Trách nhiệm pháp lý vụ xua chó dữ tấn công người

Thả chó tấn công người

Ngày 28/12, Cơ quan Cảnh sát điều tra CATP Hà Nội đã tạm giữ hình sự nghi phạm Trần Nhật Hòa (SN 1959) và Trần Quốc Lương (SN 1988, con trai nghi phạm Hoà, cùng trú tại xã Hồng Vân, TP Hà Nội) để tiếp tục điều tra vụ thả chó cắn người xảy ra tại xã Hồng Vân. Trước đó, Công an xã Hồng Vân nhận được tin báo về việc xảy ra vụ xô xát tại xóm Phạm Hồng Thái, xã Hồng Vân, Hà Nội. Trong quá trình điều tra, CATP Hà Nội xác định, vào chiều ngày 25/12, Trần Quốc Lương có cãi, chửi nhau với anh H (SN 1986, trú tại xóm Phạm Hồng Thái). Sau đó, bố đẻ Lương là Trần Nhật Hòa can ngăn và đuổi con trai mình vào trong nhà.

Đến khoảng 16h cùng ngày, Lương cùng chó của mình đi ra ngoài đường thì gặp vợ chồng anh H rồi cả 2 tiếp tục cãi, chửi nhau. Lúc này, ông Hòa đến, bất ngờ dùng tay đánh liên tiếp vào mặt anh H, còn Lương đẩy chó ra nơi bố mình đang hành hung người đàn ông. Tuy nhiên, con chó đã chạy đến cắn vào vài người, trong đó có cả vợ anh H, làm nạn nhân bị thương tích nhiều chỗ trên cơ thể. Căn cứ vài tài liệu thu thập được, Cơ quan Cảnh sát điều tra CATP Hà Nội đã tạm giữ hình sự Trần Nhật Hòa và Trần Quốc Lương về hành vi gây rối trật tự công cộng.

Nhìn nhận dưới góc độ pháp lý, luật sư Nguyễn Hồng Thái, Phó Giám đốc Công ty Luật TNHH Quốc tế Hồng Thái và Đồng nghiệp, Đoàn luật sư TP Hà Nội cho biết, người đàn ông đã dắt theo chó ngoại hung dữ ra nơi công cộng nhưng không tuân thủ quy định an toàn như xích giữ, rọ mõm. Đáng chú ý, người này còn có dấu hiệu cố ý xua chó về phía nhóm đang mâu thuẫn. Khi con chó quay sang tấn công người phụ nữ khiến nạn nhân ngã xuống đường, người đàn ông không can ngăn mà còn cản trở người khác vào cứu giúp.

Luật sư Nguyễn Hồng Thái cho rằng, hành vi sử dụng chó dữ để tấn công người khác là đặc biệt nguy hiểm, có dấu hiệu tội phạm và cần được cơ quan công an làm rõ để xử lý theo quy định. Đáng nói, việc ngăn cản người khác cứu người phụ nữ là hành vi nguy hiểm, có thể xâm phạm trực tiếp sức khỏe, thậm chí tính mạng nạn nhân, cần được cơ quan chức năng làm rõ.

Chế tài pháp lý

Dưới góc độ pháp lý, pháp luật không xử lý hình sự đối với động vật nhưng người sử dụng động vật như công cụ gây thương tích cho người khác được xem là người thực hành gián tiếp. Trong vụ việc trên, cơ quan chức năng cần phải cho người bị chó tấn công đi giám định pháp y để đánh giá tổn hại sức khoẻ. Nếu tỷ lệ tổn thương cơ thể từ 11 % trở lên thì hành vi của đối tượng đã phạm vào tội “Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác” được quy định tại Điều 134, Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi và bổ sung năm 2017. Trường hợp, tỷ lệ tổn thương cơ thể của nạn nhân dưới 11 %, thì chủ vật nuôi thả chó ra cắn người có thể sẽ bị xử lý về hành vi gây rối trật tự công cộng được quy định tại Điều 318, Bộ luật hình sự năm 2015.

Ngoài ra, đoạn clip ghi lại cảnh ông Lương xua con chó của nhà ra để cho con chó tấn công vợ chồng anh H. Trong trường hợp này, theo luật sư, cho dù tỷ lệ tổn thương cơ thể của vợ anh H dưới 11 % thì ông Lương vẫn có thể bị xử lý về tội “Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác”. Như vậy, theo luật sư Nguyễn Hồng Thái, trong vụ việc này, rất may không gây ra án mạng. Nhưng nếu như chủ sở hữu để chó thả rông cắn người khác dẫn đến tử vong sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự là phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm. Trường hợp chó thả rong cắn chết 2 người trở lên thì phạt tù từ 3 năm đến 10 năm theo quy định trên.

Luật sư Nguyễn Hồng Thái cho hay, Điều 66, Luật Chăn nuôi năm 2018 nêu rõ về việc quản lý nuôi chó, mèo là người nuôi chó phải có trách nhiệm quản lý như sau: có biện pháp bảo đảm an toàn cho người và vật nuôi khác; giữ gìn vệ sinh môi trường; bảo đảm điều kiện vệ sinh thú y…. Trường hợp chó tấn công, gây thiệt hại thì phải bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật.

Chuyên gia pháp lý cũng cho biết, Điều 603, Bộ luật Dân sự năm 2015 quy định về việc bồi thường thiệt hại cho việc để chó thả rong cắn người như sau: chủ sở hữu súc vật phải bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra cho người khác; người chiếm hữu, sử dụng súc vật phải bồi thường thiệt hại trong thời gian chiếm hữu, sử dụng súc vật, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.

Trường hợp người thứ ba hoàn toàn có lỗi làm cho súc vật gây thiệt hại cho người khác thì người thứ ba phải bồi thường thiệt hại; nếu người thứ ba và chủ sở hữu cùng có lỗi thì phải liên đới bồi thường thiệt hại. Trường hợp súc vật bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật gây thiệt hại thì người chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật phải bồi thường; khi chủ sở hữu, người chiếm hữu, sử dụng súc vật có lỗi trong việc để súc vật bị chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật thì phải liên đới bồi thường thiệt hại. Trường hợp súc vật thả rông theo tập quán mà gây thiệt hại thì chủ sở hữu súc vật đó phải bồi thường theo tập quán nhưng không được trái pháp luật, đạo đức xã hội.

Theo Nghị định 282/2025/NĐ-CP của Chính phủ thì người vi phạm quy định về trật tự công cộng có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi thả rông động vật nuôi trong đô thị hoặc nơi công cộng. Khoản 2 Điều 8 của Nghị định này cũng nêu rõ thêm, phạt tiền từ 2.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng đối với hành vi để động vật nuôi gây thương tích hoặc gây thiệt hại tài sản cho tổ chức, cá nhân khác.

Luật sư Nguyễn Hồng Thái, Phó Giám đốc Công ty Luật TNHH Quốc tế Hồng Thái và Đồng nghiệp, Đoàn luật sư TP Hà Nội