Những câu chuyện đau lòng liên quan đến tập tục cổ xưa này vẫn diễn ra hàng ngày ở Ấn Độ nhưng không thể làm cách nào xóa bỏ được.

Với mỗi một người phụ nữ việc kết hôn là chuyện trọng đại của cả đời, là niềm vui và hạnh phúc khi tìm được một bến đỗ của đời mình. Tuy nhiên, với nhiều cô gái ở Ấn Độ, đôi khi việc kết hôn lại chính là khởi nguồn cho bi kịch đẫm nước mắt, chỉ bởi vì tập tục có từ xa xưa, đã bị bãi bỏ từ lâu mang tên: Của mồi hôn!

20 người phụ nữ chết mỗi ngày

Cục Tội phạm Quốc gia Ấn Độ cho biết, tính đến năm 2017, đất nước này đã ghi nhận 7000 trường hợp tử vong mỗi năm liên quan đến của hồi môn. Ước tính mỗi ngày có 20 người phụ nữ đã tử vong do bị sát hại hoặc tự tử chỉ vì của hồi môn.

Ở Ấn Độ, khi một cô gái kết hôn đồng nghĩa với việc, bên nhà gái phải chuẩn bị của hồi môn có thể là vàng, tiền mặt, xe hơi, nhà cửa... để đưa cho nhà trai với mục đích gửi gắm, hãy chăm sóc tốt con gái họ sau khi cưới. Tại quốc gia này vẫn tồn tại quan niệm trọng nam khinh nữ, trẻ em gái và phụ nữ là gánh nặng cho xã hội. Người vợ chỉ có giá trị trong gia đình chồng nếu cô ấy có của hồi môn càng nhiều càng tốt.

Người phụ nữ khi về nhà chồng chỉ có giá trị khi hồi môn càng nhiều càng tốt.

Vào hôm 21/6 vừa qua, một người phụ nữ tên Vismaya Nair đã tử vong trong phòng tắm của gia đình chồng ở bang Kerela, miền Nam Ấn Độ, khi cô chỉ vừa mới kết hôn được hơn 1 năm. Gia đình nhà gái đã đệ đơn khiếu nại và cho biết cô tử vong vì "áp lực của hồi môn". Vào tháng 1/2020, tại Bengaluru cũng xảy ra sự việc tương tự khi gã chồng thiêu sống vợ chỉ vì từ chối đưa thêm của hồi môn dù trước đó anh ta đã nhận rất nhiều vàng từ nhà gái.

Nữ sinh Avleen, 19 tuổi chia sẻ rằng, cuộc hôn nhân mà phải dựa trên cơ sở là trao đổi của hồi môn thực chất chỉ là một thỏa thuận kinh doanh. Cô cho rằng hôn nhân thực sự cần tình yêu và sự tôn trọng từ cả hai phía. Tuy nhiên, không phải ai cũng có suy nghĩ giống Avleen, tập tục của hồi môn vẫn ăn sâu vào tâm trí của đại đa số người dân Ấn Độ. 

Cô Vismaya Nair.

Có một thực tại đáng buồn là không chỉ ở vùng nông thôn mà ngay cả những gia đình có học thức tại các thành phố lớn như Delhi và Bangalore vẫn xảy ra tình trạng lạm dụng hoặc sát hại phụ nữ chỉ vì của hồi môn.

Tập tục bị cấm nửa thế kỷ sao vẫn còn tồn tại?

Tập tục của hồi môn ở Ấn Độ đã bị bãi bỏ từ năm 1961 tuy nhiên cho đến nay nó vẫn còn tồn tại trong xã hội và trở thành gánh nặng, áp lực của nhà gái. Truyền thống hồi môn của Ấn Độ bắt nguồn từ cách đây hàng thiên niên kỷ. Theo quy định của đạo Hindu, phụ nữ không có quyền thừa kế vì vậy họ được nhận của hồi môn đứng tên mình khi tiến tới hôn nhân.

Trải qua thời gian, tập tục này tạo ra cơ hội để nhà trai chèn ép nhà gái, yêu cầu của hồi môn với giá trị lớn cũng như góp phần vào tình trạng bạo lực gia tăng với phụ nữ. Nếu nhà trai không hài lòng với giá trị về khoản hồi môn, cô dâu có thể phải chịu đựng sự hành hạ về tinh thần lẫn thể xác và thậm chí có những cái chết liên quan đến việc này.

Vì lẽ đó, chính phủ Ấn Độ đã quyết định đưa ra Đạo luật Cấm của hồi môn vào năm 1961, quy định việc đòi hỏi hồi môn là trái pháp luật và người nào vi phạm có thể bị phạt tiền hoặc ngồi tù đến 5 năm. Tuy nhiên tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn ăn sâu trong xã hội quốc gia này. Tại đây, người ta chỉ chú trọng đến đàn ông trong khi phụ nữ bị coi là một mặt hàng để trao đổi, nâng lên hạ xuống tùy ý của người khác.

Dù biết rằng của hồi môn đã gây ra bao nhiêu tội ác nhưng các gia đình ở Ấn Độ cho rằng cần phải giữ gìn phong tục lâu đời, không được làm mất đi giá trị truyền thống của đất nước. Nhà trai đã dựa vào đó để ra sức đòi hỏi nhà gái. Trong khi đó, nhiều gia đình sẵn sàng giết chết con gái mình chỉ vì không muốn mất đi quá nhiều tiền bạc cho của hồi môn. Có thể thấy rằng, tập tục này đã tạo ra sự phân biệt đối xử nặng nề cho phụ nữ và là sợi dây mãi mãi trói buộc, khiến họ không thể nào thoát ra được.

Vào năm 1980, các nhà lập pháp phải siết chặt hơn khi cho phép nhà gái kiện chồng hoặc các thành viên gia đình nhà trai nếu cái chết của người vợ có liên quan đến của hồi môn. Nếu bị kết tội, bị cáo sẽ nhận án tù từ 7 năm đến chung thân.

Phụ nữ bang Kashmir biểu tình phản đối tục lệ hồi môn.

Luật pháp vẫn chỉ là tờ giấy

Bất chấp những hình phạt cứng rắn hơn được đưa ra, phong tục hồi môn vẫn ăn sâu trong xã hội Ấn Độ, và trở thành một phần không thể thiếu của hôn nhân. Theo một nghiên cứu của World Bank, 95% trong số 40.000 đám cưới diễn ra ở vùng nông thôn Ấn Độ trong giai đoạn 1960 - 2008 đều có sự xuất hiện của phong tục này.

Các số liệu về phạm pháp cũng cho thấy việc trao đổi của hồi môn vẫn tiếp diễn, với 13.000 đơn khiếu nại và 7.100 cái chết liên quan đến hồi môn, chỉ tính riêng trong năm 2019. Trong số này, chỉ có 3.516 vụ án được đem xét xử và chỉ hơn 1/3 trong số đó dẫn đến các hình phạt. 

Theo các chuyên gia, rất khó để gia đình nhà gái chứng minh việc bạo hành của nhà trai dẫn đến cái chết của con gái họ. Theo các nhà hoạt động xã hội, số lượng lớn các vụ án liên quan đến cái chết do hồi môn cho thấy quy định pháp luật rất kém hiệu quả và tình trạng này đã tồn tại trong một thời gian dài.

Pháp luật cũng không thể bảo vệ người phụ nữ.

"Về mặt pháp lý, việc hồi môn bị cấm, nhưng nó lại là hành vi được cả xã hội chấp nhận. Không ai cảm thấy việc nhận hoặc cho của hồi môn là sai, bất kể luật pháp", bà Sandhya Pillai, cán bộ Trung tâm Nguồn lực Phụ nữ Sakhi ở bang Kerala, nhận định.

Quay trở lại vụ án của cô Vismaya Nair, Vijith Nair - anh trai của cô, cho biết em gái mình từng là một phụ nữ "tươi sáng, mạnh mẽ và năng động".  Cô thích khiêu vũ và khám phá những miền đất mới. Theo người đàn ông này, mọi chuyện hoàn toàn thay đổi kể từ khi Vismaya kết hôn.

"Nó bị hạn chế sử dụng mạng xã hội, không được phép gọi điện cho cha mẹ, không được đi máy bay, tất cả chỉ vì một thứ - của hồi môn", anh Vijith chia sẻ.

Vijith Nair và em gái trong đám cưới của cô.

Theo anh Vijith, chồng của Nair là Kumar tỏ ra không hài lòng với chiếc xe mà gia đình nhà gái trao tặng. Gã chồng không ngừng đòi hỏi một chiếc xe lớn và đắt tiền hơn. Thanh tra Attaluri cho biết Kumar cảm thấy xấu hổ vì chiếc xe được nhà gái trao tặng và không hài lòng với khoản hồi môn của vợ.

"Chúng tôi đã dành tặng tất cả cho em gái, những gì tôi kiếm được, những gì cha tôi tiết kiệm trong suốt 20 năm làm lụng, chúng tôi đều dành hết cho con bé. Vậy mà chỉ một năm sau khi kết hôn, nó đã không còn trên đời này nữa", anh Vijith đau đớn nói.

Theo Diệp Lục (Pháp Luật & Bạn Đọc)