp tục bảo vệ quan điểm rằng Mỹ đang đối mặt với tình trạng mất cân bằng thương mại nghiêm trọng, khi thâm hụt hàng hóa đã lên tới 1.200 tỷ USD và thâm hụt tài khoản vãng lai tương đương khoảng 4% GDP.

Dẫu vậy, nhiều chuyên gia kinh tế và luật sư thương mại cho rằng Mỹ chưa rơi vào khủng hoảng cán cân thanh toán như lập luận của Nhà Trắng. Chính điều này khiến chính sách thuế mới tiếp tục đứng trước nguy cơ bị thách thức pháp lý trong thời gian tới.