Cảnh báo từ vụ Lương Bằng Quang

Từ “chiêu trò mạng” đến vòng lao lý

Từng là nhạc sĩ có nhiều bài hit, Lương Bằng Quang những năm gần đây được nhắc đến chủ yếu qua clip gây sốc cùng bạn gái Võ Thị Ngọc Ngân (Ngân 98). Cả hai xây dựng hình ảnh người nổi tiếng mạng bằng chiêu trò, phát ngôn gây tranh cãi và các video khoe thân nhằm thu hút sự chú ý để bán hàng online.

Thế nhưng, con đường nổi tiếng nhanh chóng này đã khép lại khi cả hai vướng vòng lao lý. Ngày 23/10, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TPHCM khởi tố, bắt tạm giam Lương Bằng Quang để điều tra về hành vi “đưa hối lộ”, đồng thời khởi tố Ngân 98 cùng hành vi trên. Theo kết quả điều tra ban đầu, cả hai đã chuyển 8 tỷ đồng cho một người đàn ông nhằm “chạy án”, tránh bị xử lý hình sự trong vụ án “sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm” mà Ngân 98 đang bị điều tra.

Trước đó, Ngân 98 bị bắt tạm giam từ tháng 10/2025, bị cáo buộc thu lợi hàng trăm tỷ đồng từ việc kinh doanh các sản phẩm làm đẹp, giảm cân, tăng nội tiết tố không phép, có chứa chất cấm và gắn mác thương hiệu giả.

Từ những clip khoe thân và livestream quảng cáo hàng giả, kém chất lượng đến đưa hối lộ, hành vi của Ngân 98 và Lương Bằng Quang cho thấy thực tế đáng lo ngại. Không ít người trẻ đang đánh mất đạo đức, coi thường pháp luật và biến mạng xã hội thành công cụ kiếm tiền bằng mọi giá.

Khi tai tiếng trở thành công cụ làm giàu

“Vụ Lương Bằng Quang - Ngân 98 phản ánh rõ cách mà một bộ phận giới trẻ đang định nghĩa ‘thành công’ một cách lệch lạc”, chuyên gia truyền thông Nguyễn Ngọc Long nhận định với Tiền Phong .

Hiện tượng này bắt nguồn từ sự trỗi dậy của “nền kinh tế chú ý” - nơi lượt xem, lượt thích và tương tác trực tuyến có thể quy đổi trực tiếp thành tiền bạc và cơ hội kinh doanh. Thay vì đi theo con đường tích lũy tri thức, kỹ năng và kinh nghiệm, nhiều người trẻ này chọn lối tắt: thu hút sự chú ý bằng mọi giá, bất kể là tích cực hay tiêu cực.

Cùng lúc đó, áp lực thành công vật chất ngày càng đè nặng khi mạng xã hội liên tục phô diễn những hình ảnh giàu có, sang trọng. Điều này thúc đẩy văn hóa "mì ăn liền", khiến nhiều người nôn nóng muốn "đốt cháy giai đoạn". Khi tiền bạc và sự nổi tiếng được đặt lên làm thước đo cao nhất của thành công, các giá trị nền tảng như danh dự, đạo đức và sự tuân thủ pháp luật bị xem nhẹ, thậm chí bị coi là những "chi phí" có thể chấp nhận đánh đổi.

“Trong hệ quy chiếu của họ, thành công được đo lường thuần túy bằng kết quả tài chính (bán được bao nhiêu hàng, kiếm được bao nhiêu tiền) và mức độ nhận diện công chúng.

Tai tiếng (infamy) giờ được chấp nhận như một dạng nổi tiếng (fame), miễn là nó phục vụ mục đích cuối cùng là thu hút sự chú ý và tạo ra lợi nhuận. Con đường để đạt được điều đó, dù là chiêu trò, gây sốc hay vi phạm chuẩn mực, đều không quan trọng bằng đích đến là tiền bạc", chuyên gia phân tích.

Điều này lý giải vì sao các hiện tượng mạng gây tranh cãi vẫn tiếp tục được quan tâm. Tâm lý tò mò bản năng của con người cộng với cơ chế vận hành của thuật toán mạng xã hội đã vô tình nuôi dưỡng những chiêu trò đó. Một bộ phận khán giả xem vì ghét, bình luận để chỉ trích. Nhưng chính sự phẫn nộ đó lại tạo ra tương tác, khiến thuật toán đẩy nội dung lên cao hơn. Càng bị chửi, họ càng nổi, càng kiếm được tiền.

Vòng lặp “phẫn nộ - chú ý - lợi nhuận” này biến những nội dung phản cảm thành một mô hình kinh doanh. Sự chỉ trích của công chúng lại vô tình tài trợ cho chính những hành vi mà họ lên án.

Lời cảnh tỉnh cho người trẻ

Vụ việc Ngân 98 và Lương Bằng Quang kinh doanh thực phẩm giả bất chấp sức khỏe người tiêu dùng, "chạy án"... cho thấy khoảng trống đáng báo động trong nhận thức của một bộ phận người trẻ, đặc biệt là những người tham gia môi trường kinh doanh, truyền thông mạng.

Không ít người xem mạng xã hội như "vùng xám", nơi các quy tắc đạo đức thông thường có thể bị bẻ cong, miễn là đạt được lượt xem hay doanh số. Nhiều người lầm tưởng rằng chiêu trò là chiến lược marketing thông minh, mà không nhận ra ranh giới mong manh giữa sự sáng tạo và sự lừa dối, giữa việc gây chú ý và việc vi phạm pháp luật hay thuần phong mỹ tục.

Sự tách bạch giữa “nhân cách mạng” và con người thật cũng là sai lầm phổ biến. Họ nghĩ rằng tạo hình tượng gây sốc trên mạng không phản ánh bản chất ngoài đời, nhưng thực tế, trong kinh doanh, uy tín thương hiệu và uy tín cá nhân là một. Khi sử dụng hành vi phi đạo đức để kiếm tiền, bản chất hoạt động kinh doanh đã bị tổn hại.

Để ngăn chặn những hệ lụy tương tự, chuyên gia cho rằng cần có giải pháp đồng bộ từ nhiều phía.

Về giáo dục, cần định nghĩa lại khái niệm “thành công” cho giới trẻ, giúp họ hiểu rằng giá trị bền vững chỉ có thể đến từ năng lực, sự chính trực và đóng góp cho xã hội, không phải từ những phút nổi tiếng chớp nhoáng. Việc trang bị tư duy phản biện, đạo đức số và ý thức pháp luật ngay từ trường học cũng được xem là nền tảng quan trọng.

Ở góc độ pháp lý, cần nhận định cần tăng cường chế tài mạnh tay, xử lý công khai và kịp thời các hành vi gian dối trong kinh doanh, quảng cáo sai sự thật hay lợi dụng hình ảnh phản cảm để trục lợi.

Bên cạnh đó, các nền tảng mạng xã hội cũng phải có trách nhiệm hơn trong việc kiểm soát nội dung, điều chỉnh thuật toán, không để các video phản cảm hay độc hại được ưu tiên hiển thị chỉ vì mang lại nhiều tương tác.

Cuối cùng, công chúng và truyền thông cần thay đổi thói quen tiếp nhận thông tin. Thay vào đó, xã hội nên hướng sự chú ý đến những tấm gương tích cực, những người trẻ thành công bằng tài năng và nỗ lực thực sự.