Căng thẳng ngoại giao giữa Mỹ và các đồng minh NATO vừa bước sang một giai đoạn mới đầy kịch tính sau tuyên bố áp thuế của Tổng thống Donald Trump liên quan đến tham vọng kiểm soát đảo Greenland.

Mới đây, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã chính thức lên tiếng, khẳng định sự kiên định của châu Âu và đề xuất kích hoạt một công cụ phản ứng mạnh mẽ chưa từng có trong lịch sử Liên minh châu Âu (EU).

19-1768785252-chau-au-can-nhac-kich-hoat-vu-khi-thuong-mai-truoc-de-doa-ap-thue-tu-my-vi-van-de-greenland.jpg
Tổng thống Pháp Emmanuel Macron.

Vào ngày 18/1, đội ngũ của nhà lãnh đạo Pháp cho biết ông Macron sẽ đề nghị EU sử dụng "Công cụ chống cưỡng ép" (ACI) – một cơ chế được mệnh danh là "vũ khí thương mại" của khối. ACI là một công cụ mang tính răn đe mạnh mẽ, cho phép EU hạn chế nhập khẩu hàng hóa, ngăn chặn các khoản đầu tư nhất định hoặc hạn chế quyền tiếp cận các gói thầu công đối với bên thứ ba có hành vi cưỡng ép. Đáng chú ý, vũ khí này chưa từng được kích hoạt trước đây và việc triển khai nó đòi hỏi sự đồng thuận từ đa số quốc gia thành viên để bảo vệ chủ quyền kinh tế của toàn khối.

Động thái cứng rắn này từ phía Pháp diễn ra ngay sau khi Tổng thống Trump tuyên bố vào ngày 17/1 rằng Washington sẽ áp thuế nhập khẩu đối với 8 quốc gia thành viên NATO tại châu Âu bắt đầu từ tháng 2. Các quốc gia nằm trong danh sách trừng phạt bao gồm Đan Mạch, Na Uy, Thụy Điển, Pháp, Đức, Anh, Hà Lan và Phần Lan. Lý do được phía Mỹ đưa ra là sự phản đối của các nước này đối với kế hoạch sáp nhập Greenland, cũng như việc họ điều động lực lượng quân sự đến hòn đảo Bắc Cực này. Tổng thống Trump gọi hành động của các đồng minh là "cực kỳ nguy hiểm đối với an ninh và sự tồn vong của hành tinh", đồng thời khẳng định sẽ duy trì mức thuế cho đến khi Mỹ hoàn tất việc mua lại hòn đảo.

Đáp trả những cáo buộc trên, Tổng thống Macron đã công khai bảo vệ quyết định gửi quân tới Greenland, nhấn mạnh rằng đây là hành động cần thiết để bảo vệ an ninh tại khu vực Bắc Cực và vùng ngoại vi châu Âu. Trên mạng xã hội X, nhà lãnh đạo Pháp khẳng định những lời đe dọa áp thuế là "không thể chấp nhận được" và cam kết một phản ứng đoàn kết, phối hợp chặt chẽ từ phía châu Âu. Ông tuyên bố mạnh mẽ rằng sẽ không có bất kỳ sự uy hiếp nào có thể làm lung lay sự độc lập của các quốc gia, dù là ở Ukraine hay Greenland.

Trong khi Tổng thống Trump không ngần ngại để ngỏ khả năng can thiệp quân sự để đạt được mục tiêu chiến lược tại hòn đảo có vị trí quan trọng này, thì cả Chính phủ Đan Mạch và chính quyền tự trị hòn đảo vẫn giữ vững lập trường: "Greenland không phải để bán". Những rạn nứt sâu sắc giữa Mỹ và các đồng minh NATO đang đặt chủ quyền châu Âu trước một thử thách lớn, nơi mà sự tôn trọng lẫn nhau và nền hòa bình khu vực đang trở thành tâm điểm của cuộc đối đầu thương mại đầy rủi ro này.

Nguồn: Guardian