Đề xuất bảo mật danh tính thẩm phán xử các vụ án nguy hiểm cao

TAND Tối cao đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị quyết quy định về chế độ bảo vệ thẩm phán, dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 1/1/2027. Một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất áp dụng cơ chế bảo vệ đặc biệt đối với các thẩm phán tham gia xét xử những vụ án, vụ việc có mức độ nguy hiểm cao.

Theo dự thảo gồm 26 điều, việc bảo vệ thẩm phán được chia thành ba nhóm nội dung, gồm bảo vệ vị trí công tác, quá trình thực hiện nhiệm vụ và quyền hạn; bảo vệ uy tín, danh dự, nhân phẩm cùng bí mật thông tin cá nhân; đồng thời bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản và các quyền, lợi ích hợp pháp khác. Mỗi nhóm nội dung sẽ đi kèm các biện pháp bảo vệ tương ứng.

Đối với thẩm phán trực tiếp giải quyết các vụ án, vụ việc có mức độ nguy hiểm cao, TAND Tối cao đề xuất áp dụng ngay các biện pháp cần thiết nhằm bảo đảm an toàn về tính mạng, sức khỏe, tài sản cũng như quyền và lợi ích hợp pháp của thẩm phán và thân nhân.

Theo dự thảo, các thẩm phán này có quyền đề nghị cơ quan có thẩm quyền thực hiện các biện pháp bảo mật danh tính, hạn chế việc truy cập và tiếp cận thông tin, dữ liệu cá nhân của bản thân cũng như người thân trong gia đình. Thân nhân được xác định gồm vợ hoặc chồng, cha mẹ đẻ, cha mẹ nuôi, cha mẹ vợ hoặc chồng, con đẻ và con nuôi của thẩm phán.

TAND Tối cao cũng làm rõ khái niệm vụ án, vụ việc có mức độ nguy hiểm cao là những vụ việc nghiêm trọng, phức tạp liên quan đến an ninh, trật tự, tín ngưỡng, tôn giáo, dân tộc hoặc khiếu kiện đông người. Ngoài ra, nhóm này còn bao gồm các vụ án về khủng bố, tội phạm có tổ chức, ma túy, xâm phạm an ninh quốc gia, tham nhũng, chức vụ và những trường hợp có nguy cơ đe dọa đến tính mạng, sức khỏe của thẩm phán.

Bên cạnh cơ chế bảo mật thông tin, dự thảo cũng đề xuất xem xét áp dụng các chính sách, chế độ ưu đãi tương tự thương binh đối với thẩm phán bị tổn hại sức khỏe trong khi thi hành công vụ hoặc vì lý do công vụ. Trường hợp hy sinh, họ có thể được xem xét công nhận là liệt sĩ và hưởng các chế độ theo quy định của pháp luật.

Ngoài ra, thẩm phán còn được bảo hiểm rủi ro nghề nghiệp, được hỗ trợ và bồi thường khi bị thiệt hại về vật chất, tinh thần hoặc các quyền, lợi ích hợp pháp khác trong quá trình thực hiện nhiệm vụ.

Trong trường hợp bị đe dọa hoặc ảnh hưởng đến tính mạng, sức khỏe, dự thảo đề xuất nhiều biện pháp bảo vệ như đưa thẩm phán và thân nhân đến nơi an toàn, thay đổi hoặc giữ bí mật các thông tin liên quan, giữ kín nơi ở, nơi làm việc, đồng thời bố trí lực lượng, phương tiện và công cụ để trực tiếp bảo vệ.

Theo nội dung dự thảo, cơ quan công an và quân đội sẽ là đơn vị chủ trì quyết định các biện pháp bảo vệ đối với thẩm phán và thân nhân của họ. Hiện dự thảo nghị quyết đang được lấy ý kiến đến hết ngày 23/8.