Bản cáo trạng mới đây của Viện Kiểm sát nhân dân Tối cao đã bóc trần một mạng lưới hối lộ tinh vi tại Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn (NN&PTNT), nơi những khoản tiền "lễ, Tết" và phí lót đường lên đến hàng triệu USD đã giúp doanh nghiệp thâu tóm dự án trọng điểm.

Vụ án xảy ra tại Bộ NN&PTNT, Công ty Hoàng Dân cùng các đơn vị liên quan đang thu hút sự quan tâm đặc biệt của dư luận khi có tới 23 bị can bị truy tố. Trong đó, ông Hoàng Văn Thắng, cựu Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, đối mặt với tội danh "Nhận hối lộ". "Tổng công trình sư" đứng sau các thương vụ chi tiền này là Nguyễn Văn Dân, Giám đốc Công ty Hoàng Dân, người bị truy tố về ba tội danh liên quan đến kế toán, đấu thầu và đưa hối lộ.

Các bị can Hoàng Văn Thắng (bên trái), Trần Tố Nghị và Trần Văn Lăng (áo đỏ). Ảnh: Bộ Công an

"Tiền lót đường" trị giá 200.000 USD và cái bắt tay ngầm

Mọi chuyện bắt đầu vào cuối năm 2017, khi thông tin về dự án hồ chứa nước Bản Mồng tại Nghệ An vừa nhen nhóm. Để chiếm ưu thế, ông Nguyễn Văn Dân đã chủ động tiếp cận ông Hoàng Văn Thắng, khi đó đang đương chức Thứ trưởng, để nhờ vả sự tác động. Theo cơ quan tố tụng, một khoản tiền "lót tay" khổng lồ lên đến 200.000 USD (tương đương khoảng 4,54 tỷ đồng) đã được Giám đốc Công ty Hoàng Dân trao tận tay ông Thắng.

Sau khi nhận được khoản "đặt cọc" này, ông Thắng bị cáo buộc đã dùng tầm ảnh hưởng của mình để tác động lên ông Trần Tố Nghị (Quyền Cục trưởng Cục Quản lý xây dựng công trình thời điểm đó) nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp của mình. Từ đây, một thỏa thuận ngầm về "tỷ lệ phần trăm" sau khi trúng thầu đã chính thức được thiết lập. Các bên thống nhất sau khi trúng thầu, phía doanh nghiệp sẽ trích lại 8% giá trị hợp đồng để "cảm ơn", trong đó 5% dành cho lãnh đạo Bộ và Cục, 3% còn lại cho lãnh đạo Ban 4.

Ma trận thông thầu và hồ sơ mời thầu được tiết lộ sớm

Do Công ty Hoàng Dân không đủ năng lực để độc lập thực hiện gói thầu số 36, ông Dân đã dàn xếp để thành lập Liên danh Thủy lợi 4. Sự ưu ái từ phía các cán bộ thoái hóa biến chất không chỉ dừng lại ở lời hứa suông. Trước khi hồ sơ mời thầu được phát hành chính thức, ông Nguyễn Hải Thanh (Phó Cục trưởng kiêm Giám đốc Ban 4) đã chỉ đạo cấp dưới cung cấp file dự toán nội bộ cho phía ông Dân để liên danh này dễ dàng lập hồ sơ dự thầu và "về đích" một cách hoàn hảo.

Để thực hiện trót lọt kế hoạch này, phía chủ đầu tư còn yêu cầu doanh nghiệp phải chuyển nhượng một phần khối lượng công việc cho các công ty khác theo chỉ định. Mọi thỏa thuận từ chi phí đến phân chia lợi ích đều được lãnh đạo các tổng công ty liên quan chấp thuận một cách chóng vánh.

Khoản "chi phí vận hành" dưới danh nghĩa quà lễ, Tết

Đáng chú ý, ngoài khoản tiền tỷ để đổi lấy tấm vé trúng thầu, Giám đốc Công ty Hoàng Dân còn rất "chu đáo" trong việc duy trì mối quan hệ với cấp trên. Trong suốt thời gian ông Hoàng Văn Thắng giữ chức Thứ trưởng, vào mỗi dịp lễ, Tết, ông Dân đều đặn gửi tiền "lễ" cho vị lãnh đạo này. Tổng số tiền từ những lần quà cáp mang tính định kỳ này được xác định khoảng 500 triệu đồng.

Khi dự án được triển khai, những cơn "mưa tiền" bắt đầu đổ xuống các cá nhân có liên quan. Tháng 3/2018, ông Dân đã mang 10 tỷ đồng đến nhà riêng của Trần Tố Nghị. Tiếp sau đó, 5 tỷ đồng được đưa đến phòng làm việc của Hoàng Xuân Thịnh (Phó Giám đốc Ban 4) với lý do "cảm ơn tập thể". Số tiền này sau đó được chia chác ngay trong nội bộ Ban 4 theo chỉ đạo của lãnh đạo. Riêng cá nhân ông Nguyễn Hải Thanh còn nhận thêm hai lần tổng cộng 10 tỷ đồng từ ông Dân.

Tuy nhiên, khi cảm thấy "có biến" vào năm 2022, ông Thanh đã gọi điện trả lại 5 tỷ đồng và yêu cầu ông Dân ký các giấy tờ vay mượn giả nhằm hợp thức hóa khoản tiền nhận hối lộ trước đó. Hiện tại, ông Nguyễn Hải Thanh đã xuất cảnh ra nước ngoài và đang bị cơ quan công an ban hành quyết định truy nã. Vụ án vẫn đang tiếp tục được xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật để làm rõ trách nhiệm của các cá nhân liên quan.