Ba thẩm phán thuộc Tòa án Hình sự Quốc tế vừa chính thức đệ đơn kiện Tổng thống Donald Trump, cáo buộc các biện pháp trừng phạt từ phía Mỹ nhắm vào họ là hành vi bất hợp pháp và hà khắc chưa từng có.
25-1782355412-ba-tham-phan-toa-hinh-su-quoc-te-dong-loat-khoi-kien-ong-donald-trump
Từ trái qua phải: thẩm phán Kimberly Prost, Solomy Balungi Bossa và Reine Adelaide Sophie Alapini-Gansou. Ảnh: ICC

Vào ngày 24/6, ba thẩm phán của Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) bao gồm các bà Kimberly Prost, Solomy Balungi Bossa và Reine Adelaide Sophie Alapini-Gansou đã đồng loạt nộp đơn kiện lên một tòa án tại New York. Trong nội dung đơn kiện, các thẩm phán cáo buộc rằng những lệnh cấm vận từ chính quyền Mỹ thực chất là một nỗ lực nhằm "gây áp lực ngoài vòng pháp luật". Hành động này nhằm ép buộc các quan chức tư pháp phải ưu tiên lợi ích cá nhân hơn là việc thực thi công lý dựa trên luật pháp và sự thật.

Trước đó, chính quyền của Tổng thống Donald Trump đã áp đặt các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc, bao gồm lệnh cấm nhập cảnh vào Mỹ và đóng băng toàn bộ tài sản tại quốc gia này đối với ít nhất 11 quan chức cấp cao của ICC, trong đó có cả công tố viên trưởng. Động thái cứng rắn này của Washington nhằm trả đũa việc ICC tiến hành cuộc điều tra nhắm vào Israel – một đồng minh chủ chốt của Mỹ. Vào năm 2024, ICC từng gây chấn động khi phát lệnh bắt giữ Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu với các cáo buộc liên quan đến tội ác chiến tranh.

Nhóm thẩm phán khởi kiện nhấn mạnh rằng, các biện pháp cấm vận từ Mỹ "tương đương với một án tử hình về tài chính". Lệnh trừng phạt này đã tước đi quyền sử dụng thẻ tín dụng, các dịch vụ ngân hàng cơ bản, cũng như các nền tảng trực tuyến phổ biến như Google và Amazon của họ. Các nguyên đơn khẳng định việc áp đặt những hình phạt hà khắc như vậy đối với các thẩm phán quốc tế là điều hoàn toàn chưa từng có tiền lệ trong lịch sử, đồng thời yêu cầu chính quyền Mỹ phải ngay lập tức gỡ bỏ các lệnh trừng phạt này.

Bên cạnh Tổng thống Trump, đơn kiện của ba thẩm phán ICC cũng chỉ đích danh nhiều quan chức cấp cao khác trong chính quyền Mỹ có liên quan trực tiếp đến lệnh trừng phạt. Các cái tên được nhắc tới bao gồm Ngoại trưởng Marco Rubio, Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent, quyền Bộ trưởng Tư pháp Todd Blanche và Giám đốc Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài Bradley Smith. Cho đến thời điểm hiện tại, giới chức Mỹ vẫn chưa đưa ra bất kỳ lời bình luận nào về sự việc trên.

Tòa án Hình sự Quốc tế (ICC) được thành lập vào năm 2002 với trụ sở chính đặt tại Hà Lan, đóng vai trò là tòa án thường trực chuyên truy tố các cá nhân phạm tội ác chiến tranh, tội ác chống lại loài người và tội ác diệt chủng. Điều đáng chú ý là cả Mỹ và Israel đều không tham gia Quy chế Rome – hiệp ước nền tảng để thành lập nên định chế tài phán quốc tế này.