Đại án NH Đông Á: Lời bào chữa của 2 nữ bị cáo

Ngày 10-12, ngày thứ tám phiên tòa xử vụ thất thoát 3.608 tỉ đồng xảy ra tại Ngân hàng Đông Á (DAB), TAND TP.HCM tiếp tục cho các bị cáo và luật sư bào chữa.

“Sai phạm do tin tưởng cấp trên”

Bị cáo Nguyễn Thị Kim Xuyến, 60 tuổi, cựu phó tổng giám đốc DAB, thành viên HĐQT DAB, bị cáo buộc là đồng phạm thực hành tích cực với cựu tổng giám đốc Trần Phương Bình.

Theo cáo trạng, bà Xuyến đã lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt 40 tỉ đồng trong việc DAB cho em vợ ông Bình vay 270 tỉ đồng. Cụ thể, bà lợi dụng việc này đã chỉ đạo lập chứng từ chuyển 20 tỉ đồng cho người giúp việc và 20 tỉ đồng cho mẹ đẻ của bà. Bà Xuyến cũng là đồng phạm giúp sức cho ông Bình chiếm đoạt của DAB 486 tỉ đồng mua cổ phần.

Ngoài ra, bà Xuyến còn cố ý làm trái… khi thực hiện các hành vi như xuất khẩu vàng và kinh doanh vàng tài khoản trái phép, chi lãi suất ngoài và chi sai nguyên tắc, gây thiệt hại cho DAB 1.088 tỉ đồng... Bà Xuyến phải chịu trách nhiệm cá nhân về số tiền chiếm đoạt 40 tỉ đồng, liên đới chịu trách nhiệm chiếm đoạt và gây thiệt hại cho DAB 1.574 tỉ đồng.

Mức án mà VKS đề nghị HĐXX tuyên phạt đối với bà tổng cộng là 30 năm cho cả hai tội danh này.

Tại CQĐT cũng như tại phiên tòa, bà Xuyến nhận sai về việc mình làm. Tuy nhiên, với số tiền 40 tỉ đồng mà VKS cáo buộc bà chiếm đoạt, bà nói mình thực sự không chiếm đoạt. Bởi số tiền 40 tỉ đồng này bà đã chuyển nhượng cổ phần cho ông Bình và ông Bình đã bán số cổ phần đó đi để thu đủ tiền. 

Bà cho rằng bà thực hiện hành vi sai phạm vì rất tin tưởng ông Bình và mong muốn ông nhớ lại mọi việc để khai rõ, để HĐXX xem xét cho bà. Tuy nhiên, ông Bình không xác nhận lời khai của bà. Ông Bình cho rằng không biết việc bà Xuyến lợi dụng việc cho vay nêu trên để chuyển 40 tỉ đồng cho người thân sử dụng.

Tuy nhiên, VKS cho rằng đây chỉ là lời khai của bị cáo Xuyến và bị cáo Bình không thừa nhận. Do đó, phần trách nhiệm dân sự, VKS vẫn đề nghị bị cáo Xuyến phải hoàn trả 40 tỉ đồng này cho DAB.

Trong phần tự bào chữa, bà Xuyến trình bày: “Sau khi bị bắt và tham gia phiên tòa, bị cáo mới hiểu rõ tội lỗi của mình đến đâu. Bị cáo chấp nhận tội của mình và chịu trách nhiệm với tội của mình gây ra. Khi nhận chỉ đạo từ anh Bình, bị cáo thường tự thực hiện hành vi, bớt việc chỉ đạo những người ở cấp trung gian để những người này không sai sót”. Bà Xuyến nói rằng bà thấy có lỗi với thuộc cấp một thời của bà.

Luật sư: Mức án đề nghị quá nặng

Bị cáo Nguyễn Thị Ái Lan, nguyên trưởng phòng Nguồn vốn hội sở DAB, bị truy tố tội cố ý làm trái… với cáo buộc có hai hành vi phạm tội là kinh doanh ngoại hối trái phép, chi lãi suất ngoài trái phép, tổng cộng gây thiệt hại cho DAB hơn 820 tỉ đồng. Tại CQĐT và tại tòa bà đều kêu oan.

Luật sư bào chữa cho bà không tranh luận về tội danh truy tố nhưng cho rằng truy tố bị cáo đến khoản 3 và đề nghị mức hình phạt 10-12 năm là quá nặng. Về hành vi của bà Lan giúp sức cho ông Bình cố ý làm trái gây thiệt hại cho DAB trong việc kinh doanh ngoại hối, theo luật sư, bà Lan chỉ là nhân viên thực hiện công việc theo quy trình có sẵn của DAB. Bà không ý thức được việc kinh doanh ngoại tệ trái phép và lập phiếu thu ngoại tệ là khống. Bị cáo không có động cơ, mục đích khi thực hiện hành vi lập phiếu thu, chỉ thực hiện vì tin tưởng mình đang làm đúng theo quy trình của DAB.

Cụ thể, phòng Quản lý nguồn vốn mà bà Lan đang giữ chức vụ phó phòng vào thời điểm năm 2006 không tham gia thực hiện cắt lỗ tại hai ngân hàng đối tác. Do không còn làm việc tại phòng Kinh doanh nên bà Lan không thể biết việc cắt lỗ tại hai ngân hàng trên. Cáo buộc Ái Lan đã thực hiện giao dịch với các đối tác này để cắt tiền gửi của DAB trả nợ cho đối tác do Lan đang theo dõi quản lý là không phù hợp với thực tế khách quan của vụ án và lời khai của cựu tổng giám đốc. Chính ông Bình đã thừa nhận việc chuyển tiền đến các tài khoản của đối tác do ông chỉ đạo trực tiếp phòng Kinh doanh thực hiện. Ông không chỉ đạo phòng Nguồn vốn hoặc bản thân bà Lan.

Bà Lan chỉ làm việc theo quy trình sẵn có tại ngân hàng là lập phiếu thu khi có quyết định nhập khẩu ngoại tệ và đề nghị thanh toán của phòng Kinh doanh. Số tiền USD này sau đó được thủ quỹ thu đủ, như vậy phiếu thu này là có thực, không phải khống như quy kết. Còn nguồn ngoại tệ này có từ đâu thì theo quy trình DAB, bà Lan với tư cách nhân viên phòng Nguồn vốn không có nhiệm vụ phải xác minh làm rõ. Nội dung cáo trạng chưa làm sáng tỏ được vấn đề bà Lan cố ý lập phiếu thu khống theo chỉ đạo của ông Bình với ý thức là đang giúp sức ông Bình che giấu thua lỗ.

Bà Lan không liên quan đến việc xuất vàng và tiền mặt mua USD bù âm quỹ tại DAB. Bởi lẽ hành vi cố ý làm trái của ông Bình đã hoàn thành từ thời điểm năm 2005, khi xảy ra thua lỗ. Vì vậy, việc ông Bình chỉ đạo lập hồ sơ nhập khống ngoại tệ và xuất quỹ vàng, tiền mặt để mua ngoại tệ bù quỹ chỉ là hành vi nhằm che giấu khoản lỗ này. Hành vi che giấu thực tế không gây thiệt hại cho DAB vì thiệt hại đã xảy ra trước đó. Theo luật sư, hành vi lập phiếu thu của bà Lan xảy ra sau thời điểm hậu quả thua lỗ xảy ra, tức thời điểm tội phạm hoàn thành đối với hành vi cố ý làm trái của ông Bình trong việc kinh doanh ngoại hối.

Có vi phạm nhưng với vai trò thứ yếu?

Bị cáo Nguyễn Thị Ái Lan, nguyên trưởng phòng Nguồn vốn hội sở DAB, đã rơi nước mắt khi bà tự bào chữa. Người phụ nữ 45 tuổi, chưa đầy 40 kg thừa nhận việc tham gia chi lãi ngoài là vi phạm pháp luật, có lỗi.

Theo luật sư, với vai trò là trưởng phòng Nguồn vốn, bà Lan biết bà Xuyến trực tiếp giao việc cho nhân viên của mình làm nhưng không có ý kiến gì và có tham gia cùng với Trần Khánh Hoàng tổng hợp báo cáo bảng chi phí khác huy động vốn từ các đơn vị kinh doanh gửi về. Như vậy, bà Lan cũng có tham gia chi lãi ngoài nhưng xét về vai trò, vị trí thì bà không có quyền quyết định duyệt mức lãi suất, duyệt danh sách, số tiền và xuất quỹ chi tiền, không trực tiếp chỉ đạo triển khai đối với hành vi chi lãi ngoài. Luật sư cho rằng vai trò của bà không mang tính quyết định nên không thể xem là giúp sức tích cực cho hai cựu lãnh đạo ngân hàng.

Theo Phương Loan (Pháp Luật TP.HCM)