Sáng 5/1, TAND TP Hà Nội mở phiên tòa sơ thẩm xét xử vụ án đưa, nhận hối lộ xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm (ATTP), Bộ Y tế. Phiên tòa có sự tham gia của 55 bị cáo, trong đó có ông Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục ATTP, cùng bà Trần Việt Nga, cựu Phó Cục trưởng, cựu Cục trưởng Cục này.

Theo quyết định đưa vụ án ra xét xử, ông Nguyễn Thanh Phong, bà Trần Việt Nga và 53 bị cáo khác bị truy tố về các tội Nhận hối lộ và Đưa hối lộ. Hội đồng xét xử do Thẩm phán Lưu Ngọc Cảnh làm chủ tọa. Đại diện Viện KSND TP Hà Nội tham gia phiên tòa gồm các kiểm sát viên Đặng Thị Hồng Thủy, Nguyễn Văn Trọng, Nguyễn Thị Lan, Trần Xuân Yêm và Đào Hoàng Vân.

Cáo trạng xác định, trong giai đoạn từ năm 2018 đến 2025, lợi dụng những quy định và kẽ hở trong quản lý nhà nước, một số lãnh đạo, chuyên viên, cán bộ tại các đơn vị chuyên môn thuộc Cục ATTP đã cấu kết với cá nhân, doanh nghiệp để thực hiện hành vi đưa, nhận hối lộ. Mục đích nhằm tác động đến quá trình thẩm định, cấp Giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm, Giấy xác nhận nội dung quảng cáo, cũng như thẩm định, hậu kiểm để cấp Giấy chứng nhận thực hành sản xuất tốt (GMP).

05-1767569460-cuu-cuc-truong-nguyen-thanh-phong-ra-truoc-vanh-mong-ngua-vi-nhan-hoi-lo.jpeg
Bị cáo Nguyễn Thanh Phong, cựu Cục trưởng Cục ATTP. Ảnh: Bộ Công an

Theo quy định tại Nghị định 15/2018/NĐ-CP, các tổ chức, cá nhân sản xuất, kinh doanh thực phẩm bảo vệ sức khỏe và một số loại phụ gia đặc thù buộc phải đăng ký bản công bố sản phẩm tại Bộ Y tế. Tuy nhiên, do Nghị định 15 có nhiều điểm mới, không ít doanh nghiệp gặp khó khăn khi hoàn thiện hồ sơ, đặc biệt là yêu cầu cung cấp tài liệu khoa học chứng minh công dụng và liều dùng của sản phẩm.

Lợi dụng thực tế này, các chuyên viên và lãnh đạo một số đơn vị chuyên môn tại Cục ATTP bị cáo buộc đã nhiều lần ban hành văn bản yêu cầu sửa đổi, bổ sung hồ sơ với nội dung chung chung, khó hiểu, qua đó kéo dài thời gian cấp Giấy tiếp nhận. Trước áp lực phải sớm hoàn tất thủ tục, một số cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ đã thỏa thuận chi tiền ngoài cho cán bộ Cục ATTP, với mức trung bình từ 5 đến 10 triệu đồng mỗi hồ sơ, tùy thời điểm và loại hồ sơ.

Cơ quan tố tụng cho rằng, việc thu – chi tiền này được thực hiện có tổ chức, với sự đồng thuận về chủ trương và cơ chế chia chác của ông Nguyễn Thanh Phong cùng hai cựu Phó Cục trưởng là Nguyễn Hùng Long và Đỗ Hữu Tuấn.

Đối với mảng xác nhận nội dung quảng cáo, Cục ATTP giao Phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm và Thông tin truyền thông thực hiện thẩm định. Từ tháng 8/2018, sau khi được giao ký cấp Giấy xác nhận, bà Trần Việt Nga bị cáo buộc đã chỉ đạo cấp dưới triển khai cơ chế thu tiền, yêu cầu mỗi hồ sơ phải trích lại cho bà ít nhất 2 triệu đồng. Trên cơ sở đó, các chuyên viên đã trực tiếp trao đổi và đề nghị doanh nghiệp chi từ 4 đến 9 triệu đồng cho mỗi hồ sơ xác nhận quảng cáo.

Không chỉ vậy, Phòng Giám sát và Truyền thông còn được phân công làm đầu mối cấp, đình chỉ, thu hồi Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm và Giấy chứng nhận GMP. Theo kết quả điều tra, ông Nguyễn Thanh Phong bị xác định đã hưởng lợi gần 44 tỷ đồng, còn bà Trần Việt Nga hưởng lợi khoảng 8 tỷ đồng từ các hành vi sai phạm.

Để che giấu việc đưa, nhận hối lộ, các giao dịch tiền được thực hiện thông qua hình thức chuyển khoản, ngụy trang dưới danh nghĩa vay mượn, trả nợ, kèm theo các ký hiệu riêng nhằm ám chỉ số hồ sơ cần được “giải quyết”. Cơ quan điều tra cũng làm rõ vai trò của một số tổ chức, cá nhân làm dịch vụ, những người đã chủ động thỏa thuận, thống nhất việc đưa tiền cho lãnh đạo và chuyên viên Cục ATTP để được hỗ trợ, hướng dẫn hoàn thiện hồ sơ, tránh việc bị yêu cầu sửa đổi, bổ sung nhiều lần.

Biên Thùy (SHTT)