Thế giới đang đổ dồn sự chú ý về Geneva vào hôm nay, ngày 26/2, nơi diễn ra vòng đàm phán được mô tả là "cơ hội cuối cùng" để ngăn chặn một cuộc đối đầu quân sự trực diện giữa Mỹ và Iran. Vận mệnh của khu vực hiện đang nằm trên bàn cân, phụ thuộc mật thiết vào những đánh giá cân não từ các đặc phái viên thân cận nhất của Tổng thống Donald Trump.
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh:  Reuters.

Quyết định cuối cùng về việc có nhấn nút khai hỏa chiến dịch không kích Iran hay không của Tổng thống Donald Trump đang chờ đợi một tín hiệu từ Thụy Sĩ. Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, ông Trump sẽ dựa phần lớn vào báo cáo của hai đặc phái viên chiến lược: Steve Witkoff và Jared Kushner.

Nhiệm vụ của họ rất rõ ràng nhưng cũng đầy áp lực: Đánh giá xem liệu Tehran đang thực sự muốn đạt được thỏa thuận từ bỏ vũ khí hạt nhân hay chỉ đang dùng "chiến thuật trì hoãn". Ông Witkoff, người luôn sát cánh bên Tổng thống trong mọi cuộc họp quan trọng về Iran, cùng với ông Kushner, sẽ là những người trực tiếp xác định liệu cánh cửa ngoại giao đã thực sự đóng sập hay chưa.

Steve Witkoff và Jared Kushner tham dự cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại Điện Kremlin ở Moscow vào năm 2025. Ảnh: Sputnik.

Trong nội bộ Nhà Trắng, sự sốt ruột đang tăng cao. Tổng thống Trump được cho là muốn thực hiện một hành động mạnh mẽ nhằm "đặt lại bàn cờ ngoại giao", buộc giới lãnh đạo Iran phải đàm phán với những điều kiện có lợi hơn cho Washington. Tuy nhiên, ranh giới giữa một cuộc "không kích hạn chế" và một cuộc chiến tranh toàn diện là rất mong manh.

Các nhà hoạch định quân sự đã cảnh báo rằng bất cứ đòn đánh nào vào Tehran cũng khó có thể là một chiến thắng đơn lẻ quyết định. Thay vào đó, nó tiềm ẩn nguy cơ kéo Mỹ vào một cuộc xung đột kéo dài. Phó Tổng thống JD Vance đã bày tỏ sự thận trọng khi đặt câu hỏi về những rủi ro hậu cần, đặc biệt là sự khan hiếm của các hệ thống phòng thủ Patriot sau khi Mỹ đã phải sử dụng tới 30 tên lửa này để đánh chặn Iran vào năm 2025 – mức kỷ lục trong lịch sử.

Mặc dù vậy, ông Trump vẫn bày tỏ sự tin tưởng tuyệt đối vào năng lực quân sự của mình. Trên mạng xã hội, ông khẳng định Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, luôn sẵn sàng dẫn đầu và tin tưởng vào một "chiến thắng dễ dàng" nếu được lệnh hành động.

Để chuẩn bị cho mọi kịch bản, Mỹ đã huy động lực lượng không quân lớn nhất tại Trung Đông kể từ năm 2003. Sự xuất hiện sắp tới của siêu tàu sân bay USS Gerald Ford – tàu sân bay hiện đại nhất thế giới – bên cạnh các tiêm kích F-35 và F-22 tiên tiến, cho phép ông Trump có thể lựa chọn một chiến dịch không kích kéo dài thay vì chỉ là các đòn đánh chớp nhoáng của máy bay B-2 như tại Fordow hay Natanz trước đây.

Lãnh đạo Tối cao Iran Ali Khamenei gặp gỡ các chỉ huy cấp cao của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo. Ảnh: Reuters.

Đáp lại, Lãnh tụ Tối cao Iran Ali Khamenei đã đưa ra lời cảnh báo đanh thép về khả năng đánh chìm tàu chiến Mỹ nếu bị tấn công. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cũng khẳng định trên sóng truyền hình Mỹ rằng Tehran chưa sẵn sàng từ bỏ việc làm giàu uranium – một "lằn ranh đỏ" mà đặc phái viên Witkoff tuyên bố là không thể thương lượng.

Giữa những tuyên bố cứng rắn, các chuyên gia vẫn đang cân nhắc những "lối thoát" tiềm năng. Một trong những ý tưởng được thảo luận là cho phép Iran duy trì năng lực làm giàu uranium ở mức tối thiểu, chỉ phục vụ mục đích y tế hoặc năng lượng dân sự.

Tuy nhiên, với việc cả hai bên đều đang siết chặt lập trường trước thềm phiên đàm phán Geneva, thế giới đang nín thở chờ xem liệu ngoại giao có thể tạo nên điều kỳ diệu, hay Trung Đông sẽ phải chứng kiến một cuộc tái thiết trật tự bằng sức mạnh quân sự.