Sau hơn hai thập kỷ kể từ khi ly hôn, một cụ ông khởi kiện yêu cầu chia đôi khu đất rộng hơn 560 m² từng được cơ quan cấp trong thời kỳ hôn nhân.

Tòa Phúc thẩm TAND Tối cao tại TP.HCM vừa công bố bản án liên quan đến vụ tranh chấp tài sản sau ly hôn giữa ông Hà (74 tuổi) và bà Nguyễn (67 tuổi), hiện sinh sống tại TP Đồng Nai.

Sau khi xem xét kháng cáo, Hội đồng xét xử quyết định giữ nguyên phán quyết của cấp sơ thẩm, đồng thời bác toàn bộ yêu cầu của ông Hà. Theo tòa, văn bản hai bên lập trước khi ly hôn đã thể hiện rõ việc ông đồng ý giao toàn bộ nhà và đất cho bà Nguyễn quản lý, sử dụng.

Theo hồ sơ vụ án, ông Hà và bà Nguyễn kết hôn vào năm 1977. Đến năm 1980, ông Hà được điều động công tác tại một trường học ở Biên Hòa và được đơn vị bố trí nơi ở. Năm 1984, căn nhà được cơ quan hóa giá và phần đất được giao cho ông để ổn định cuộc sống gia đình. Sau đó, ông tiếp tục được giao quyền sử dụng lâu dài đối với 150 m² đất tại khu vực này.

Đến tháng 6/1994, khi cuộc hôn nhân rơi vào rạn nứt, hai người lập văn bản thỏa thuận về tài sản. Nội dung ghi nhận toàn bộ nhà cửa, đất đai và cây cối tại khu đất do cơ quan cấp sẽ thuộc quyền sử dụng của bà Nguyễn. Đồng thời, mỗi bên tự chịu trách nhiệm đối với các khoản nợ do mình phát sinh kể từ thời điểm đó.

02-1785636961-ly-hon-26-nam-cu-ong-van-kien-doi-chia-nua-khu-dat-tung-thoa-thuan-giao-cho-vo-cu
Cả hai cấp tòa đều xác định hai bên đã có thỏa thuận giao toàn bộ tài sản này cho người vợ quản lý từ trước khi ly hôn, nên không chấp nhận yêu cầu khởi kiện.

Năm 2000, TAND TP Biên Hòa ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn. Riêng vấn đề tài sản, quyết định của tòa ghi nhận hai bên tự thỏa thuận giải quyết.

Trước thời điểm ly hôn, bà Nguyễn đã làm thủ tục xin cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất. Đến năm 2008, UBND TP Biên Hòa cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đối với thửa đất rộng hơn 561 m², đứng tên riêng bà.

Mãi đến năm 2018, ông Hà mới khởi kiện, đề nghị hủy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất đã cấp cho bà Nguyễn và yêu cầu được chia một nửa giá trị khu đất. Ông cho rằng đây là tài sản chung được hình thành trong thời kỳ hôn nhân, có nguồn gốc từ việc cơ quan cấp cho mình chứ không phải do bà Nguyễn tạo lập.

Trong quá trình giải quyết vụ án, ông Hà còn yêu cầu hủy hợp đồng thế chấp quyền sử dụng đất giữa bà Nguyễn và một ngân hàng với lý do tài sản đang có tranh chấp nên không đủ điều kiện để bảo đảm khoản vay.

Phản hồi trước các yêu cầu này, bà Nguyễn khẳng định văn bản lập năm 1994 là sự thống nhất tự nguyện của cả hai, theo đó toàn bộ nhà đất được giao cho bà quản lý. Sau khi ly hôn, bà sử dụng ổn định, hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ tài chính và được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận theo đúng quy định.

Bà cũng cho biết trước khi ly hôn, ông Hà đã có cuộc sống riêng và có con với người phụ nữ khác. Ngoài ra, bà cho rằng ông từng chuyển nhượng một phần đất cũng như nhận tiền bồi thường liên quan đến khu đất nên không còn căn cứ để yêu cầu chia tài sản.

Về phía cơ quan quản lý, UBND TP Biên Hòa xác định việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho bà Nguyễn vào năm 2008 được thực hiện đúng quy trình, thủ tục pháp luật tại thời điểm đó.

Ngân hàng nhận thế chấp cũng cho biết trước khi ký hợp đồng tín dụng đã kiểm tra đầy đủ tình trạng pháp lý của tài sản. Do giấy chứng nhận đứng tên riêng bà Nguyễn sau khi hai bên đã ly hôn nên việc thế chấp được thực hiện hợp pháp và hoàn tất các thủ tục công chứng, đăng ký giao dịch bảo đảm theo quy định.

Ở phiên sơ thẩm diễn ra hồi đầu năm, TAND tỉnh Đồng Nai (nay là TP Đồng Nai) đã bác toàn bộ yêu cầu của ông Hà. Tòa cho rằng không có căn cứ xác định giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được cấp trái pháp luật, đồng thời cũng không có cơ sở để tuyên hủy hợp đồng thế chấp giữa bà Nguyễn và ngân hàng.

Không đồng tình với phán quyết này, ông Hà tiếp tục kháng cáo. Ông cho rằng văn bản thỏa thuận năm 1994 chỉ nhằm tạo điều kiện để bà Nguyễn xử lý các khoản nợ chứ không phải từ bỏ quyền sở hữu đối với tài sản, đồng thời đề nghị được chia một phần đất để làm nơi sinh sống.

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử phúc thẩm nhận định nội dung văn bản được lập trước khi ly hôn đã thể hiện rõ ý chí của ông Hà trong việc giao toàn bộ nhà đất cho bà Nguyễn. Ngoài lời trình bày, ông không đưa ra được chứng cứ chứng minh mình bị ép buộc ký văn bản hoặc thỏa thuận chỉ nhằm mục đích giải quyết nợ.

Tòa cũng ghi nhận các tài liệu trong hồ sơ cho thấy trước khi ly hôn, ông Hà đã có con riêng sinh năm 1999, phù hợp với lời khai của bà Nguyễn rằng quan hệ hôn nhân giữa hai người thực tế đã chấm dứt từ nhiều năm trước.

Trên cơ sở đó, Hội đồng xét xử kết luận bản án sơ thẩm đã đánh giá đầy đủ các chứng cứ và áp dụng đúng quy định của pháp luật, nên quyết định bác kháng cáo của ông Hà và giữ nguyên toàn bộ bản án trước đó.

Biên Thùy (SHTT)