Việt Nam chi gần 3 tỷ USD nhập khẩu thủy sản trong 10 tháng, cao nhất từ trước đến nay

Theo Bộ Nông nghiệp và Môi trường, riêng tháng 10, kim ngạch nhập khẩu thủy sản đạt hơn 304 triệu USD. Việt Nam hiện nhập khẩu chủ yếu từ Ấn Độ, Indonesia và Na Uy, chiếm lần lượt 15%, 14,2% và 10,7% tổng giá trị. So với cùng kỳ năm ngoái, nhập khẩu từ Ấn Độ tăng gấp đôi, từ Indonesia tăng 58% và từ Na Uy tăng 17%.

Nguồn hàng nhập khẩu chủ yếu phục vụ chế biến xuất khẩu và tiêu dùng trong nước, trong khi sản lượng khai thác và nuôi trồng trong nước, đặc biệt là tôm, cá biển và hải sản cao cấp, còn thiếu ổn định. Theo Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), cả nước có hơn 600 nhà máy chế biến thủy sản xuất khẩu sang Mỹ, EU, Nhật Bản và Trung Quốc, song nhiều doanh nghiệp phải nhập nguyên liệu để duy trì công suất.

Ấn Độ - một trong ba quốc gia xuất khẩu tôm lớn nhất thế giới - cung cấp tôm rẻ hơn 10-15% so với giá trong nước, giúp doanh nghiệp mở rộng phân khúc giá thấp. Indonesia chủ yếu cung cấp cá ngừ, mực và hải sản đánh bắt xa bờ, trong khi Na Uy xuất khẩu cá hồi, cá tuyết và hải sản nước lạnh phục vụ phân khúc cao cấp và nhà hàng.

Theo Hội đồng Hải sản Na Uy (NSC), Việt Nam là một trong năm thị trường tăng trưởng nhanh nhất của hải sản Na Uy, sau Trung Quốc, Hàn Quốc, Anh và Hà Lan. Năm 2024, lượng cá hồi Na Uy xuất sang Việt Nam đạt hơn 24.000 tấn, đưa Việt Nam trở thành thị trường lớn nhất của Na Uy tại Đông Nam Á.

Việc nhập khẩu thủy sản không chỉ giúp doanh nghiệp duy trì sản xuất mà còn đáp ứng yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm và tiêu chuẩn quốc tế khi xuất khẩu. Nhiều doanh nghiệp tận dụng ưu đãi thuế từ các hiệp định thương mại tự do (FTA) để nhập nguyên liệu giá thấp hoặc bằng 0%, sau đó chế biến và tái xuất, nâng cao hiệu quả sản xuất.

Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo sự phụ thuộc ngày càng lớn vào nguồn nguyên liệu ngoại có thể làm suy yếu chuỗi giá trị nội địa. Khi doanh nghiệp có thể mua nguyên liệu rẻ hơn từ nước ngoài, mối liên kết với người nuôi trong nước sẽ bị thu hẹp. Để phát triển bền vững, Việt Nam cần đầu tư vào vùng nuôi đạt chuẩn quốc tế, kiểm soát tốt chi phí sản xuất và tăng cường liên kết giữa người nuôi - doanh nghiệp - nhà xuất khẩu, hướng tới chủ động nguồn nguyên liệu và nâng cao vị thế cạnh tranh trên thị trường toàn cầu.