Từ 1/6/2026, Trung Quốc sẽ tăng kiểm tra doanh nghiệp và hệ thống an toàn thực phẩm với nông sản nhập khẩu, cho phép tạm dừng hoặc hủy đăng ký nếu phát hiện vi phạm.

Quy định 280 của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) về quản lý đăng ký doanh nghiệp sản xuất thực phẩm nhập khẩu nước ngoài sẽ có hiệu lực từ ngày 1/6/2026. Quy định mới tác động trực tiếp tới hoạt động xuất khẩu nông sản của nhiều địa phương và doanh nghiệp Việt Nam.

Thông tin được UBND tỉnh Vĩnh Long triển khai ngày 18/5 tại hội nghị liên quan công tác cấp, quản lý mã số vùng trồng, mã số cơ sở đóng gói nông sản phục vụ xuất khẩu và cơ sở kiểm nghiệm.

Theo Cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật thuộc Bộ Nông nghiệp và Môi trường, GACC được quyền kiểm tra lại doanh nghiệp đã đăng ký xuất khẩu vào Trung Quốc, đồng thời đánh giá lại toàn bộ hệ thống quản lý an toàn thực phẩm.

sau rieng anh 1
Vĩnh Long hiện có hơn 1.000 mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói. Ảnh: Tiền Phong

Nếu phát hiện vi phạm, doanh nghiệp có thể bị yêu cầu khắc phục hoặc tạm dừng nhập khẩu. Trong các trường hợp nghiêm trọng, phía Trung Quốc có thể hủy đăng ký xuất khẩu đối với doanh nghiệp có hệ thống quản lý an toàn thực phẩm không bảo đảm, cung cấp hồ sơ giả, không hợp tác điều tra hoặc chuyển nhượng mã đăng ký trái phép.

Ngoài việc xử lý theo từng doanh nghiệp, Trung Quốc cũng có thể tạm dừng nhập khẩu từ một quốc gia nếu phát hiện rủi ro an toàn thực phẩm. Khi đó, nước này sẽ không tiếp nhận đăng ký mới.

Theo quy định mới, cơ quan có thẩm quyền của Việt Nam phải tăng cường giám sát doanh nghiệp xuất khẩu; kiểm tra điều kiện an toàn thực phẩm; theo dõi việc khắc phục vi phạm và chủ động tạm dừng xuất khẩu nếu phát hiện rủi ro.

Vĩnh Long là một trong những địa phương có diện tích cây ăn trái lớn ở Đồng bằng sông Cửu Long, với nhiều vùng trồng phục vụ xuất khẩu sang Trung Quốc. Ngành nông nghiệp địa phương đang xây dựng kế hoạch tập huấn, hướng dẫn nông dân quy trình canh tác sầu riêng bảo đảm an toàn thực phẩm, đặc biệt là kiểm soát tồn dư Cadimi.

Địa phương cũng rà soát các phòng phân tích, kiểm nghiệm đáp ứng yêu cầu của Trung Quốc để hoàn thiện hồ sơ tham gia kiểm tra chỉ tiêu an toàn thực phẩm trên trái cây tươi xuất khẩu.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long, toàn tỉnh hiện có gần 123.000 ha dừa và hơn 98.100 ha cây ăn trái. Đến nay, địa phương được cấp 1.006 mã số vùng trồng và cơ sở đóng gói, gồm 733 mã số vùng trồng xuất khẩu, 202 mã số vùng trồng nội địa và 71 mã số cơ sở đóng gói.

Tuy nhiên, công tác giám sát sau cấp mã số vẫn còn nhiều hạn chế do lực lượng cán bộ còn mỏng, phải kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ. Liên kết giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp chưa chặt chẽ.

Sở Nông nghiệp và Môi trường Vĩnh Long cho biết nguy cơ tồn dư hóa chất, thuốc bảo vệ thực vật như Cadimi hay chất vàng O vẫn có thể xảy ra nếu không kiểm soát tốt quy trình sản xuất và thu mua.

Trong khi đó, nhu cầu kiểm định chất lượng nông sản xuất khẩu và cung ứng cho các chuỗi siêu thị đang tăng nhanh nhưng địa phương hiện chưa có đơn vị kiểm nghiệm phục vụ tại chỗ.

Ông Châu Văn Hòa, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Vĩnh Long, yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương rà soát, chuyển đổi các mã số vùng trồng nội địa sang mã số phục vụ xuất khẩu. Chậm nhất đến ngày 15/6, toàn bộ mã số vùng trồng đang hoạt động phải hoàn tất chuyển đổi.

Lãnh đạo UBND tỉnh cũng giao ngành nông nghiệp phối hợp các đơn vị liên quan hoàn thiện hồ sơ xây dựng mã số vùng trồng trước ngày 25/5, bảo đảm thực hiện chặt chẽ, tránh hình thức. Đồng thời, rà soát tình hình sử dụng mã số vùng trồng để kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp vi phạm.

HL (SHTT)