Quyết định này dự kiến có hiệu lực ngay từ tuần tới, đẩy nền kinh tế thế giới vốn đang trong giai đoạn mong manh vào một vòng xoáy bất ổn mới.

Trong một động thái gây chấn động thị trường quốc tế, Tổng thống Mỹ Donald Trump vừa chính thức tuyên bố sẽ áp mức thuế quan mới lên tới 25% đối với các dòng xe hơi và xe tải nhập khẩu từ Liên minh châu Âu (EU).

02-1777683925-cu-soc-thuong-mai-toan-cau-tong-thong-my-bat-ngo-ap-thue-25-len-o-to-tu-lien-minh-chau-au
Ông Trump ký sắc lệnh tại phòng Bầu dục ở Nhà Trắng. Ảnh minh họa: REUTERS

Thông qua bài đăng trên mạng xã hội ngày 1/5, Tổng thống Trump cáo buộc phía Liên minh châu Âu đã "không tuân thủ thỏa thuận thương mại mà hai bên hoàn toàn nhất trí". Dù người đứng đầu Nhà Trắng không nêu rõ chi tiết vi phạm cụ thể, hành động này đã trực tiếp đe dọa đến khuôn khổ thương mại mang tên Thỏa thuận Turnberry – văn bản được cả Mỹ và EU cam kết duy trì trước đó.

Hành trình của thỏa thuận này vốn đã gặp nhiều trắc trở. Vào tháng 7/2025, Tổng thống Trump và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen từng đạt được đồng thuận về mức thuế 15% cho hầu hết các mặt hàng. Tuy nhiên, sóng gió nổi lên khi Tòa án Tối cao Mỹ ra phán quyết khẳng định Tổng thống thiếu thẩm quyền pháp lý trong việc tuyên bố tình trạng khẩn cấp kinh tế để áp thuế, đồng thời hạ mức thuế trần từ 15% xuống còn 10%.

Phản ứng gay gắt từ phía Liên minh châu Âu

Ngay sau những diễn biến từ phía Mỹ, Ủy ban châu Âu đã đưa ra tuyên bố cứng rắn nhằm bảo vệ quyền lợi của khối. Với vị thế là đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ, EU nhấn mạnh: "Thỏa thuận là thỏa thuận". Phía châu Âu kỳ vọng Mỹ tôn trọng các cam kết trong Tuyên bố chung và khẳng định các sản phẩm của EU phải được hưởng ưu đãi cạnh tranh, không được phép tăng thuế vượt mức trần đã thống nhất.

Bất chấp những lời kêu gọi từ đối tác, chính quyền Tổng thống Trump vẫn đang đẩy mạnh các cuộc điều tra về mất cân bằng thương mại và rủi ro an ninh quốc gia. Những động thái này được xem là bước đệm để thiết lập một chế độ thuế quan mới, điều có thể dẫn tới sự đổ vỡ hoàn toàn của các thỏa thuận kinh tế giữa hai bờ Đại Tây Dương.

Quyết định áp thuế 25% lên ngành công nghiệp ô tô không chỉ là vấn đề riêng của các nhà sản xuất xe hơi, mà còn đe dọa trực tiếp đến mối quan hệ kinh tế khổng lồ. Theo số liệu từ cơ quan thống kê Eurostat, giá trị giao dịch hàng hóa và dịch vụ giữa Mỹ và EU trong năm 2024 đã chạm mốc 1,7 nghìn tỷ Euro (tương đương khoảng 2 nghìn tỷ USD). Tính trung bình, mỗi ngày có tới 4,6 tỷ Euro luân chuyển giữa hai thị trường này.

Việc tăng thuế đột ngột này không chỉ làm rạn nứt niềm tin giữa các đối tác lớn mà còn đặt ra dấu hỏi lớn về tương lai của chuỗi cung ứng toàn cầu, khi các rào cản bảo hộ đang dần thay thế cho những nỗ lực hợp tác tự do thương mại.