Nghịch lý Phạm Băng Băng: Hào quang quốc tế rực rỡ có cứu vãn được sự "bốc hơi" tại quê nhà?

Từ đỉnh cao quyền lực thống trị Cbiz

Đối với thế hệ người hâm mộ phim Hoa ngữ giai đoạn 2000 - 2018, Phạm Băng Băng không chỉ đơn thuần là một diễn viên, mà cô chính là định nghĩa của hai chữ "siêu sao". Xuất phát điểm từ vai tì nữ Kim Tỏa trong bộ phim quốc dân Hoàn Châu Cách Cách, nữ diễn viên đã chứng minh tham vọng và tầm nhìn khác biệt khi không cam chịu số phận phụ thuộc vào các công ty quản lý. Cô thành lập studio riêng từ rất sớm, tự mình xây dựng một đế chế vững chắc và từng bước leo lên vị trí người phụ nữ có tiếng nói bậc nhất ngành giải trí Trung Quốc.

Ở thời kỳ đỉnh cao phong độ, cái tên Phạm Băng Băng hoạt động như một thương hiệu độc lập mang tính bảo chứng toàn cầu. Cô thống trị màn ảnh qua hàng loạt dự án điện ảnh lớn trong nước như Cell Phone, Lost in Beijing, Double Xposure, I Am Not Madame Bovary và lấn sân sang cả các bom tấn Hollywood như X-Men: Days of Future Past.

Bên cạnh phim ảnh, quyền lực của cô còn nằm ở giá trị thương mại khổng lồ khi là gương mặt đại diện được các nhãn hàng xa xỉ săn đón. Mỗi lần xuất hiện tại thảm đỏ Cannes hay Met Gala, cô luôn trở thành tâm điểm truyền thông quốc tế và được báo chí phương Tây mệnh danh là "Red Carpet Queen" (Nữ hoàng thảm đỏ châu Á). Một dự án có sự góp mặt của Phạm Băng Băng đồng nghĩa với việc mặc định thu hút được đầu tư, quảng cáo và truyền thông mạnh mẽ.

Cú ngã chấn động và cái giá đắt hơn tiền bạc

Thế nhưng, toàn bộ đế chế ấy đã bị lung lay dữ dội vào tháng 5/2018 khi MC Thôi Vĩnh Nguyên khui ra góc khuất "hợp đồng âm dương" nhằm trốn thuế trong giới giải trí. Giữa tâm bão dư luận, Phạm Băng Băng đột ngột biến mất khỏi mọi hoạt động công khai suốt nhiều tháng trời mà không để lại bất kỳ lời giải thích nào, làm dấy lên vô số tin đồn đoán khắp châu Á.

Đến tháng 10/2018, cơ quan thuế Trung Quốc chính thức công bố kết quả điều tra và đưa ra án phạt nặng nề. Nữ diễn viên bị buộc phải nộp truy thu và tiền phạt lên đến gần 900 triệu nhân dân tệ (tương đương khoảng 3,24 nghìn tỷ đồng). Phạm Băng Băng sau đó đã đăng bức thư dài thừa nhận sai phạm và bày tỏ sự hối hận sâu sắc.

Tuy nhiên, khoản tiền phạt khổng lồ chưa phải là mất mát lớn nhất của nàng "Võ Mị Nương". Điều cô đánh mất chính là uy tín và môi trường để tạo ra hào quang: Các thương hiệu lớn đồng loạt hủy bỏ hợp đồng độc quyền, những bộ phim có cô tham gia bị hoãn chiếu vô thời hạn, chỉnh sửa hoặc phải "đắp chiếu" vĩnh viễn, cánh cửa quay trở lại hệ thống giải trí chính thống hoàn toàn bị khép lại do cơ chế quản lý nghiêm ngặt của cơ quan chức năng Trung Quốc đối với các nghệ sĩ gây ảnh hưởng tiêu cực.

Nỗ lực tìm đường sống và thực tế khắc nghiệt

Không cam chịu bị lãng quên, Phạm Băng Băng vẫn âm thầm duy trì đam mê với nghệ thuật. Năm 2023, cô chính thức tái xuất màn ảnh rộng với tác phẩm Green Night và bộ phim này đã được lựa chọn trình chiếu tại Liên hoan phim Berlin. Dù không bùng nổ về mặt doanh thu, diễn xuất tiết chế của cô vẫn nhận về nhiều lời khen ngợi từ giới chuyên môn, chứng minh năng lực chuyên môn của cô chưa hề mai một.

Mặc dù vậy, một chiếc cúp hay những lời tán dương quốc tế vẫn không thể giúp cô mở lại cánh cửa Cbiz. Dù không có bất kỳ văn bản cấm sóng chính thức nào, các nhà đầu tư, đoàn làm phim và những nền tảng phát trực tuyến tại Trung Quốc đều vô cùng dè dặt khi hợp tác với cô. 

Tại thị trường Trung Quốc, mức độ an toàn của một dự án luôn là yếu tố tiên quyết, và Phạm Băng Băng đã không còn là lựa chọn "an toàn" sau biến cố năm 2018. Sự thiếu vắng thị trường nội địa đại lục – nơi từng mang lại nguồn lợi nhuận khổng lồ từ phim ảnh, quảng cáo và thương mại điện tử – là một tổn thất không gì có thể bù đắp.

Cuộc tái định vị của một biểu tượng

Khi không thể tiếp tục đóng phim trong nước, Phạm Băng Băng đã chủ động chuyển trọng tâm sự nghiệp sang lĩnh vực thời trang, làm đẹp và kinh doanh quốc tế. Cô tự xây dựng thương hiệu mỹ phẩm cá nhân, duy trì mối quan hệ chặt chẽ với các nhà mốt lớn và xuất hiện đều đặn tại các tuần lễ thời trang ở châu Âu cũng như các sự kiện tại Đông Nam Á như Thái Lan, Malaysia.

Nhiều người có thể cho rằng việc cô phải đi quảng bá mỹ phẩm tại hội chợ là dấu hiệu của sự "hết thời", nhưng thực tế cô vẫn tạo ra những giá trị thương mại riêng biệt. Mỗi bước đi của cô từ Paris, Bangkok cho đến Kuala Lumpur vẫn thu hút đám đông người hâm mộ và khiến truyền thông tốn nhiều giấy mực nhờ nhan sắc nổi bật cùng thần thái thảm đỏ hiếm có.

Phạm Băng Băng có thực sự hết thời?

Câu trả lời là có nếu xét về mặt quyền lực, vì cô đã hoàn toàn đánh mất vị trí thống trị đỉnh cao Cbiz vào tay thế hệ ngôi sao mới. Nhưng câu trả lời là không nếu xét về sức hút cá nhân. Một ngôi sao hết thời thực sự sẽ bị lãng quên, còn Phạm Băng Băng thì mỗi lần xuất hiện vẫn tạo nên những cuộc thảo luận sôi nổi trên mạng xã hội.

Trải qua gần một thập kỷ sau cú ngã ngựa chấn động, dù không còn là người tạo ra cuộc chơi, Phạm Băng Băng vẫn thành công trong việc giữ lại giá trị cốt lõi của chính mình để trở thành một phần lịch sử của cuộc chơi đó. Cái bóng mà cô để lại trên đỉnh cao quyền lực cũ quá lớn, đến mức hiện tại khi nhắc đến hai chữ "nữ hoàng" của showbiz xứ Trung, nhiều người vẫn lập tức gọi tên Phạm Băng Băng.