Kháng nghị giám đốc thẩm trong những vụ án mạng là một tín hiệu tốt cho con đường sống của tử tù. Vậy nhưng, đôi lúc niềm hy vọng ấy cũng có thể rơi vào một ngõ cụt khi hội đồng thẩm phán không chấp nhận kháng nghị...

Kháng nghị chỉ là bước khởi đầu

Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao vừa có kháng nghị đề nghị TAND Tối cao xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm theo hướng hủy toàn bộ bản án sơ thẩm và phúc thẩm liên quan vụ án hai nữ nhân viên Bưu điện Cầu Voi (Long An) bị sát hại, cướp tài sản xảy ra vào năm 2008.

VKSND Tối cao cho rằng, bản án sơ thẩm và phúc thẩm tuyên tử hình Hồ Duy Hải là chưa phù hợp với tình tiết khách quan vụ án, việc thu thập, đánh giá chứng cứ, tài liệu chưa đầy đủ. Các cơ quan tiến hành tố tụng có nhiều vi phạm nghiêm trọng như: Bỏ sót chứng cứ vụ án, không trưng cầu giám định vết máu, không đưa lời khai của Hồ Duy Hải và người làm chứng vào hồ sơ vụ án dẫn đến sai lầm nghiêm trọng...

Theo VKSND Tối cao, cơ quan tiến hành tố tụng đã không lấy lời khai của anh Phùng Phụng Hiếu, nhân chứng đầu tiên phát hiện vụ án. Ngoài các dấu vân tay tại hiện trường chưa xác định được của ai thì còn có đối tượng tình nghi là Nguyễn Văn Nghị, Nguyễn Mi Sol không được điều tra làm rõ.

Từ những căn cứ trên, VKSND Tối cao đề nghị TAND Tối cao xét xử theo thủ tục giám đốc thẩm, hủy toàn bộ bản án sơ thẩm và phúc thẩm để điều tra, xét xử lại.

Bị cáo Hồ Duy Hải tại phiên tòa sơ thẩm (ảnh TL)

Vậy số phận pháp lý của Hồ Duy Hải sẽ ra sao sau khi VKSND Tối cao có quyết định kháng nghị? Theo luật sư Nguyễn Thu Anh (Đoàn luật sư Hà Nội), "Giám đốc thẩm" là một thủ tục đặc biệt nhằm xem xét lại bản án, quyết định của Toà án đã có hiệu lực pháp luật, bị kháng nghị do phát hiện có những vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong quá trình giải quyết vụ án. Theo đó, nếu TAND Tối cao chấp nhận kháng nghị của VKSND Tối cao thì Hải sẽ được huỷ bản án tử của mình mà các cấp tòa đã tuyên trước đó. Điều này có nghĩa, vụ án có thể được đình chỉ hoặc được điều tra và xét xử lại.

Nếu điều tra lại, Hồ Duy Hải sẽ trở thành một nghi phạm "giết người, hiếp dâm" như lúc bị bắt. Mọi thứ sẽ quay lại xuất phát điểm. Sau khi điều tra, VKSND Long An sẽ quyết định có tiếp tục truy tố Hồ Duy Hải ra tòa hay không. Nếu cơ quan này cho rằng không đủ bằng chứng để truy tố thì Hải sẽ được tự do.

Ngược lại, nếu tiếp tục truy tố thì Hải sẽ bị đưa ra xét xử tại phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm (nếu có kháng cáo, kháng nghị đối với bản án sơ thẩm). Nếu bị tòa tuyên có tội, số phận của Hải có thể sẽ diễn biến gần giống như tử tù Hàn Đức Long. Đó là, Hải vẫn có thể bị tuyên y án tử hình trong hai phiên tòa sơ thẩm và phúc thẩm.

Cũng theo luật sư Anh, trong vòng 4 tháng kể từ ngày nhận được quyết định kháng nghị kèm theo hồ sơ vụ án, Tòa án có thẩm quyền phải mở phiên tòa Giám đốc thẩm. Khi đó, căn cứ Điều 388 (BLTTHS 2015), Hội đồng giám đốc thẩm có quyền: Không chấp nhận kháng nghị và giữ nguyên bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật bị kháng nghị; Hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật và giữ nguyên bản án, quyết định đúng pháp luật của Tòa án cấp sơ thẩm hoặc Tòa án cấp phúc thẩm bị hủy, sửa không đúng pháp luật; Hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật để điều tra lại hoặc xét xử lại; Hủy bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật và đình chỉ vụ án; Sửa bản án, quyết định đã có hiệu lực pháp luật; Đình chỉ xét xử giám đốc thẩm.

Luật sư Anh nói: "Kháng nghị của VKSND Tối cao chỉ là bước khởi đầu; quan trọng là kháng nghị có được Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao chấp nhận hay không. Nếu kháng nghị bị tòa bác bỏ, dù không đồng tình nhưng VKSND Tối cao vẫn phải chấp nhận vì đó là quy định".

Hồ Duy Hải trước khi bị bắt (ảnh gia đình cung cấp)

Vụ án chấn động

Theo cáo buộc, khoảng 7 giờ sáng ngày 14/1/2008, anh Phùng Phụng Hiếu (nhân viên của Bưu điện Thủ Thừa) đến Bưu điện Cầu Voi để giao báo. Sau nhiều lần gọi cửa không được, anh Hiều leo qua hàng rào vào nhìn thấy thi thể của 2 nữ nhân viên nằm bất động dưới nền gạch bê bết máu.

Tại hiện trường, nạn nhân Nguyễn Thị Ánh Hồng (23 tuổi) bị cắt ngang cuống họng, trên mặt đầy thương tích, nằm ngửa bên dưới chân cầu thang, áo bị cuốn lên khỏi ngực. Cạnh đó, thi thể Nguyễn Thị Thu Vân (21 tuổi) trong tư thế nằm ngửa, đầu gối lên đùi trái của Ánh Hồng, chân trái dạng ra và gác lên một cái ghế xếp, cổ có vết cắt và trên đầu có nhiều dấu vết do vật cứng va chạm. Ở cửa nhà vệ sinh, cơ quan điều tra thu thập được nhiều dấu vân tay và vết máu. Tài sản bị mất gồm một khoản tiền mặt và hàng chục simcard, thẻ cào điện thoại di động…

Sau khi sàng lọc hàng chục đối tượng nghi vấn, Công an tỉnh Long An đã tạm giữ Hồ Duy Hải. Theo cáo buộc, Hồ Duy Hải có mặt tại Bưu điện Cầu Voi từ tối hôm trước, do nảy sinh ý định quan hệ tình dục với Ánh Hồng (cả hai có quen biết từ trước) nên nghi phạm này đưa tiền cho Thu Vân đi mua trái cây. Khi Vân vừa đi khỏi, Hải kéo Hồng vào buồng với ý định quan hệ tình dục nhưng bị nạn nhân này phản ứng. Thấy Hồng bỏ đi, Hải đuổi theo rồi dùng tay bóp cổ, đẩy nạn nhân ngã xuống sàn rồi lấy tấm thớt gỗ đập vào đầu Hồng. Khi nạn nhân bất tỉnh, Hải vào bếp lấy con dao inox ra cắt cổ nạn nhân rồi lôi xác vào giấu ở góc cầu thang...

Khi Thu Vân mua trái cây về, Hải dùng ghế đập vào đầu làm nạn nhân ngã xuống sàn gạch tử vong. Gây án xong, Hải lục tủ lấy 1,4 triệu đồng, khoảng 40 simcard, thẻ cào điện thoại di động, điện thoại Nokia, lột hết dây chuyền, nhẫn, bông tai của 2 nạn nhân rồi ra phía sau đóng cửa lại, leo cửa rào ra sân trước lấy xe gắn máy chạy về nhà.

Tại hai phiên tòa sơ và phúc thẩm, Hải đều kêu oan nhưng vẫn bị tuyên tử hình về hai tội danh "Giết người" và "Cướp tài sản".

Theo Nguyễn Hằng (Giadinh.net.vn)