Bác sĩ bị cáo buộc làm trung gian "chạy" kết luận tâm thần, môi giới hơn 2 tỷ đồng

Hà Ngọc Khánh là một trong 42 bị cáo đang bị TAND TP Đồng Nai xét xử trong vụ án xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa và Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên. Dự kiến, phiên tòa sẽ tuyên án vào tuần tới.

Trong số các bị cáo có khoảng một nửa là bác sĩ, giám định viên pháp y tâm thần hoặc lãnh đạo chuyên môn của hai cơ sở giám định.

Theo cáo trạng của VKSND Tối cao, từ tháng 1/2016 đến tháng 6/2024, tại hai cơ sở này xảy ra 29 vụ đưa, nhận, môi giới hối lộ và lợi dụng chức vụ, quyền hạn. Các hành vi này bị cáo buộc dẫn đến 26 kết luận giám định tâm thần sai sự thật, 3 hồ sơ bệnh án sai sự thật và một trường hợp chuyển khoa điều trị bắt buộc không đúng quy định.

Trong đường dây này, Khánh không phải lãnh đạo và cũng không có quyền quyết định cuối cùng về kết quả giám định. Tuy nhiên, cáo trạng xác định bị cáo giữ vai trò trung gian, kết nối những người có nhu cầu “chạy” kết luận với bác sĩ, giám định viên có thể tác động đến quá trình giám định.

Hai lần đứng ra lo kết luận cho một bị can

Một trong những trường hợp được cáo trạng thể hiện rõ vai trò của Khánh là vụ Nguyễn Trọng Hiệp, bị can trong vụ án Tổ chức đánh bạc, Đánh bạc do Công an tỉnh Đăk Lăk điều tra.

Hiệp mong muốn được kết luận mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi để có căn cứ đình chỉ điều tra và áp dụng biện pháp bắt buộc chữa bệnh.

Thông qua Nguyễn Thành Long, một người quen ngoài xã hội, Hiệp chuyển 550 triệu đồng. Long thỏa thuận với Khánh mức 300 triệu đồng để lo kết luận và chuyển trước cho Khánh 150 triệu đồng.

Sau đó, Khánh tìm đến Trần Văn Thành, khi đó là Giám đốc Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên, nhờ hỗ trợ cho Hiệp và đưa trước 100 triệu đồng cùng rượu và thuốc an thần.

Tại cuộc họp Hội đồng giám định ngày 15/9/2023, các giám định viên ban đầu đánh giá Hiệp chỉ hạn chế khả năng nhận thức, điều khiển hành vi. Tuy nhiên, sau khi ông Thành đưa ra quan điểm theo hướng có lợi cho Hiệp, các thành viên không còn ý kiến khác và Hội đồng thống nhất kết luận Hiệp “mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi”.

Tại phiên tòa, Khánh khai khoảng một tháng sau khi có kết luận, khi ông Thành đến Biên Hòa công tác, bị cáo hẹn gặp gần cơ quan và đưa thêm 60 triệu đồng. Theo cáo trạng, tổng số tiền ông Thành nhận liên quan việc giám định cho Hiệp là 160 triệu đồng.

Sau kết luận tại Tây Nguyên, cơ quan điều tra tiếp tục yêu cầu giám định lại Hiệp tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa.

Ở lần này, cáo trạng xác định Hiệp tiếp tục chuyển tổng cộng 520 triệu đồng cho Long để “lo” kết luận. Long chuyển 300 triệu đồng cho Khánh.

Khánh sau đó bị cáo buộc đưa tiền cho Lê Văn Hùng, Viện trưởng, cùng các thành viên Hội đồng gồm Nguyễn Thành Quang, Nguyễn Văn Trọng, Lý Thị Hoài Nam. Bị cáo đồng thời đưa tiền cho điều dưỡng trưởng Lâm Thị Ánh Hồng nhằm tạo điều kiện cho Hiệp trong thời gian theo dõi tại Viện.

Tại cuộc họp ngày 18/1/2024, bốn thành viên nhận tiền đã đánh giá Hiệp “mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi” tại thời điểm gây án cũng như thời điểm giám định.

Riêng Nguyễn Thị Huyền, một thành viên Hội đồng không nhận tiền, cho rằng Hiệp chỉ hạn chế khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Ý kiến của bà Huyền được bảo lưu trong kết luận.

Theo cáo trạng, trong lần giám định lại tại Biên Hòa, Khánh nhận 300 triệu đồng từ Long, đưa tổng cộng 105 triệu đồng cho những người liên quan và giữ lại 195 triệu đồng.

Hai kết luận có lợi nhưng lần thứ ba cho kết quả khác

Hai lần giám định tại Tây Nguyên và Biên Hòa đều đưa ra kết luận theo hướng Hiệp mất khả năng nhận thức và điều khiển hành vi. Tuy nhiên, cơ quan điều tra không thống nhất với kết quả này và tiếp tục yêu cầu giám định lại.

Ngày 22/4/2025, sau khi được trưng cầu, Viện Pháp y tâm thần Trung ương Bộ Y tế kết luận Nguyễn Trọng Hiệp đủ khả năng nhận thức và điều khiển hành vi tại thời điểm thực hiện hành vi phạm tội và thời điểm giám định.

Theo cáo trạng, vụ việc của Hiệp không phải trường hợp duy nhất Khánh bị cáo buộc đứng ra kết nối người có nhu cầu “chạy” kết luận với cán bộ, bác sĩ tại các cơ sở giám định tâm thần.

Trong vụ Lê Vũ Hồng Sơn, tại phiên tòa, VKS cũng làm rõ việc cựu Viện trưởng Lê Văn Hùng nhận 50 triệu đồng từ Khánh. Ông Hùng thừa nhận có nhận tiền nhưng cho biết không nhớ lý do và cho rằng thời điểm đó mình không tham gia Hội đồng giám định.

Khánh xác nhận đã đưa tiền cho ông Hùng. Theo lời bị cáo, khi Sơn nhập viện, ông Hùng tham gia kiểm tra lý lịch và ký cho nhập viện. Khoản tiền ban đầu nhằm tạo điều kiện để Sơn ở phòng dịch vụ, thuận lợi trong quá trình thăm khám; việc nhờ hỗ trợ ở khâu giám định diễn ra sau đó.

Cáo trạng xác định trong toàn bộ vụ án, Hà Ngọc Khánh bị cáo buộc môi giới hối lộ cho các thành viên của 10 Hội đồng giám định nhận hối lộ để ban hành 10 kết luận tâm thần sai sự thật. Bị cáo đồng thời liên quan đến việc làm sai hồ sơ bệnh án cho Nguyễn Phú Quảng và chuyển khoa điều trị không đúng quy định đối với Nguyễn Thiên Lý.

Tổng số tiền Khánh bị xác định môi giới là hơn 2,06 tỷ đồng, trong đó bị cáo hưởng lợi 453 triệu đồng. Tại phiên tòa, Khánh thừa nhận toàn bộ hành vi như cáo trạng nêu.

Theo cáo trạng, những người tìm cách “chạy” kết luận tâm thần trong vụ án đều đang bị điều tra, xét xử hoặc chấp hành án về nhiều tội danh. Mục đích của họ là được xác định hạn chế hoặc mất khả năng nhận thức, điều khiển hành vi để tránh, trì hoãn việc xử lý hoặc được xem xét giảm nhẹ.

Vụ án gồm hai nhánh xảy ra tại Viện Pháp y tâm thần Trung ương Biên Hòa và một nhánh tại Trung tâm Pháp y tâm thần khu vực Tây Nguyên. Các nhánh sau đó được nhập để điều tra và truy tố chung.

Biên Thùy (SHTT)