Từ những lá đơn tố giác của 10 nhà thầu, một đường dây "làm luật" trị giá hơn 100 tỷ đồng tại các dự án y tế trọng điểm đã bị bóc gỡ. Đáng chú ý, vụ án không chỉ dừng lại ở các cựu Giám đốc Ban quản lý dự án mà còn trực tiếp điểm tên cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến với những lời khai đầy mâu thuẫn.
28-1774656710-ban-cao-trang-rung-dong-tai-bo-y-te-luat-choi-5-va-hanh-trinh-lo-dien-duong-day-hoi-lo-100-ty-dong
Bà Nguyễn Thị Kim Tiến

“Luật bất thành văn” tại phòng làm việc của Giám đốc

Theo hồ sơ vụ án, ngay sau khi các nhà thầu trúng tuyển vào các gói thầu xây lắp quy mô lớn của hai bệnh viện hạng đặc biệt, họ đã phải đối mặt với một yêu cầu nghiệt ngã từ phía chủ đầu tư. Ông Nguyễn Chiến Thắng, với tư cách là Giám đốc Ban YTTĐ thời điểm đó, đã trực tiếp thiết lập một “luật chơi” riêng biệt: Để việc thi công diễn ra thuận lợi, không bị gây khó dễ trong khâu nghiệm thu và đặc biệt là để được giải ngân dòng vốn, các nhà thầu phải trích lại 5% giá trị tạm ứng hoặc thanh toán (trước thuế) cho Ban.

Vì áp lực duy trì việc làm cho hàng nghìn nhân viên và mong muốn quá trình thanh quyết toán diễn ra trôi chảy, đại diện 10 nhà thầu đã đồng loạt “gật đầu” chấp nhận yêu cầu này. Cáo trạng chỉ rõ, những cuộc giao dịch tiền tỷ diễn ra ngay tại phòng làm việc của ông Thắng. Chỉ riêng vị Giám đốc này đã trực tiếp nhận từ tay các đối tác tổng số tiền hơn 88 tỷ đồng.

Đáng nói hơn, khi ông Thắng nghỉ hưu, người kế nhiệm là ông Nguyễn Hữu Tuấn dù không trực tiếp đứng ra thỏa thuận mới nhưng vẫn tiếp tục vận hành trơn tru “bộ máy” nhận tiền này. Dù giai đoạn sau gặp nhiều khó khăn trong triển khai, vẫn có 3 nhà thầu tiếp tục đưa cho ông Tuấn số tiền hơn 12 tỷ đồng, nâng tổng số tiền hối lộ trong vụ án lên con số 100 tỷ đồng.

Những khoản tiền “bí ẩn” và sự bất nhất trong lời khai của cựu Bộ trưởng

Mối quan hệ giữa các cấp lãnh đạo trong vụ án này cũng lộ ra nhiều tình tiết phức tạp qua quá trình đối chất. Bị can Nguyễn Chiến Thắng thừa nhận đã dùng một phần số tiền nhận từ nhà thầu để “biếu” bà Nguyễn Thị Kim Tiến (cựu Bộ trưởng Bộ Y tế) tổng cộng 12,9 tỷ đồng và 100.000 USD.

Tuy nhiên, trong các buổi làm việc với cơ quan điều tra, bà Nguyễn Thị Kim Tiến lại đưa ra những con số hoàn toàn khác biệt. Cựu Bộ trưởng thừa nhận có nhiều lần nhận tiền từ cấp dưới nhưng khẳng định tổng số tiền từ ông Thắng chỉ là 2,5 tỷ đồng và một lần nhận 5 tỷ đồng từ ông Tuấn. Đáng chú ý, bà Tiến khai rằng khi nhận các túi tiền này, bà hoàn toàn không được cấp dưới thông báo về nguồn gốc hay số tiền đó từ đâu mà có. Dù đã được cơ quan điều tra cho đối chất trực diện với ông Thắng, cả hai cựu lãnh đạo này vẫn giữ nguyên những lời khai đầy mâu thuẫn của mình.

Cú đảo chiều từ 10 lá đơn tố giác: Miễn tội hình nhưng xử lý nghiêm về Đảng

Một trong những điểm đặc biệt nhất của vụ án này chính là sự chủ động “lật bài ngửa” của các doanh nghiệp. Sau thời gian dài phải chịu đựng cơ chế chung chi, đại diện 10 nhà thầu đã cùng làm đơn tố giác tội phạm với nội dung tương đồng, phơi bày toàn bộ hành vi của hai đời Giám đốc Ban YTTĐ.

Cơ quan điều tra nhận định, hành vi của 10 cá nhân đại diện nhà thầu đủ yếu tố cấu thành tội “Đưa hối lộ”. Tuy nhiên, xét thấy họ đã chủ động nhận thức sai phạm, thành khẩn khai báo và đặc biệt là tự nguyện tố giác trước khi bị phát giác, góp phần quan trọng trong việc làm rõ bản chất vụ án tham nhũng quy mô lớn này, các cơ quan tố tụng đã quyết định áp dụng chính sách khoan hồng.

Theo đó, căn cứ vào Bộ luật Hình sự và Nghị quyết của Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao, 10 cá nhân này đã chính thức được miễn trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, để đảm bảo tính răn đe, cơ quan chức năng vẫn kiến nghị các tổ chức liên quan xử lý nghiêm khắc những cá nhân này về mặt Đảng cũng như các hình thức kỷ luật hành chính theo quy định.