Thanh tra Chính phủ cho rằng nhiều nội dung tại dự án xi măng Quang Sơn liên quan đến VINAINCON có dấu hiệu vi phạm và nguy cơ gây thiệt hại 1.063 tỉ đồng, nên đã chuyển hồ sơ sang Bộ Công an để xác minh.

Ngày 11/12, Thanh tra Chính phủ công bố thông tin về kết quả thanh tra toàn diện quá trình đề xuất, triển khai dự án Nhà máy xi măng Quang Sơn (Thái Nguyên) và hoạt động của các đơn vị liên quan, trong đó có Tổng công ty VINAINCON. 

Trên cơ sở hồ sơ và dữ liệu thu thập, cơ quan thanh tra đã chuyển một số vụ việc sang Bộ Công an để phục vụ công tác điều tra, xác minh theo thẩm quyền.

Chuyển Bộ Công an xác minh nguy cơ thiệt hại 1.063 tỉ đồng liên quan VINAINCON - Ảnh 1.
Thông báo kết luận thanh tra do Phó tổng Thanh tra Chính phủ Dương Quốc Huy ký ban hànhẢNH: TTCP

Theo kết luận, dự án Nhà máy xi măng Quang Sơn được đầu tư xây dựng tại hai huyện miền núi Đồng Hỷ và Võ Nhai (cũ), tỉnh Thái Nguyên. Dự án từng được kỳ vọng tạo điều kiện cho công nghiệp địa phương và khu vực phát triển, tăng nguồn thu cho địa phương, nâng cao đời sống của nhân dân.... Tuy vậy, theo số liệu Thanh tra Chính phủ công bố, đến cuối năm 2021, dự án ghi nhận lỗ lũy kế hơn 1.900 tỷ đồng. 

Kết luận nêu việc VINAINCON điều chỉnh vượt tổng mức đầu tư và đề nghị quyết toán vượt 1.063 tỉ đồng không đúng thẩm quyền, và vi phạm một số quy định về quản lý chi phí đầu tư xây dựng công trình.

Quá trình lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch đầu tư, VINAINCON tự phê duyệt điều chỉnh, làm tăng chi phí đầu tư thêm 763,104 tỷ đồng so với kế hoạch đấu thầu đã được Thủ tướng phê duyệt. 

Thanh tra kết luận việc VINAINCON phê duyệt điều chỉnh vượt 763,104 tỉ đồng không đúng với chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ và không đúng thẩm quyền.

Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ vụ việc có dấu hiệu tội phạm sang Bộ Công an chỉ đạo Cơ quan điều tra xác minh việc Tổng công ty CP xây dựng công nghiệp Việt Nam (VINAINCON) phê duyệt điều chỉnh vượt tổng mức đầu tư không đúng, có nguy cơ gây thiệt hại số tiền 1.063 tỉ đồng.

Ngoài ra, còn thu lợi bất chính trong thăm dò, khai thác tài nguyên với số tiền hơn 46,5 tỉ đồng.

Căn cứ hồ sơ, tài liệu và kết quả xác minh, Thanh tra Chính phủ cho rằng việc triển khai, thực hiện dự án có dấu hiệu vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng, dấu hiệu vi phạm quy định về đầu tư công trình xây dựng gây hậu quả nghiêm trọng, và tội thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng tại các gói thầu số 01, 02, 03.

Tại gói thầu số 01, Thanh tra Chính phủ cho biết kế hoạch đấu thầu được phê duyệt chưa đúng thẩm quyền, đồng thời giá chào thầu cao hơn kế hoạch gần 17,6 triệu USD, tương đương hơn 322 tỷ đồng. Một số hạng mục được nhà thầu cung cấp thấp hơn yêu cầu nhưng giá hợp đồng không giảm, dẫn đến nguy cơ thất thoát khoảng 79 tỷ đồng.

Với gói thầu 02 và 03, VINAINCON và Công ty Xi măng Quang Sơn không đầu tư thiết bị khai thác như phương án đã được phê duyệt, mà chuyển sang thuê đơn vị ngoài. 

Năm 2008, các đơn vị không tổ chức đấu thầu lựa chọn nhà thầu; đến năm 2023 mới tiến hành đấu thầu và giá trúng thầu giảm 47,5 tỷ đồng so với dự toán. Kết quả này được Thanh tra Chính phủ nhận định là cần tiếp tục làm rõ do chênh lệch chi phí quá lớn qua nhiều năm.

Ở gói thầu 14 và 19, việc điều chỉnh tổng mức đầu tư và kế hoạch đấu thầu được phê duyệt vượt thẩm quyền, với giá trị có thể gây thiệt hại 213 tỷ đồng. Gói 32A cũng bị ghi nhận phê duyệt chỉ định thầu chưa đúng quy định, kèm nguy cơ thất thoát gần 19 tỷ đồng. 

Ngoài ra còn nhiều khoản điều chỉnh vượt tổng mức đầu tư với tổng giá trị gần 364 tỷ đồng được đề nghị Bộ Công an xem xét.

Thanh tra Chính phủ cho biết việc chuyển hồ sơ nhằm phục vụ điều tra, xác minh khách quan, làm rõ từng nội dung sai lệch, trách nhiệm các bên liên quan và mức độ ảnh hưởng đến ngân sách, trước khi đưa ra kết luận cuối cùng theo quy định pháp luật.