Chỉ trong vòng một tuần ngắn ngủi, hàng chục triệu người dân Cuba đã phải gánh chịu hai cú sốc liên tiếp khi hệ thống lưới điện toàn quốc hoàn toàn tê liệt. Giữa bối cảnh khủng hoảng năng lượng ngày càng trầm trọng, chịu tác động mạnh mẽ từ lệnh phong tỏa dầu mỏ của Mỹ, quốc đảo Caribe này đang phải gồng mình chạy đua với thời gian để từng bước thắp sáng lại đất nước từ rạng sáng ngày 22/3.
23-1774233698-chim-trong-bong-toi-vi-khung-hoang-nang-luong-cuba-chat-vat-khoi-phuc-luoi-dien-toan-quoc
Cuba đã trải qua lần mất điện lần thứ 2 trên toàn quốc trong tuần qua. Ảnh: Reuters.

Theo xác nhận từ đơn vị vận hành lưới điện UNE, "nút thắt" của sự cố tồi tệ diễn ra vào tối 21/3 (theo giờ địa phương) bắt nguồn từ khu vực miền đông Cuba. Cụ thể, một nhà máy điện quy mô lớn tọa lạc tại Nuevitas, tỉnh Camaguey, đã bất ngờ gặp sự cố và buộc phải ngừng hoạt động. 

Diễn biến đột ngột này ngay lập tức tạo ra một hiệu ứng domino tàn khốc trên toàn bộ hệ thống, đánh sập lưới điện và đẩy khoảng 10 triệu người dân vào cảnh màn trời chiếu đất trong bóng tối. 

Đáng lo ngại hơn, đây đã là đợt mất điện quy mô lớn thứ ba chỉ tính riêng trong tháng này, phơi bày tình trạng rệu rã, thiếu ổn định của hệ thống điện quốc gia vốn đã quen với những đợt cắt điện kéo dài mỗi ngày trong suốt nhiều tháng qua.

Trước tình thế cấp bách, vào sáng ngày 22/3, Bộ Năng lượng và Mỏ Cuba đã khẩn trương tung ra các giải pháp ứng phó tình thế. Một mạng lưới các mạch điện nhỏ, khép kín đã được thiết lập thần tốc tại tất cả các tỉnh thành trên cả nước. 

Mục tiêu ưu tiên số một hiện tại là dồn toàn bộ nguồn lực để duy trì dòng điện cho các "huyết mạch" của xã hội, bao gồm hệ thống bệnh viện, trạm cấp nước và các cơ sở phân phối thực phẩm thiết yếu.

Bên cạnh đó, những tín hiệu tích cực hiếm hoi cũng đã xuất hiện khi hai nhà máy điện chạy bằng khí đốt do Energas vận hành tại khu vực Varadero và Boca de Jaruco vẫn đang nỗ lực bám trụ hoạt động. 

Nhờ đó, một phần nguồn điện quý giá đã được kết nối và truyền tải thành công tới nhà máy nhiệt điện dầu Santa Cruz lân cận, thắp lên hy vọng cho quá trình phục hồi.

Dù vậy, con đường đưa ánh sáng trở lại toàn diện vẫn còn muôn vàn trắc trở. Đích thân Thủ tướng Cuba Manuel Marrero đã phải thừa nhận rằng nỗ lực khôi phục lưới điện đang phải diễn ra trong "những điều kiện rất phức tạp".

Sự phức tạp này không chỉ đến từ yếu tố kỹ thuật mà còn bắt nguồn từ sức ép địa chính trị to lớn. Nguồn cơn của sự kiệt quệ năng lượng hiện tại gắn liền với những động thái cứng rắn từ phía Washington. 

Kể từ ngày 3/1, sau khi Mỹ tiến hành cuộc đột kích bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro – quốc gia vốn là nhà cung cấp dầu mỏ chủ chốt và sống còn của Cuba, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã lập tức tung ra hàng loạt biện pháp nhằm phong tỏa chặt chẽ các tuyến đường vận chuyển dầu đến quốc đảo này. 

Nguồn cung bị cắt đứt đã trực tiếp giáng một đòn chí mạng vào hệ thống năng lượng của Cuba, dẫn đến chuỗi ngày chìm trong khủng hoảng điện lực như hiện nay.