Dù một thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần vừa được thiết lập, chảo lửa Trung Đông vẫn tiềm ẩn nhiều nguy cơ bùng phát khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra lời cảnh báo đanh thép về việc có thể tiếp tục chiến dịch quân sự nhắm vào Iran. Cùng lúc đó, cộng đồng quốc tế đang khẩn trương hành động với sự tham gia của 15 quốc gia nhằm khôi phục tuyến hàng hải huyết mạch qua eo biển Hormuz.
08-1775659026-cang-thang-my-iran-lenh-ngung-ban-mong-manh-ong-trump-canh-bao-tai-kich-hoat-quan-su-trong-khi-15-nuoc-giai-cuu-eo-bien-hormuz
Tổng thống Mỹ Donald Trump. Ảnh: NYT

Phát biểu trên đài Sky News vào ngày 8/4, Tổng thống Donald Trump khẳng định Washington đã hoàn tất mọi mục tiêu đề ra tại Iran, nhưng cánh cửa dẫn đến các đòn tấn công mới vẫn chưa hoàn toàn khép lại. 

Ông chủ Nhà Trắng nhấn mạnh rằng nước Mỹ sẵn sàng tái khởi động các chiến dịch quân sự nếu tiến trình đàm phán sắp tới thất bại hoặc thỏa thuận đạt được không đáp ứng đủ những yêu cầu cốt lõi. Ông Trump tuyên bố một cách dứt khoát rằng việc quân đội Mỹ quay trở lại Trung Đông ngay lập tức là một điều vô cùng dễ dàng.

Đồng tình với quan điểm này, Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt đánh giá những thành công từ chiến dịch quân sự vừa qua đã tạo ra lợi thế to lớn cho Washington. 

Bà Leavitt nhận định đây chính là đòn bẩy quan trọng giúp Tổng thống Trump nắm quyền chủ động trên bàn đàm phán, từ đó mở ra cơ hội cho một giải pháp ngoại giao hướng tới nền hòa bình lâu dài sau khi lệnh ngừng bắn tạm thời được thông qua.

Trái ngược với những tuyên bố từ phía Mỹ, Tehran cũng dõng dạc tuyên bố họ mới là những người giành chiến thắng trong cuộc đối đầu này. Nhằm thiết lập các điều khoản hậu xung đột, Iran đã gửi tới Mỹ một bản đề xuất bao gồm 10 điểm khắt khe. 

Trong đó, quốc gia vùng Vịnh yêu cầu được duy trì quyền kiểm soát tuyệt đối tại eo biển Hormuz, đòi hỏi quân đội Mỹ phải rút hoàn toàn khỏi khu vực và buộc Washington phải chấp thuận hoạt động làm giàu uranium của Tehran. Dự kiến, cuộc đấu trí ngoại giao định đoạt tương lai của hai nước sẽ chính thức bắt đầu vào ngày 10/4 tới đây tại lãnh thổ Pakistan.

Giữa lúc Washington và Tehran đang chuẩn bị bước vào vòng đàm phán cam go, vấn đề tự do hàng hải tại eo biển Hormuz đang thu hút sự chú ý đặc biệt của cộng đồng quốc tế. Dẫn nguồn tin từ báo Times of Israel, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tiết lộ vào ngày 8/4 rằng một nhóm gồm 15 quốc gia đã được huy động để lên kế hoạch hỗ trợ, khôi phục giao thông qua khu vực eo biển chiến lược này. 

Theo định hướng của nhà lãnh đạo Pháp, Paris sẽ đóng vai trò dẫn dắt liên minh, phối hợp chặt chẽ cùng chính quyền Iran để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho các tàu thuyền lưu thông trở lại.

Bên cạnh đó, Tổng thống Macron không quên bày tỏ sự hoan nghênh đối với lệnh ngừng bắn tạm thời giữa Mỹ và Iran. Ông đồng thời đưa ra lời kêu gọi mở rộng phạm vi của thỏa thuận này để bao trùm cả Lebanon, với hy vọng mang lại sự ổn định toàn diện hơn cho khu vực trong bối cảnh hiện tại.

Tuy nhiên, trong thời gian lệnh ngừng bắn hai tuần đang có hiệu lực, việc di chuyển qua eo biển Hormuz vẫn phải tuân thủ các quy định kiểm soát gắt gao. Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi đã phát đi thông báo yêu cầu toàn bộ tàu thuyền khi đi qua vùng biển này trong vòng nửa tháng tới phải chủ động phối hợp với chính quyền Tehran và Oman. Chỉ khi xin cấp đầy đủ các loại giấy phép cần thiết, các phương tiện hàng hải mới được cơ quan chức năng đảm bảo an toàn tuyệt đối trong suốt hành trình.

QT (SHTT)