Bên trong những "khu tự trị" lừa đảo trực tuyến

Theo bài điều tra vừa được công bố trên tờ Guardian của Anh , 5 năm trước, tại Myanmar, vùng đất nay là KK Park - một khu phức hợp rộng 210 ha được canh phòng nghiêm ngặt nằm dọc sông Moei chảy xiết phân chia biên giới với Thái Lan , chỉ là những cánh đồng trống trải.

Dưới chân núi đá hiểm trở phía nam thị trấn Myawaddy, KK Park với bệnh viện, nhà hàng, ngân hàng và dãy biệt thự cùng bãi cỏ xanh mướt, trông chẳng khác nào khuôn viên của một tập đoàn công nghệ ở Thung lũng Silicon.

Thế nhưng thực chất, nơi đây lại là tuyến đầu của một ngành công nghiệp lừa đảo xuyên quốc gia trị giá hàng tỷ USD, vận hành bằng bạo lực tàn nhẫn và mạng lưới buôn người.

Số lượng ngày càng mở rộng

Trong những năm gần đây, Myanmar, Campuchia đã trở thành “thiên đường” cho các băng nhóm tội phạm quốc tế thiết lập trung tâm lừa đảo như KK Park. Họ sử dụng lao động bị ép buộc để điều hành các kế hoạch lừa đảo trực tuyến tinh vi, thu về lợi nhuận khổng lồ.

Đã có những nỗ lực trấn áp, giải cứu lao động bị giam giữ và tra tấn trong các khu này.

Nhưng theo hình ảnh từ flycam và điều tra mới do Guardian công bố, số lượng trung tâm lừa đảo dọc biên giới Thái Lan - Myanmar đã tăng hơn gấp đôi kể từ sau cuộc đảo chính quân sự năm 2021, và vẫn đang tiếp tục mở rộng.

Dữ liệu từ Viện Chính sách Chiến lược Australia (Aspi) cho thấy số trung tâm lừa đảo Myanmar ở biên giới Thái Lan đã tăng từ 11 lên 27, với diện tích mở rộng trung bình 5,5 ha mỗi tháng.

Hình ảnh chụp tháng 8 tại KK Park, Tai Chang và Shwe Kokko của Myanmar cho thấy nhiều hạng mục mới đang được thi công. Ở Tai Chang, một cầu nổi vừa được dựng để dễ dàng vận chuyển hàng hóa từ Thái Lan.

Flycam cũng ghi lại các ô vuông trắng trên mái nhiều tòa nhà, được cho là thiết bị thu sóng Internet vệ tinh. Điều này giúp các trung tâm duy trì kết nối sau khi Thái Lan cắt điện, Internet và khí đốt xuyên biên giới hồi đầu năm nhằm làm gián đoạn hoạt động tội phạm.

Giới chức Thái Lan trước đó khẳng định dịch vụ Starlink của Elon Musk đã được các khu lừa đảo sử dụng, đồng thời thu giữ nhiều thiết bị định tuồn qua biên giới.

Ảnh vệ tinh về các trung tâm khác ở Myanmar cho thấy hệ thống kiên cố và an ninh dày đặc. Khu Dongmei Park được bao quanh bởi hàng rào, trạm kiểm soát và tháp canh.

Các khu này còn có nhiều tiện ích phục vụ quản lý và khách VIP. Nhiều biệt thự sang trọng được dành cho ban điều hành, hoặc dùng làm phông nền cho các cuộc gọi video, khiến nạn nhân tin rằng mình đang trò chuyện với một “đại gia” giàu có, từ đó dễ bị lừa đầu tư.

"Tiền quan trọng hơn cả mạng người"

Những lời kể rùng rợn từ nạn nhân thoát ra ngoài đã gây chú ý toàn cầu. Họ mô tả cảnh bị bạo hành, tra tấn và trừng phạt dã man trong tay các ông trùm lừa đảo.

Đầu năm nay, khoảng 7.000 người đã được giải cứu nhờ nỗ lực phối hợp của Thái Lan, Trung Quốc , các quốc gia có công dân bị giam giữ, quân đội Myanmar và một số nhóm vũ trang kiểm soát biên giới.

Tuy nhiên, theo chuyên gia, con số này chỉ như “muối bỏ bể”. Cảnh sát Thái Lan ước tính tới 100.000 người hiện bị nhốt trong các trung tâm lừa đảo dọc biên giới.

Mạng lưới các tổ chức xã hội dân sự hỗ trợ nạn nhân buôn người cho biết, hiện vẫn còn ít nhất 90 người thuộc 11 quốc tịch các nước ở châu Á và châu Phi bị giam giữ. Nhiều nạn nhân đã mất chi thể, mù lòa hoặc tàn tật vĩnh viễn vì bạo hành.

Mateo (nhân vật đã được đổi tên), người Philippines , từng bị nhốt 6 tháng ở KK Park. Anh sang Thái Lan năm ngoái với niềm tin đã tìm được việc hợp pháp trong lĩnh vực chăm sóc khách hàng.

Nhưng ngay khi sang Myanmar, hộ chiếu bị tịch thu, anh buộc phải nhắn tin cho hàng trăm đàn ông Mỹ lớn tuổi mỗi ngày để lấy lòng tin và dụ họ cho số WhatsApp. Những liên hệ này sau đó được bàn giao cho đội lừa đảo khác.

Không đạt chỉ tiêu, Mateo bị chích điện hoặc bắt chịu phạt thể lực dưới trời nắng gắt. “Trong khu có rất nhiều lính gác vũ trang, trốn thoát là điều không thể”, anh kể.

Nhiều báo cáo và cuộc điều tra cho biết một số quan chức địa phương đã dung túng cho sự lan rộng của các trung tâm lừa đảo này, bởi chúng trở thành một phần không thể thiếu trong nền kinh tế xung đột sau đảo chính, đồng thời gắn liền lợi ích với các nhóm vũ trang địa phương.

Trên bình diện quốc tế, thậm chí nhiều chính phủ vẫn xem đây chỉ là vấn đề buôn người quy mô nhỏ. Amy Miller, Giám đốc Acts of Mercy International tại Đông Nam Á, cho rằng: “Đó là sự thiếu hiểu biết nghiêm trọng. Họ không nhận ra quy mô thực sự cũng như mức độ lan rộng của hiện tượng này”. Theo bà, mô hình tương tự đã bắt đầu xuất hiện ở Sri Lanka và Nigeria.

Sau nhiều tháng bị giam cầm tại "địa ngục trần gian", Mateo cuối cùng đã được giải cứu và hiện sống cùng nhóm lao động thoát nạn khác. Anh vẫn chưa thể bình tâm để chia sẻ thêm về trải nghiệm ác mộng trong KK Park.

"Đối với những kẻ đó, tiền quan trọng hơn cả mạng người. Trong những khu đó, như thể tất cả cái ác trên đời đều hội tụ lại. Chúng sẵn sàng giẫm đạp lên tất cả chỉ vì lợi nhuận", một người bạn đồng cảnh ngộ với Mateo khẳng định.