Cựu lục địa đang phải đối mặt với những mối đe dọa nghiêm trọng mới về sức khỏe cộng đồng, sự ổn định của hệ thống năng lượng và hiểm họa cháy rừng trên diện rộng.

Ngày 7/7, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã phát đi lời cảnh báo đanh thép về việc châu Âu có thể phải trải qua “nhiều tuần lễ chết chóc hơn” do một đợt nắng nóng gay gắt khác đang hình thành từ Đại Tây Dương và chuẩn bị đổ bộ vào châu lục này.

Sức nóng cực đại chuẩn bị càn quét Tây Âu

Theo các dự báo khí tượng, trong những ngày tới đây, nhiệt độ tại Bồ Đào Nha và khu vực miền nam Tây Ban Nha có thể bị đẩy lên mức đỉnh điểm 43 độ C. Toàn bộ khu vực Tây Âu đang phải gồng mình chuẩn bị bước vào một giai đoạn thời tiết cực đoan mới, ngay sau khi vừa trải qua một đợt nắng nóng phá vỡ mọi kỷ lục lịch sử vào tháng 6 trước đó.

Đợt nắng nóng càn quét ở thủ đô Madrid (Tây Ban Nha). Ảnh: Reuters.

Trước tình hình chuyển biến phức tạp này, Giám đốc WHO khu vực châu Âu, ông Hans Kluge, đã phải chủ trì một cuộc họp khẩn cấp vào ngày 7/7. Cuộc họp có sự tham gia của đại diện đến từ 41 quốc gia trong khu vực, cùng Ủy ban châu Âu và các tổ chức xã hội dân sự nhằm mổ xẻ những bài học xương máu từ cuộc khủng hoảng nhiệt độ vừa qua, đồng thời lên phương án tác chiến cho đợt thiên tai tiếp theo.

Đại diện WHO nhìn nhận thực tế rằng, các quốc gia chủ động xây dựng kế hoạch ứng phó từ trước đã có phản xạ nhanh hơn và bảo vệ người dân tốt hơn trong đợt thiên tai tháng 6. Thế nhưng, một thực trạng đáng lo ngại là hiện vẫn chưa đến một nửa số quốc gia thành viên của WHO tại châu Âu sở hữu các kịch bản ứng phó chuẩn chỉnh này.

WHO đặc biệt nhấn mạnh một lỗ hổng lớn khi các nhóm đối tượng dễ bị tổn thương nhất trong xã hội — bao gồm những người đang sống tại các viện dưỡng lão, người vô gia cư và những người cao tuổi sống lầm lũi một mình — vẫn chưa được tiếp cận một cách đầy đủ, nhất quán với các biện pháp hỗ trợ y tế và an sinh trong các đợt thời tiết khắc nghiệt.

Hậu quả thảm khốc từ đợt thiên tai kỷ lục tháng 6

Sự lo ngại của các chuyên gia và cơ quan quốc tế là hoàn toàn có cơ sở khi nhìn vào những số liệu tàn khốc của đợt nắng nóng diễn ra từ ngày 20 đến 28/6 vừa qua — đợt thiên tai được giới chuyên môn nhận định là nghiêm trọng nhất từng được ghi nhận tại châu Âu.

Nhiệt độ cực đoan, với nhiều khu vực chạm ngưỡng 40 độ C, đã làm tê liệt và gián đoạn hoạt động sản xuất điện, làm hư hại nghiêm trọng các cơ sở hạ tầng thiết yếu, đồng thời tạo ra một áp lực khổng lồ đè nặng lên các hệ thống y tế vốn đã luôn trong tình trạng căng thẳng của mùa hè.

Chỉ tính riêng tại ba quốc gia gồm Pháp, Hà Lan và Bỉ, số lượng người tử vong ghi nhận trong đợt nắng nóng vừa qua đã cao hơn mức thông thường khoảng 3.700 người. Giới chức trách các nước lưu ý rằng đây mới chỉ là những con số thống kê sơ bộ ban đầu và quy mô thương vong thực tế có thể sẽ còn tăng cao hơn nữa khi các nguồn dữ liệu được cập nhật đầy đủ.

Đứng dưới góc độ khoa học, các nhà nghiên cứu khẳng định cường độ tàn phá khủng khiếp của đợt nắng nóng này gần như chắc chắn là hệ quả trực tiếp từ tình trạng biến đổi khí hậu. Đáng báo động hơn, các dữ liệu thực tế cho thấy châu Âu đang có tốc độ nóng lên nhanh hơn rất nhiều so với nhiều khu vực khác trên bản đồ thế giới.

Trước mắt, châu lục này không còn nhiều thời gian để chần chừ. Ông Hans Kluge chỉ rõ mục tiêu cốt lõi lúc này là toàn bộ hệ thống phải tập trung vào hai nhiệm vụ mang tính sống còn: "Khắc phục ngay lập tức những điểm yếu, lỗ hổng đã bị lộ ra trong những tuần gần đây trước khi làn sóng nhiệt tiếp theo chính thức ập đến; đồng thời phải nhanh chóng xây dựng một hệ thống y tế vững chắc, không chỉ dừng lại ở khả năng phản ứng bị động với nắng nóng cực đoan mà phải luôn trong tư thế chủ động sẵn sàng đối mặt với tình huống này".