Mười hai năm trôi qua kể từ ngày chiếc phà Sewol định mệnh chìm xuống đáy biển, dư luận Hàn Quốc một lần nữa phải bàng hoàng và đau xót nhìn lại những vết thương lòng rỉ máu của những người ở lại.

Ngày 19/6 vừa qua, một nữ sinh may mắn sống sót trong thảm họa năm 2014 đã qua đời. Sự ra đi của cô là một hồi chuông cay đắng, phơi bày tấn bi kịch về những tổn thương tâm lý tàn khốc mà các nạn nhân phải âm thầm gánh chịu suốt hơn một thập kỷ.

Thông tin đau buồn này được ông Yoo Kyung Geun, cựu Chủ tịch Ban điều hành Hiệp hội Gia đình Nạn nhân Thảm họa Sewol, chính thức chia sẻ trên trang Instagram cá nhân vào ngày 21/6.

Nữ sinh sống sót sau thảm họa phà Sewol đã qua đời sau nhiều năm vật lộn với tổn thương tâm lý- Ảnh 1.

Cảm giác tội lỗi của người sống sót và "lời động viên" mang tính bạo lực

Theo những dòng trạng thái đầy xót xa của ông Yoo, cựu học sinh này mang họ Park. Kể từ sau thảm họa, cô đã phải vật lộn trong đau đớn và từng nhiều lần có ý định tự kết thúc cuộc sống vì không cách nào vượt qua được nỗi ám ảnh cùng sự mất mát quá lớn từ bạn bè. Sau khi qua đời, cô Park đã được gia đình phối hợp cùng chính quyền thành phố Ansan, tỉnh Gyeonggi đưa đi an táng tại Công viên Tưởng niệm Bầu trời Ansan. Đây cũng chính là nơi yên nghỉ của rất nhiều học sinh trường Trung học Danwon đã thiệt mạng trong vụ chìm phà năm ấy.

Thông qua sự việc đau lòng này, ông Yoo Kyung Geun đã đưa ra một góc nhìn đầy nhức nhối về cách xã hội đối xử với những người sống sót. Ông nhấn mạnh rằng, định nghĩa về "nạn nhân" không nên chỉ đóng khung ở những người đã ngã xuống hay gia đình của họ. Những học sinh may mắn thoát chết hay các thợ lặn dân sự quên mình tham gia cứu hộ năm đó, tất cả đều là nạn nhân chịu tổn thương sâu sắc từ thảm họa.

Đồng thời, cựu Chủ tịch Hiệp hội Gia đình Nạn nhân thẳng thắn lên án câu nói cửa miệng mà xã hội vẫn thường dùng để động viên người sống sót: "Hãy sống thật tốt thay cả phần của những người bạn đã ra đi". Ông khẳng định đây là điều tuyệt đối không nên nói.

"Các học sinh sống sót đã tận mắt chứng kiến bạn bè mình chết dần trước mắt rồi khó khăn lắm mới có thể trở về. Chỉ vì mình là người sống sót mà họ phải chịu những ánh nhìn soi xét và cảm giác tội lỗi. Ngay cả việc sống tiếp từng ngày cũng đã vô cùng khó khăn, đừng nói đến chuyện theo đuổi ước mơ", ông Yoo cay đắng chia sẻ.

Ông giải thích thêm rằng việc ép buộc hoặc kỳ vọng các em phải sống thay phần đời của người đã khuất thực chất là một dạng tổn thương thứ cấp, một "hành vi bạo lực khủng khiếp, gần như giết chết họ". Dù hiểu rằng nhiều người thốt ra lời ấy xuất phát từ lòng thương cảm và mong muốn điều tốt đẹp, ông vẫn khẩn thiết nhắn nhủ công chúng hãy ngừng sử dụng câu nói này một cách dễ dàng.

Khung pháp lý muộn màng và lời cảnh tỉnh cho tương lai

Cái chết của nữ sinh họ Park ngay lập tức đã tạo ra những phản ứng mạnh mẽ trên chính trường. Vào ngày 22/6, nữ nghị sĩ Lee Hae Min thuộc đảng Đổi mới Tổ quốc (Rebuilding Korea Party) đã đăng tải một bài viết trên Facebook để bày tỏ sự tiếc thương. Bà cho biết sẽ ngay lập tức đề nghị các cơ quan chức năng có thẩm quyền đẩy nhanh tiến độ ban hành các nghị định hướng dẫn chi tiết nhằm thực thi Luật Cơ bản về An toàn Sinh mạng. Theo bà Lee, đạo luật mang tính nền tảng này dù đã được thông qua nhưng hiện tại vẫn đang bị bỏ ngỏ, chưa có các quy định triển khai cụ thể trên thực tế.

Trước đó, vào ngày 26/5 vừa qua, Nội các Hàn Quốc đã chính thức thông qua Luật Cơ bản về An toàn Sinh mạng. Đạo luật này được ra đời sau gần 12 năm ròng rã kêu gọi, đấu tranh không mệt mỏi của gia đình các nạn nhân vụ phà Sewol nhằm xây dựng một hành lang pháp lý vững chắc bảo vệ quyền lợi cho những người bị ảnh hưởng bởi các thảm họa lớn.

Một điểm tiến bộ đáng kể của bộ luật này là việc mở rộng đối tượng được bảo vệ. Giờ đây, pháp luật Hàn Quốc công nhận không chỉ những người trực tiếp chịu thiệt hại về thể xác, mạng sống mới là nạn nhân, mà cả thân nhân, nhân chứng cùng những người liên quan khác cũng được định danh là "nạn nhân", tạo cơ sở pháp lý vững chắc để họ nhận được sự bảo vệ và hỗ trợ toàn diện từ quốc gia.

Thảm họa chìm phà Sewol xảy ra vào ngày 16/4/2014 tại vùng biển ngoài khơi phía tây nam Hàn Quốc mãi mãi là một trong những vết thương hàng hải tàn khốc nhất lịch sử hiện đại của quốc gia này. Vụ tai nạn cướp đi sinh mạng của 304 người, với phần lớn nạn nhân là các học sinh của trường Trung học Danwon đang trong chuyến hành trình dã ngoại tuổi trẻ. Sự ra đi muộn màng của cô Park sau nhiều năm vật lộn với bóng đen tâm lý là minh chứng rõ ràng nhất cho thấy: Thảm họa đã qua đi, nhưng nỗi đau mà nó để lại thì vẫn âm ỉ hủy hoại những mảnh đời ở lại từng ngày.

Nguồn: Dong A