Phán quyết cuối cùng của Tòa án nhân dân (TAND) Tối cao đã khẳng định một nguyên tắc thép trong ngành bảo hiểm: Mọi hành vi gian dối về tình trạng sức khỏe đều dẫn đến việc mất quyền lợi bồi thường, ngay cả khi rủi ro lớn nhất đã xảy ra.

Một bản án dân sự kéo dài nhiều năm giữa gia đình khách hàng tại Bình Dương và một hãng bảo hiểm vừa chính thức trở thành một trong 10 án lệ tiêu biểu của năm 2025.

Hồ sơ bệnh án dày đặc bị "bỏ quên" trong tờ khai

Vụ việc bắt nguồn từ năm 2014, khi ông Bảo quyết định ký kết ba hợp đồng bảo hiểm với Tổng Công ty V, tổng giá trị quyền lợi lên tới 5,5 tỷ đồng. Với mức phí đóng hàng năm là 130 triệu đồng, ông Bảo đã chỉ định mẹ ruột, vợ và con gái là những người thụ hưởng. Tuy nhiên, chỉ chưa đầy một năm sau, vào tháng 3/2015, ông Bảo qua đời vì bệnh tật.

Bi kịch ập đến cũng là lúc tranh chấp bùng nổ. Khi những người thân yêu cầu chi trả số tiền 5,5 tỷ đồng, phía công ty bảo hiểm đã thẳng thừng từ chối. Lý do được đưa ra là ông Bảo đã vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ trung thực. Qua xác minh, hãng bảo hiểm phát hiện trước khi đặt bút ký vào giấy yêu cầu bảo hiểm, khách hàng này đã có một tiền sử bệnh lý vô cùng phức tạp mà không hề kê khai.

Cụ thể, trong các tờ khai sức khỏe, ông Bảo đều đánh dấu "Không" cho tất cả các câu hỏi về khối u, ung thư hay các đợt điều trị nội khoa. Thậm chí, khi được công ty đưa đi kiểm tra sức khỏe tại bệnh viện, ông vẫn khẳng định mình hoàn toàn khỏe mạnh. Thế nhưng, thực tế lại trái ngược hoàn toàn. Hồ sơ từ Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM và các tài liệu y tế cho thấy, từ năm 2013, ông Bảo đã bị chẩn đoán mắc ung thư biểu mô di căn hạch, từng sang Singapore điều trị 6 chu kỳ và liên tục thăm khám vì các tổn thương ác tính ở tụy, gan và thận.

25-1771987355-mat-trang-55-ty-dong-tien-bao-hiem-vi-co-y-che-giau-benh-ung-thu-giai-doan-cuoi.jpg
Bệnh nhân ung thư làm hóa trị tại Bệnh viện Ung Bướu TP HCM cơ sở 2, TP Thủ Đức. Ảnh minh họa.

Án lệ về sự trung thực: Công ty bảo hiểm không phải bồi thường

Trải qua nhiều cấp xét xử với những phán quyết đối lập, vụ án cuối cùng đã được định đoạt tại phiên giám đốc thẩm vào tháng 8/2023. Hội đồng xét xử phân tích rõ, tại thời điểm mua bảo hiểm (tháng 6 và 7/2014), ông Bảo đang trong quá trình điều trị ung thư giai đoạn cuối tại Bệnh viện Ung Bướu TP.HCM. Việc ông biết rõ tình trạng bệnh ác tính của mình nhưng vẫn cam kết "sức khỏe bình thường" là hành vi cố ý che giấu thông tin quan trọng.

Tòa án chỉ rõ, theo Luật Kinh doanh bảo hiểm, khách hàng có nghĩa vụ tuyệt đối trong việc cung cấp thông tin trung thực. Việc công ty bảo hiểm có tổ chức kiểm tra sức khỏe cho khách hàng hay không cũng không làm thay đổi hoặc thay thế nghĩa vụ tự giác kê khai của người mua. Do đó, việc ông Bảo gian dối đã làm hợp đồng vô hiệu đối với các rủi ro phát sinh.

Bản án phúc thẩm được giữ nguyên, đồng nghĩa với việc gia đình ông Bảo chính thức mất quyền thụ hưởng số tiền 5,5 tỷ đồng. Tòa khẳng định doanh nghiệp bảo hiểm hoàn toàn đúng khi từ chối bồi thường trong trường hợp này. Việc đưa vụ án này thành án lệ từ ngày 1/2/2025 không chỉ là hồi chuông cảnh tỉnh về sự trung thực của khách hàng, mà còn là cơ sở pháp lý vững chắc để các tòa án trên toàn quốc giải quyết các tranh chấp bảo hiểm tương tự trong tương lai.