Trước vụ nam tiếp viên hàng không lây lan COVID-19 ở TP.HCM, tại Hà Nội thời điểm đầu, nữ bệnh nhân số 17 cũng làm nhiều người lây nhiễm nhưng cơ quan điều tra không khởi tố vụ án.

Điểm khác nhau vụ làm lây lan dịch bệnh COVID-19 của BN1342 và BN17

Ngày 3/12, Cơ quan An ninh điều tra Công an TP.HCM đã ra quyết định khởi tố vụ án hình sự "Lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người" xảy ra tại TP.HCM theo Điều 240 BLHS năm 2015 liên quan đến vụ việc nam tiếp viên hàng không Vietnam Airlines (BN1342) lây lan COVID-19 ra cộng đồng.

Đây là lần đầu tiên các sai phạm trong phòng, chống COVID-19 làm lây lan dịch bệnh trong cộng đồng bị xem xét xử lý hình sự tại TP.HCM.

Xung quanh việc khởi tố vụ án liên quan BN1342, một số ý kiến cũng thắc mắc việc, tại sao trước đó, trường hợp bệnh nhân số 17 (Trúc Bạch, Ba Đình, Hà Nội) cũng khai báo không trung thực, khiến lây lan cho một số người, tuy nhiên, vụ việc không bị khởi tố, xử lý.

Trao đổi với PV, luật sư Đặng Xuân Cường (Đoàn Luật sư Hà Nội) cho hay, điểm khác biệt lớn nhất trong 2 vụ việc này, đó là thời điểm ra đời của văn bản số 45 của Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao hướng dẫn về việc xét xử tội phạm liên quan đến phòng, chống dịch bệnh COVID-19.

Cụ thể, theo ông Cường, vào ngày 30/3/2020 (tức sau thời điểm ghi nhận trường hợp bệnh nhân số 17 tại Hà Nội) thì Hội đồng Thẩm phán TAND Tối cao mới ban hành văn bản số 45.

Trong đó, hướng dẫn cụ thể xác định tội danh theo quy định của Bộ luật Hình sự; Hành vi gây lây truyền dịch bệnh COVID-19 cho người khác thì bị coi là trường hợp thực hiện "hành vi khác làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm cho người" quy định tại điểm C, khoản 1 Điều 240 và bị xử lý về tội "Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm cho người".

Theo luật sư Cường, xét ở mặt thời điểm, văn bản này ra đời sau khi phát hiện trường hợp bệnh nhân số 17.

Điều đó là lý do giải thích tại sao trường hợp của nam tiếp viên hàng không Vietnam Airlines - bệnh nhân 1342 vi phạm cách ly làm lây lan COVID-19, cơ quan điều tra đã khởi tố vụ án, trong khi đó bệnh nhân số 17 - N.H.N. khai báo không trung thực thì không bị khởi tố.

Còn luật sư Nguyễn Đức Long (Hà Nội) cũng phân tích, tội danh ở Điều 240 Bộ luật Hình sự năm 2015 quy định về tội "Làm lây lan dịch bệnh truyền nhiễm nguy hiểm cho người" nhưng đối tượng ở đây chủ yếu là động vật, thực vật, do đó, trước khi có công văn số 45 của Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao thì chưa có cơ sở cụ thể để xem xét, xử lý hình sự.

Trong khi đó bệnh nhân số 17, nếu được xác định vi phạm đến mức phải xem xét trách nhiệm hình sự thì là vi phạm ở tháng 2/2020 còn phải đến tháng 3/2020, TAND Tối cao mới ra văn bản hướng dẫn.

Sau thời điểm văn bản số 45 được ban hành, theo luật sư Long, Cơ quan điều tra các cấp, VKS cũng như Tòa án đã có cơ sở về lý luận, cơ sở về chỉ đạo nghiệp vụ để khởi tố điều tra vụ án, truy tố và xét xử hành vi vi phạm làm lây lan dịch bệnh nguy hiểm này.

Luật sư Long nêu rõ, đối với vụ việc liên quan đến nam tiếp viên hàng không Vietnam Airlines có vi phạm ở thời điểm tháng 12/2020 tức là sau khi công văn 45 ra đời, do đó, đã có đủ cơ sở để cơ quan điều tra khởi tố vụ án.

Đối với việc khởi tố bị can, theo luật sư Long, cơ quan điều tra sẽ phải tiếp tục điều tra, thu thập đầy đủ các chứng cứ và xác định dấu hiệu phạm tội để có căn cứ khởi tố theo quy định của pháp luật.

Ảnh minh họa

Có dấu hiệu thiếu trách nhiệm 

Luật sư Đặng Văn Cường (Trưởng Văn phòng LS Chính Pháp, Hà Nội) còn cho rằng, để xảy ra sự cố làm lây lan dịch bệnh COVID-19 ở TP.HCM, đơn vị cách ly của Vietnam Airlines và chính quyền địa phương cũng có trách nhiệm.

Theo luật sư Cường, căn cứ các quy định, hướng dẫn của Ban Chỉ đạo Quốc gia, Bộ Y tế ban hành, việc cách ly tập trung cần phải đảm bảo thời gian cách ly tối thiểu 14 ngày.

Nếu cách ly chưa đủ 14 ngày, xét nghiệm chưa đủ 3 lần thì chưa đảm bảo an toàn. Ngoài ra, trong thời gian cách ly tập trung, người bắt buộc cách ly có sự tiếp xúc gần, tiếp xúc trực tiếp với người khác nhưng không đảm bảo an toàn, thì hành vi này vi phạm quy định về cách ly tập trung.

Trong vụ việc này, theo thông tin từ cơ quan chức năng, nam tiếp viên Vietnam Airlines đã có hành vi vi phạm quy định về cách ly tập trung, cụ thể là tiếp xúc với tiếp viên khác trong khu cách ly (sau đó người này dương tính).

Do vậy, luật sư Cường cho hay, cơ quan chức năng cần xem xét trách nhiệm của đơn vị quản lý cách ly và cán bộ phụ trách đơn vị này.

"Cần truy trách nhiệm pháp lý để xem xét xử lý kỷ luật, xử phạt hành chính, thậm chí có thể truy cứu trách nhiệm hình sự về hành vi thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng trong vụ việc này", luật sư Cường nhìn nhận.

Tại cuộc họp trực tuyến về công tác phòng chống COVID-19 chiều 3/12, Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Thành Phong đề nghị Công an TP khởi tố bị can là bệnh nhân 1342 về hành vi vi phạm quy định cách ly, làm lây lan dịch COVID-19 ra cộng đồng.

Ông Phong cho biết việc bệnh nhân 1342 đi học trong thời gian cách ly tại nhà nhưng không kịp thời khai báo là thiếu trách nhiệm với cộng đồng.

Hành vi của bệnh nhân 1342 là không chấp hành quy định về cách ly phòng chống dịch COVID-19, làm lây lan dịch bệnh, gây hậu quả nghiêm trọng cho cộng đồng.

Theo Hoàng Đan (Pháp Luật & Bạn Đọc)