Trước áp lực chi phí nhiên liệu gia tăng, các hãng hàng không trong nước đã gửi báo cáo lên cơ quan quản lý về phương án khai thác, khả năng điều chỉnh giá vé cũng như đề xuất một số cơ chế hỗ trợ.

Giá nhiên liệu bay Jet A-1 tăng mạnh đang khiến ngành hàng không nội địa đối mặt với nhiều khó khăn. Hàng loạt hãng bay như Vietnam Airlines, Vietjet, Bamboo Airways, Vietravel Airlines hay Sun PhuQuoc Airways đã phải tính toán các kịch bản ứng phó, bao gồm giảm tần suất khai thác, điều chỉnh giá vé, áp dụng phụ thu nhiên liệu và kiến nghị nới trần giá vé. Đây được xem là tình huống hiếm gặp kể từ khi thị trường phục hồi sau đại dịch.

Áp lực chi phí chủ yếu xuất phát từ nguy cơ thiếu hụt nguồn cung nhiên liệu Jet A-1 do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Theo thông tin từ Cục Hàng không Việt Nam, giá nhiên liệu bay tại khu vực châu Á đã tăng lên khoảng 220 - 230 USD/thùng, khiến chi phí vận hành của các hãng hàng không tăng đáng kể.

Không chỉ giá nhiên liệu tăng, mức chênh lệch giữa nhiên liệu bay và dầu thô (premium) cũng đã nới rộng lên gần 40 USD/thùng, cho thấy nguồn cung đang chịu áp lực lớn. Trong cơ cấu chi phí khai thác của các hãng hàng không, nhiên liệu hiện chiếm khoảng 40 - 50%.

360 (45)
Hàng không Việt tính tăng giá, cắt chuyến, xin loạt cơ chế "giải cứu"

Trước diễn biến này, các hãng bay trong nước đã báo cáo với cơ quan quản lý về phương án khai thác cũng như các đề xuất hỗ trợ.

Đại diện Vietnam Airlines cho biết hãng sẽ ưu tiên duy trì các đường bay trục chính và các tuyến quốc tế, đồng thời cắt giảm những đường bay có hiệu quả thấp. Dự kiến từ đầu tháng 4, hãng sẽ tạm dừng một số đường bay như Hải Phòng - Buôn Ma Thuột, Cam Ranh, Phú Quốc; TP.HCM - Vân Đồn, Rạch Giá, Điện Biên… với tổng cộng khoảng 23 chuyến/tuần bị cắt giảm.

Ở nhóm hãng hàng không tư nhân, Vietjet dự kiến điều chỉnh giảm khoảng 18% sản lượng khai thác trong tháng 4, trong đó riêng thị trường nội địa có thể giảm tới 22%. Đây được xem là mức điều chỉnh đáng kể, phản ánh áp lực chi phí đang gia tăng mạnh.

Tương tự, Vietravel Airlines cũng đang xem xét cắt giảm các đường bay có hiệu quả thấp nếu giá nhiên liệu duy trì ở mức cao trong hơn 30 ngày. Hãng này thậm chí cảnh báo tổng tải cung của toàn thị trường có thể giảm tới 20% trong trường hợp tình hình kéo dài.

Trong bối cảnh chi phí đầu vào tăng nhanh, giá vé máy bay lại bị giới hạn bởi quy định trần giá. Theo tính toán của các hãng, với mức giá Jet A-1 hiện nay, chi phí nhiên liệu có thể khiến tổng chi phí khai thác tăng thêm khoảng 20 - 40%, thậm chí lên tới 60 - 80% nếu kịch bản xấu xảy ra.

Bamboo Airways cho biết đang xây dựng hai kịch bản ứng phó. Nếu căng thẳng địa chính trị sớm hạ nhiệt, chi phí khai thác có thể chỉ tăng khoảng 20 - 25% và giá vé điều chỉnh ở mức nhẹ. Tuy nhiên, nếu tình hình kéo dài trên 30 ngày, chi phí có thể tăng tới 60 - 80%, buộc hãng phải tăng giá vé đáng kể hoặc cắt giảm nhiều chuyến bay.

Sun PhuQuoc Airways cũng cho biết chi phí nhiên liệu hiện chiếm khoảng 45 - 50% tổng chi phí khai thác, khiến phần lớn doanh thu của hãng phải dành để bù đắp chi phí đầu vào thay vì tạo ra lợi nhuận.

Dữ liệu bán vé cho thấy phần lớn lượng vé được tiêu thụ nằm ở phân khúc giá thấp và trung bình. Trong khi đó, tỷ lệ vé có mức giá cao gần sát trần chỉ chiếm khoảng 8 - 10%, khiến khả năng bù đắp chi phí tăng cao của các hãng ngày càng bị thu hẹp.

Tại thị trường Việt Nam, các hãng bay đang xây dựng phương án áp dụng phụ thu nhiên liệu đối với các đường bay quốc tế từ tháng 4/2026, đồng thời đề xuất cơ quan quản lý cho phép áp dụng cơ chế tương tự đối với các tuyến bay nội địa.

Vietjet đề xuất được áp dụng phụ thu nhiên liệu khi giá Jet A-1 biến động vượt quá 15% so với mức trung bình của năm trước. Sun PhuQuoc Airways cùng một số hãng khác cũng cho rằng cơ chế phụ thu là cần thiết để phản ánh đúng chi phí thực tế, thay vì dồn toàn bộ áp lực vào giá vé cơ bản.

Bên cạnh đó, các hãng hàng không đồng loạt kiến nghị một số chính sách hỗ trợ như giảm thuế bảo vệ môi trường đối với nhiên liệu bay, đưa thuế nhập khẩu nhiên liệu về mức 0%, giãn hoặc hoãn nghĩa vụ thuế, hỗ trợ lãi suất, tái cơ cấu nợ vay, nới hoặc điều chỉnh trần giá vé nội địa, cho phép phụ thu linh hoạt và giảm một số loại phí dịch vụ tại sân bay.

Đáng chú ý, Vietravel Airlines kiến nghị xem xét dỡ bỏ cơ chế trần giá vé hoặc thiết lập cơ chế điều chỉnh linh hoạt theo diễn biến thị trường, nhằm giúp doanh nghiệp có thêm dư địa chủ động trước những biến động lớn của chi phí.

Trong bối cảnh hiện nay, ngành hàng không đang phải đối mặt với một bài toán không dễ giải. Nếu giá vé tăng, nhu cầu đi lại có thể suy giảm; ngược lại, việc giữ nguyên giá khiến biên lợi nhuận của các hãng bị thu hẹp đáng kể. Khi chi phí nhiên liệu tiếp tục neo ở mức cao và khả năng điều chỉnh giá ngày càng hạn chế, mỗi quyết định đưa ra đều trở thành thử thách đối với sức chịu đựng của doanh nghiệp cũng như toàn bộ thị trường.

Việt Hà (SHTT)