Cuộc chiến Iran: Mỹ tổn thất hàng chục máy bay quân sự đắt giá với thiệt hại hàng tỷ USD

Báo cáo chi tiết vừa được Quốc hội Mỹ công bố dựa trên nguồn thông tin tổng hợp từ Lầu Năm Góc, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cùng các phương tiện truyền thông quốc phòng đã phơi bày một thực tế đáng ngại về quy mô thiệt hại của lực lượng không quân nước này. 

Theo số liệu thống kê được đưa ra, quân đội Mỹ đã tổn thất ít nhất 42 chiếc máy bay các loại chỉ trong vòng 40 ngày diễn ra cuộc xung đột căng thẳng với Iran. Các nhà lập pháp ước tính tổng thiệt hại trực tiếp về mặt phương tiện vào khoảng 2,6 tỷ USD. 

Mặc dù vậy, giới nghị sĩ Mỹ vẫn lên tiếng cảnh báo rằng con số thiệt hại trên thực tế có thể còn cao hơn đáng kể do chưa rõ liệu Lầu Năm Góc đã hoàn thành việc thống kê toàn bộ và đầy đủ tất cả các tổn thất thực tế trong chiến dịch này hay chưa.

Danh sách các phương tiện bị phá hủy hoặc hư hại trong báo cáo bao gồm rất nhiều chủng loại, từ máy bay chiến đấu, máy bay trinh sát, máy bay tiếp nhiên liệu cho đến trực thăng cứu hộ chiến đấu và các dòng máy bay không người lái. 

Đi vào chi tiết, lực lượng không quân Mỹ đã mất 4 máy bay chiến đấu F-15E Strike Eagle, 1 tiêm kích F-35A Lightning II, 1 cường kích A-10 Thunderbolt II, 7 máy bay tiếp nhiên liệu KC-135 Stratotanker và 1 máy bay cảnh báo và kiểm soát trên không E-3 Sentry. 

Bên cạnh đó, các tổn thất khác cũng được liệt kê cụ thể gồm 2 máy bay MC-130J Commando II, 1 trực thăng HH-60W Jolly Green II, cùng một số lượng lớn máy bay không người lái với 24 chiếc MQ-9 Reaper và 1 trực thăng MQ-4C Triton. 

Trước đó, trong một phiên điều trần tại Thượng viện, Nghị sĩ đảng Dân chủ Ed Case cũng từng trích dẫn dữ liệu từ trang tin quốc phòng The War Zone để đưa ra con số tương tự là khoảng 39 máy bay bị mất, đồng thời chất vấn quan chức Lầu Năm Góc Jules Hurst về việc tính toán chi phí thay thế. 

Tuy nhiên, ông Hurst đã từ chối xác nhận công khai các con số này và cho biết cơ quan quản lý cần tiến hành một cuộc thống kê toàn diện trước khi đưa ra ước tính chính thức.

Đáng chú ý, báo cáo của Quốc hội Mỹ chỉ ra rằng gánh nặng tài chính dài hạn đối với ngân sách quốc gia sẽ còn tăng cao hơn rất nhiều so với những ước tính ban đầu. Lý do là bởi việc thay thế một số chủng loại máy bay bị phá hủy sẽ bắt buộc quân đội phải khởi động lại toàn bộ các dây chuyền sản xuất đối với những hệ thống vũ khí vốn đã bị khai tử hoặc ngừng chế tạo từ lâu. 

Tiêu biểu như trường hợp chiếc E-3 Sentry bị phá hủy có thể sẽ buộc Lầu Năm Góc phải khôi phục lại chương trình thay thế bằng dòng E-7 Wedgetail vốn đã bị hủy bỏ trước đó, với mức kinh phí phát sinh ước tính lên tới hơn 2,5 tỷ USD. 

Tổng hợp các yếu tố này, các nhà phân tích tham gia xây dựng báo cáo nhận định tổng thiệt hại về máy bay cùng chi phí cho các chương trình thay thế vũ khí cuối cùng có thể cán mốc hơn 7 tỷ USD, bất chấp việc Không quân Mỹ đã nỗ lực thực hiện tới gần 13.000 chuyến bay trong suốt thời gian diễn ra xung đột.

Bên cạnh những tổn thất trực diện trên bầu trời, cục diện dưới mặt đất cũng nhuốm màu ảm đạm không kém. Dẫn nguồn phân tích từ các hình ảnh vệ tinh, tờ Washington Post khẳng định phía Iran đã gây tổn thất hoặc phá hủy hoàn toàn ít nhất 228 cơ sở quân sự cùng nhiều trang thiết bị của Mỹ rải rác khắp khu vực Trung Đông. 

Các đợt không kích dữ dội của Iran đã nhắm trúng hàng loạt mục tiêu chiến lược bao gồm các nhà chứa máy bay, doanh trại quân đội, kho chứa nhiên liệu, các trạm radar, hệ thống thông tin liên lạc và cả các thiết bị phòng không then chốt. 

Đáng nói là quy mô thiệt hại nặng nề này đã không được chính quyền Mỹ công khai thừa nhận trước dư luận. Nhận định về nguyên nhân dẫn đến kết quả này, các chuyên gia quân sự chia sẻ với tờ Washington Post rằng quân đội Mỹ đã phạm sai lầm lớn khi đánh giá thấp năng lực điều khiển hệ thống tấn công của đối phương, đồng thời tỏ ra chậm chạp trong việc thích ứng phòng thủ trước các dòng máy bay không người lái hiện đại và không có biện pháp bảo vệ thích đáng cho các căn cứ quân sự của mình tại Trung Đông.