Chỉ trong một ngày, các doanh nghiệp trong hệ sinh thái của ông Phạm Nhật Vượng ký các hợp đồng lớn liên quan đến đường sắt đô thị và sản xuất thép Đây có lẽ là bước ngoặt cho chiến lược đầu tư mới của tỷ phú giàu nhất Việt Nam.

Dồn dập triển khai các dự án lớn

Ngày 15/10, Ban Quản lý Đường sắt đô thị Hà Nội và liên danh tổng thầu CTCP Vinhomes (HoSE: VHM) - CTCP Đầu tư và Xây dựng SGC đã ký hợp đồng triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị số 1, 2, 8, 10 và 14, với tổng mức đầu tư được công bố gần 900.000 tỷ đồng, chưa bao gồm chi phí giải phóng mặt bằng, theo hình thức chìa khóa trao tay.

Để triển khai các dự án, liên danh cho biết đã huy động hơn 100 dây chuyền máy đào hầm TBM, trên 50 dây chuyền thiết bị đào tường vây cùng hàng nghìn phương tiện vận chuyển đất đào, mùn khoan. Mục tiêu được đặt ra là đưa các tuyến metro vào vận hành trước ngày 31/12/2030.

Trước đó, Vingroup đã ký hợp đồng với Alstom về cung cấp 200 đoàn tàu Metropolis và chuyển giao công nghệ phục vụ các tuyến đường sắt đô thị Hà Nội. Các đoàn tàu gồm 5 toa, hướng tới tối ưu sức chở, hiệu quả vận hành và an toàn.

Cũng trong ngày 15/10, CTCP Sản xuất và Kinh doanh VinMetal thuộc Vingroup ký hợp đồng với tập đoàn Danieli (Italy) về cung cấp thiết bị lõi cho dây chuyền cán thép ray và thép hình tại Tổ hợp Gang thép VinMetal Hà Tĩnh, với công suất thiết kế hơn 700.000 tấn thép ray và thép hình mỗi năm.

Đây là các dòng thép phục vụ đường sắt, cầu cảng, công trình công nghiệp và hạ tầng logistics. Hợp tác với Danieli được kỳ vọng giúp VinMetal xây dựng năng lực sản xuất thép chuyên dụng, từng bước chủ động nguồn cung vật liệu cho các dự án trọng điểm.

PhamNhatVuong2023DHCDMay17 1OKOK.jpg
Các doanh nghiệp trong hệ sinh thái của ông Phạm Nhật Vượng dồn lực vào hạ tầng. Ảnh: HH

VinMetal đang triển khai tổ hợp gang thép tại Khu kinh tế Vũng Áng, Hà Tĩnh, với công suất thiết kế giai đoạn 1 khoảng 6 triệu tấn/năm, định hướng mở rộng lên 20 triệu tấn/năm trong giai đoạn 2.

Tháng 5, doanh nghiệp cũng ký biên bản ghi nhớ với Primetals Technologies về phát triển tổ hợp sản xuất thép tích hợp quy mô lớn, với công nghệ xuyên suốt từ luyện gang, luyện thép đến cán thép thành phẩm.

Các động thái trên nằm trong định hướng mở rộng sang hạ tầng và năng lượng xanh mà Vingroup công bố từ tháng 8/2025, bên cạnh các trụ cột công nghệ - công nghiệp, thương mại - dịch vụ và thiện nguyện xã hội.

Bài toàn làm chủ công nghệ, hiệu quả đầu tư  

Việc Vingroup, do tỷ phú Phạm Nhật Vượng làm Chủ tịch, đồng thời phát triển đường sắt đô thị, sản xuất thép ray và hợp tác với các tập đoàn công nghệ quốc tế cho thấy doanh nghiệp đang hướng tới tham gia nhiều khâu trong chuỗi giá trị hạ tầng, từ vật liệu đến triển khai công trình.

Chiến lược này có thể tạo lợi thế nhờ sự liên kết giữa các lĩnh vực. Nhu cầu thép, thiết bị, xây dựng và dịch vụ kỹ thuật từ những dự án quy mô lớn có thể mở rộng thị trường cho doanh nghiệp trong nước. Năng lực sản xuất thép chuyên dụng cũng góp phần giảm phụ thuộc vào nhập khẩu, nâng cao khả năng tự chủ vật liệu chiến lược.

Với Vingroup, hạ tầng còn mở ra hướng phát triển mới trong bối cảnh tập đoàn tái cơ cấu danh mục hoạt động. 

Trong khi đó, Việt Nam đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng nhằm tháo gỡ điểm nghẽn logistics, tăng cường kết nối các trung tâm kinh tế và nâng cao sức cạnh tranh quốc gia. Sự tham gia của các tập đoàn tư nhân có khả năng huy động vốn, công nghệ và kinh nghiệm quốc tế có thể bổ sung nguồn lực cho mục tiêu này, tạo động lực tăng trưởng mới.

Tuy nhiên, quy mô đầu tư lớn hiện tại cũng đối mặt thách thức về hiệu quả kinh tế tương xứng, nhất là khi giá cả nguyên liệu đầu vào đang ở mức rất cao. Các dự án đường sắt và tổ hợp thép đều đòi hỏi vốn lớn, thời gian triển khai dài, khả năng chi phí vượt dự toán, chậm tiến độ và nhu cầu thị trường không đạt kỳ vọng.

Hợp tác với đối tác quốc tế giúp Vingroup tiếp cận công nghệ tiên tiến, kinh nghiệm, khả năng vận hành, làm chủ công nghệ, đào tạo nhân lực và duy trì chất lượng và các điều này vẫn cần được kiểm chứng qua thực tế. Với metro, hiệu quả không chỉ nằm ở tiến độ xây dựng mà còn phụ thuộc vào khả năng kết nối quy hoạch đô thị, thu hút hành khách và kiểm soát chi phí vận hành. Với thép, bài toán tiêu thụ, giá thành và sức cạnh tranh cũng rất quan trọng.

Ở tầm quốc gia, Việt Nam cần tiếp tục đầu tư hạ tầng, đồng thời nâng cao hiệu quả lựa chọn dự án và phân bổ nguồn lực trong bối cảnh vốn đầu tư có hạn. Các quyết định đầu tư thường được dựa trên đánh giá minh bạch về hiệu quả kinh tế - xã hội, khả năng hoàn vốn và rủi ro dài hạn.

Với Vingroup, chiến lược mở rộng sang hạ tầng mở ra cơ hội hình thành một trụ cột kinh doanh mới. Tuy nhiên, để khẳng định vị thế trong lĩnh vực này và tham gia sâu hơn vào các dự án quy mô lớn trong tương lai, tập đoàn cần chứng minh năng lực làm chủ công nghệ, kiểm soát chi phí và tạo ra giá trị kinh tế thực chất khi các công trình đi vào vận hành.

Theo Mạnh Hà (VietNamNet)