Khi thế giới ảo bủa vây "khối nghỉ hè": Muôn kiểu thao túng tâm lý, lừa đảo và cưỡng đoạt hàng tỷ đồng

Từ việc giả danh cơ quan pháp luật đe dọa ép lừa tiền cha mẹ, cho đến dùng "bẫy" ảnh nóng để tống tiền, những thủ đoạn này đang đẩy nhiều nạn nhân nhỏ tuổi vào kịch bản bế tắc không lối thoát.

"Khoảng trời" ngày hè và cái bẫy cô lập trực tuyến

Kỳ nghỉ hè vốn là thời gian lý tưởng để học sinh vui chơi, giải trí và bồi dưỡng các kỹ năng sau một năm học miệt mài. Với sự bùng nổ của công nghệ, đây cũng là thời điểm các em được tự do sử dụng máy tính, điện thoại, mạng xã hội hay tham gia thế giới trò chơi trực tuyến mà không chịu nhiều sự quản lý từ phía nhà trường và gia đình. Sự thiếu vắng giám sát này vô tình trở thành "thời điểm vàng" để các đối tượng xấu trên không gian mạng gia tăng hoạt động. Đánh vào sự non nớt, tính tò mò và cả sự chủ quan của trẻ nhỏ, tội phạm công nghệ cao liên tục thay đổi, nâng cấp các phương thức để tiếp cận, lừa đảo và xâm hại các em.

Qua thực tế tiếp nhận nhiều vụ việc trẻ em bị lừa đảo chiếm đoạt tài sản hay bắt cóc online, Đại úy Nguyễn Tuấn Huy (Phòng Cảnh sát Hình sự CATP Hà Nội) chia sẻ với báo Tiền Phong, tội phạm mạng rất tinh vi khi lợi dụng nhận thức chưa hoàn chỉnh của trẻ. Khi đối mặt với những lời đe dọa, các em dễ rơi vào trạng thái sợ hãi, mất bình tĩnh và hoàn toàn nghe theo sự điều khiển của kẻ xấu. Từ đó, chúng thực hiện các biện pháp thao túng tâm lý, cắt đứt sự liên lạc giữa nạn nhân và gia đình để dễ dàng gây sức ép.

Một vụ việc chấn động vừa được Đại úy Huy tiếp nhận vào ngày 20/5 là minh chứng rõ nét cho kịch bản tàn nhẫn này. Một học sinh đã bị nhóm đối tượng mạo danh cán bộ Viện Kiểm sát và Công an gọi điện đe dọa, vu khống nạn nhân có liên quan đến một vụ án rửa tiền xuyên quốc gia. Dù ban đầu nạn nhân đã nghi ngờ, tắt máy và chặn số, nhưng đến ngày 23/5, các đối tượng vẫn tiếp tục săn đuổi. Chúng tự xưng là cán bộ Viện Kiểm sát TPHCM và Công an, thông báo vụ án đã bị khởi tố và ép nạn nhân phải tham gia cuộc họp qua ứng dụng Zoom trong phòng kín.

Để tạo lòng tin và khủng bố tinh thần, nhóm này mặc trang phục giống lực lượng Công an, để tên hiển thị là các cơ quan quyền lực như “Bộ Công an”, “Cục Hình sự”, “Viện Kiểm sát” và đưa ra các loại lệnh bắt, lệnh phong tỏa tài sản giả mạo. Kẻ xấu ra điều kiện: Muốn chứng minh mình vô tội, nạn nhân phải tự dựng lên lý do cần tiền đi du học Úc để nhờ bố chuyển gấp vào tài khoản 3,25 tỷ đồng. Ngay sau khi tiền được chuyển, bằng cách yêu cầu cung cấp mật khẩu, mã PIN và mã OTP, các đối tượng đã chiếm đoạt trót lọt 2,25 tỷ đồng qua nhiều giao dịch.

Vụ lừa đảo chỉ dừng lại khi người bố phát hiện biến động số dư bất thường và yêu cầu ngân hàng phong tỏa tài khoản. Dẫu vậy, dòng xoáy thao túng vẫn chưa buông tha nạn nhân. Nhóm tội phạm tiếp tục ép học sinh này xóa mạng xã hội, rời bỏ nhà để ra nhà nghỉ lánh mặt và tuyệt đối không liên lạc với người thân. Đến ngày 26/5, chúng điều khiển nạn nhân ra bến xe Nước Ngầm để di chuyển vào TPHCM. Phải đến rạng sáng ngày 27/5, khi đang di chuyển đến địa phận tỉnh Quảng Trị, nạn nhân mới được lực lượng Công an phát hiện, giữ lại và giải thích. Lúc này, đứa trẻ mới bừng tỉnh nhận ra mình đã trở thành con rối trong một kịch bản lừa đảo tinh vi.

Tống tiền bằng ảnh "nóng": Bẫy tâm lý không lối thoát

Bên cạnh chiêu trò giả danh cơ quan chức năng, một thủ đoạn khác đang có mức độ nguy hại cao nhất đối với trẻ em trên thế giới ảo: Dụ dỗ và tống tiền bằng hình ảnh nhạy cảm. Diễn biến của loại tội phạm này ngày càng phức tạp khi kẻ thủ ác có sự đa dạng về cả độ tuổi, trình độ lẫn nghề nghiệp, từ người xa lạ cho đến những người quen biết, thân thích trong gia đình.

Kịch bản điển hình của chúng là sử dụng công nghệ cao hoặc các tài khoản giả mạo để tiếp cận, kết bạn làm quen với trẻ qua Facebook, Zalo, Telegram hay các ứng dụng hẹn hò. Chúng không tiếc lời khen ngợi, đóng vai người quan tâm, người yêu hoặc một "người tri kỷ" để xây dựng lòng tin tuyệt đối. Khi đã chiếm được tình cảm, kẻ xấu dụ dỗ trẻ tự chụp hoặc quay lại các hình ảnh, video clip riêng tư, nhạy cảm của bản thân.

Ngay khi có được thứ mình cần, bộ mặt thật của kẻ săn mồi lập tức lộ diện. Chúng lật ngược trạng thái sang đe dọa, dùng chính những hình ảnh khỏa thân hay video khiêu dâm đó để khủng bố tinh thần, ép buộc trẻ phải đưa tài sản hoặc ép phải quan hệ tình dục. Đây chính là "bẫy tâm lý không lối thoát" đối với các nạn nhân nhỏ tuổi. Vì nỗi sợ hãi danh dự bị hủy hoại, sợ bố mẹ phát hiện và sợ bị xã hội kỳ thị, trẻ thường chọn cách thỏa hiệp, liên tục thực hiện các hành vi điên rồ hơn theo lệnh của kẻ xấu, thậm chí là tự hại hoặc chấp nhận các cuộc gặp mặt trực tiếp đầy nguy hiểm.

Nguyên nhân dẫn đến những câu chuyện đau lòng này một phần bắt nguồn từ sự hiếu kỳ về giới tính hoặc áp lực từ bạn bè, khiến nhiều trẻ chủ động khai gian tuổi để tham gia vào các hội nhóm "kín" hay các ứng dụng hẹn hò dành cho người lớn. Đáng chú ý, việc sử dụng thành thạo các thiết bị công nghệ từ sớm khiến trẻ em ngày nay rơi vào ảo tưởng rằng mình "biết tuốt" và có thể làm chủ được mọi tình huống trên mạng. Chính sự tự tin thái quá này khiến các em chủ động nhắn tin, gửi ảnh "mát mẻ" cho người yêu qua mạng. Trẻ ngây thơ nghĩ rằng "mình xóa đi là hết" hoặc "người ta yêu mình thì không sao", mà hoàn toàn không lường trước được tốc độ lan truyền chóng mặt cũng như tính vĩnh viễn của dữ liệu số một khi đã phát tán.

Trước tình hình tội phạm xâm hại trẻ em qua môi trường mạng có xu hướng chuyển biến nguy hiểm, Viện Kiểm sát nhân dân Thành phố Hà Nội đã chủ động xây dựng các cơ sở lý luận, tiến hành phân tích và đánh giá sâu sắc về thực trạng này trên địa bàn. Để kiên quyết đấu tranh và phòng ngừa, đơn vị đã tổ chức bố trí cán bộ, kiểm sát viên có năng lực, đồng thời tập trung trang bị các kỹ năng và kiến thức chuyên sâu cho đội ngũ kiểm sát viên trong quá trình tham gia giải quyết các vụ án liên quan. Công tác hỗ trợ pháp lý đối với các nạn nhân là trẻ em cũng được đặc biệt chú trọng, hướng tới mục tiêu kiểm soát sự gia tăng và kéo giảm đến mức thấp nhất loại tội phạm nguy hiểm này trên địa bàn thủ đô.

Tổng hợp