TC Group, VGX, TMT, TASCO cùng nhiều doanh nghiệp đang đẩy mạnh đầu tư mạng lưới trạm sạc mở, cho phép nhiều thương hiệu xe điện cùng sử dụng. Trong khi đó, Bộ Công Thương đang lấy ý kiến dự thảo quy chuẩn kỹ thuật chung cho hạ tầng sạc.

Thị trường trạm sạc xe điện tại Việt Nam đang xuất hiện ngày càng nhiều mô hình mới khi các doanh nghiệp lớn đồng loạt tham gia đầu tư. Thay vì xây dựng những mạng lưới khép kín dành riêng cho từng hãng xe, xu hướng hiện nay đang chuyển sang mô hình mở, nơi một trụ sạc có thể phục vụ nhiều thương hiệu và người dùng có thể sử dụng chung tài khoản trên nhiều hệ thống.

Mô hình sạc mở ngày càng được mở rộng

Một trong những mô hình mới đã được triển khai thực tế là hệ sinh thái sạc mở liên thông thông qua nền tảng VETC Trạm sạc, ra mắt vào tháng 6/2026. Nền tảng này kết nối các mạng sạc độc lập, cho phép người dùng sử dụng chung tài khoản để thanh toán.

Đến tháng 8, VETC đã kết nối 7 đối tác gồm ChargeLink, EBOOST, ESKY, Ford Việt Nam, Rabbit EVC, SmartCharge và EV Charge, với tổng cộng 235 trạm và hơn 350 trụ sạc tại hơn 30 tỉnh, thành.

Thông qua một nền tảng, chủ xe có thể tìm kiếm trạm sạc, kiểm tra tình trạng trụ, nhận chỉ dẫn đường, kích hoạt quá trình sạc và thanh toán tại các trạm thuộc nhiều nhà vận hành khác nhau.

Cách làm này hướng tới giải quyết bất tiện của mô hình trước đây, khi mỗi mạng sạc sử dụng một ứng dụng và phương thức thanh toán riêng. Theo VETC, các hệ thống đã được kết nối hiện chiếm trên 50% mạng lưới trạm sạc đa thương hiệu.

Bên cạnh mô hình liên thông, nhiều doanh nghiệp cũng đang trực tiếp xây dựng mạng lưới sạc mở. EV One đến tháng 5/2026 đã có 73 trạm trên toàn quốc, với hơn 10.000 khách hàng ô tô điện thường xuyên sử dụng. Doanh nghiệp đặt mục tiêu đạt hơn 600 đầu sạc vào năm 2028.

19-1789783096-hang-loat-ong-lon-nhap-cuoc-cuoc-dua-tram-sac-mo-tai-viet-nam-nong-len
TC Group hiện phân phối một số mẫu xe điện và hybrid tại Việt Nam. Ảnh: TC Motor

Charge+ của Singapore cũng đang mở rộng hoạt động tại Việt Nam với mục tiêu phát triển 5.000 điểm sạc vào năm 2030. Trong khi đó, EverEV/EverCharge, EVG, DatCharge, SolaEV... tham gia thị trường ở nhiều khâu khác nhau, từ đầu tư, vận hành trạm đến cung cấp thiết bị và giải pháp quản lý.

Các hãng xe cũng tham gia cuộc đua

Không chỉ các doanh nghiệp hạ tầng, nhiều hãng xe cũng trực tiếp đầu tư hoặc hợp tác với đối tác để phát triển mạng lưới sạc có khả năng phục vụ nhiều thương hiệu.

TMT Motors từ năm 2025 đã phát triển TMT-EGREEN trong hệ sinh thái của mình nhưng định hướng phục vụ nhiều hãng xe. Doanh nghiệp đặt mục tiêu đạt 30.000 trụ sạc vào cuối năm 2030 và riêng trong tháng 5-6/2026 đã nhập khẩu 570 trụ để triển khai.

Tasco Auto và Ford Việt Nam cũng chia sẻ hạ tầng, dự kiến đến cuối năm nay hình thành mạng cộng hưởng hơn 89 điểm sạc. Trước đó, Porsche hợp tác với Charge+ để phát triển 17 trạm sạc nhanh DC xuyên Việt. THACO Auto vừa tự đầu tư trạm sạc cho xe điện BMW, vừa phối hợp với Charge+ để mở rộng mạng lưới.

Tháng 6/2026, BYD Việt Nam ký hợp tác với FUTA EV POWER nhằm mở rộng khả năng tiếp cận hạ tầng sạc.

Mới đây, ngày 16/9, Tập đoàn Thành Công (TC Group) cũng tham gia khi ký biên bản ghi nhớ với Công ty CP Hạ tầng Năng lượng Xanh Việt Nam (VGX) để phát triển hạ tầng sạc xe điện.

Theo thỏa thuận, hai bên sẽ nghiên cứu triển khai các trạm sạc tại những cơ sở thuộc hệ sinh thái và hệ thống phân phối của TC Group. Đồng thời, hai bên nghiên cứu giải pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm khả năng tương thích giữa các dòng xe điện hóa do tập đoàn sản xuất, phân phối với hệ thống trạm của VGX, cũng như khả năng kết nối các nền tảng công nghệ.

Đáng chú ý, mạng lưới này được định hướng theo mô hình mở, phục vụ xe của nhiều thương hiệu thay vì chỉ dành cho Hyundai và Skoda, hai thương hiệu thuộc hệ sinh thái của TC Motor.

Việc nhiều doanh nghiệp lớn cùng tham gia phát triển mạng sạc mở có thể tạo thêm lựa chọn cho người sử dụng xe điện. Nếu các hãng chỉ xây dựng mạng lưới riêng và giới hạn phương tiện được sử dụng, người dùng xe điện đa thương hiệu sẽ gặp nhiều hạn chế khi tìm kiếm điểm sạc trong hành trình.

Mô hình khép kín cũng có thể khiến mặt bằng, nguồn điện và thiết bị không được khai thác tối ưu khi nhiều hệ thống cùng tồn tại riêng biệt.

Chuẩn kỹ thuật chung dự kiến được áp dụng từ năm 2027

Cùng với sự phát triển nhanh của mạng lưới trạm sạc, cơ quan quản lý đang xây dựng khung kỹ thuật thống nhất cho lĩnh vực này. Bộ Công Thương hiện lấy ý kiến dự thảo Thông tư ban hành Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia (QCVN) về trụ sạc và trạm sạc xe điện.

Dự thảo không chỉ quy định riêng đối với thiết bị sạc mà bao quát cả hệ thống gồm thiết bị, nguồn điện, kết nối, phần mềm, thanh toán và vận hành.

Theo dự thảo, các trụ sạc đã được sản xuất, nhập khẩu hoặc đưa vào vận hành trước thời điểm quy chuẩn có hiệu lực, dự kiến từ ngày 1/7/2027, sẽ tiếp tục được vận hành, lắp đặt trong 12 tháng. Các trạm đang hoạt động phải hoàn thành việc rà soát trong 6 tháng và khắc phục những nội dung chưa phù hợp trong vòng 24 tháng.

Phạm vi dự thảo bao gồm trụ sạc AC, DC và loại kết hợp AC/DC. Các yêu cầu tập trung vào bảo vệ chống điện giật, quá tải, ngắn mạch, tương thích điện từ và những yêu cầu riêng đối với trụ sạc DC. Thiết bị cũng phải ghi nhãn thông tin kỹ thuật và hướng dẫn sử dụng bằng tiếng Việt.

Các yêu cầu kỹ thuật được xây dựng trên cơ sở TCVN 13078-1:2020, tương đương IEC 61851-1:2017; TCVN 13078-21-2:2020, tương đương IEC 61851-21-2:2018 và TCVN 13078-23:2020, tương đương IEC 61851-23:2014.

Tuy nhiên, việc một chiếc xe có thể sử dụng trạm sạc của thương hiệu khác vẫn phụ thuộc vào nhiều yếu tố như chuẩn giao tiếp, đầu nối, công suất, cấu hình tương thích giữa xe và trụ sạc cũng như phương thức thanh toán.

Một điểm khác liên quan trực tiếp đến người dùng là yêu cầu về đo lường và tính cước. Thiết bị đo phải đáp ứng quy định pháp luật, trong khi hệ thống cần hiển thị lượng điện tiêu thụ, đơn giá, phí dịch vụ, thời gian và tổng số tiền phải thanh toán, đồng thời có khả năng lưu trữ và truy xuất dữ liệu.

Sự kết hợp giữa mạng lưới sạc theo hướng mở và một khung kỹ thuật thống nhất đang mở ra giai đoạn mới cho hạ tầng xe điện. Khi giảm sự phụ thuộc vào từng hệ sinh thái riêng lẻ, mạng sạc có thể hướng tới khả năng phục vụ rộng hơn, đồng thời đáp ứng các yêu cầu về an toàn và vận hành chung.

Cuộc đua đầu tư trạm sạc vì vậy đang chuyển sang một giai đoạn mới, với sự tham gia ngày càng rõ nét của nhiều doanh nghiệp lớn và sự xuất hiện của khung kỹ thuật chung. Đây được xem là một trong những điều kiện quan trọng đối với sự phát triển của thị trường xe điện Việt Nam trong những năm tới.