Tài nguyên khoáng sản được "gắn mác" chất thải để vận chuyển trái phép 650 tấn khoáng sản sang Trung Quốc

Phòng Cảnh sát kinh tế (PC03), Công an TP.HCM, vừa chủ trì phối hợp với Chi cục Hải quan cửa khẩu cảng Sài Gòn khu vực 1, triệt phá thành công một vụ vận chuyển trái phép hàng hóa qua biên giới với quy mô lớn.

Bóc trần chiêu "hô biến" quặng đồng thành rác thải

Vụ việc được phát hiện khi lực lượng chức năng kiểm tra hồ sơ và thực tế đối với hai tờ khai hải quan do Công ty TNHH TMDV XNK Đại Phát Đồng Nai đăng ký. Lô hàng gồm 23 container, được doanh nghiệp khai báo là “xỉ đa kim… thu gom trong quá trình luyện kim” (tức phế liệu) để xuất khẩu sang Trung Quốc.

Tuy nhiên, kết quả giám định từ Phân viện Khoa học hình sự (Bộ Công an) xác định hàng hóa thực tế không phải là phế liệu như khai báo. Tổng khối lượng hàng hóa trong các container là hơn 652 tấn, với hàm lượng kim loại cao, đặc biệt là đồng trung bình 26,25%, sắt 37,35% và lưu huỳnh 35,69%. Bản chất của lô hàng là đồng ở dạng hợp chất CuFeS2 (tinh quặng), là tài nguyên khoáng sản có giá trị lớn chứ không phải chất thải.

Thủ đoạn tinh vi: Công ty "ma" và giao dịch qua WeChat

Kết quả điều tra ban đầu xác định đây là đường dây hoạt động có tổ chức, phân công vai trò chặt chẽ do Nguyễn Nguyên Lý cầm đầu. Lý là người trực tiếp điều hành toàn bộ đường dây, nhận “đơn hàng” từ một người Trung Quốc thông qua ứng dụng WeChat, sau đó chỉ đạo các khâu từ thuê container, đặt tàu, tổ chức đóng hàng đến việc sử dụng pháp nhân doanh nghiệp để làm thủ tục thông quan.

Thủ đoạn của nhóm này rất tinh vi: Đầu tiên là gian dối về tên gọi, mã HS và chủng loại hàng hóa. Sau đó thành lập và quản lý các công ty “ma” để mua bán hóa đơn giá trị gia tăng, lập hồ sơ khống nhằm hợp thức hóa nguồn gốc hàng hóa.

Mục đích cuối cùng là biến sản phẩm khoáng sản giá trị cao thành "xỉ đa kim" (chất thải) để trốn tránh sự kiểm soát của cơ quan quản lý nhà nước, tiềm ẩn nguy cơ gây thất thoát tài nguyên quốc gia, trốn thuế và rửa tiền. Hội đồng định giá tài sản cấp TP kết luận lô hàng vi phạm có giá trị nhiều tỉ đồng.

Hiện PC03 đang tiếp tục mở rộng điều tra, tập trung làm rõ danh tính người Trung Quốc đặt hàng và tiêu thụ, truy xét nguồn gốc thực sự của 23 container khoáng sản để xác định có hay không hành vi khai thác trái phép trong nội địa, và làm rõ vai trò của các doanh nghiệp, cá nhân môi giới mua bán hóa đơn.