Một vụ bê bối chấn động ngành hàng không Canada vừa bị phanh phui khi một cựu cơ trưởng của hãng Air Canada bị cáo buộc đã thực hiện hàng trăm chuyến bay thương mại trong suốt gần hai thập kỷ mà không có giấy phép hợp lệ.

Theo thông báo từ Phó Cảnh sát trưởng Nick Milinovich tại cuộc họp báo ngày 9/6, nghi phạm là Geoffrey Wall, 59 tuổi, trú tại thành phố Barrie, tỉnh Ontario. Ông Wall đã bị cảnh sát vùng Peel bắt giữ vào ngày 1/6 sau khi một chiến dịch điều tra gian lận phức tạp mang mật danh "Dự án Icarus” được hoàn tất.  

10-1781083015-cuu-co-truong-canada-bi-bat-vi-nghi-dung-bang-gia-suot-17-nam
Cựu cơ trưởng Geoffrey Wall (Ảnh: CBC)

Hồ sơ cảnh sát cho thấy ông Wall bắt đầu sự nghiệp phi công từ năm 1998 và được thăng chức lên vị trí cơ trưởng vào năm 2009. Quy định của ngành hàng không Canada nghiêm ngặt yêu cầu mọi cơ trưởng phải sở hữu Giấy phép Phi công Vận tải Hàng không (ATPL). Tuy nhiên, cơ quan chức năng cáo buộc ông Wall hoàn toàn không có chứng chỉ bắt buộc này. Để qua mặt hãng bay Air Canada cùng Cơ quan Giao thông Canada (Transport Canada), cựu cơ trưởng này đã làm giả các giấy phép phi công. Thậm chí, ông còn bị cáo buộc cố tình gửi báo cáo sai sự thật cho cảnh sát nhằm che đậy hành vi gian dối của mình.  

Trong suốt giai đoạn từ năm 2009 đến năm 2025, với tấm bằng giả trong tay, ông Wall đã cầm lái hơn 900 chuyến bay cả nội địa lẫn quốc tế. Ông đã chịu trách nhiệm vận chuyển hàng chục nghìn hành khách trên các dòng máy bay thân rộng hiện đại như Boeing 767, 777 và 787, đồng thời lĩnh khoản tiền lương gần 3 triệu CAD. Không dừng lại ở đó, tầm ảnh hưởng của Wall còn vươn rộng khi ông từng đảm nhiệm nhiều vị trí cốt cán trong Hiệp hội Phi công Air Canada, bao gồm cả chức vụ cao nhất là chủ tịch Hội đồng Điều hành Trung ương.

Vụ việc chỉ bắt đầu được phát hiện vào tháng 1 năm nay, sau khi Transport Canada tiến hành rà soát lại hồ sơ năng lực của một cơ trưởng thương mại. Những dấu hiệu bất thường đã được phát hiện từ các tài liệu do chính Wall nộp trong một đợt đánh giá nghiệp vụ định kỳ tại sân bay Pearson vào năm ngoái. Đáng chú ý, Wall đã chủ động xin nghỉ hưu vào năm ngoái, ngay trước khi các cuộc thanh tra của bộ giao thông và điều tra của cảnh sát chính thức vào cuộc.  

Hiện tại, Wall đang phải đối mặt với hàng loạt tội danh nghiêm trọng bao gồm: gian lận trên 5.000 CAD, gây cản trở hoạt động điều tra, 2 tội sử dụng tài liệu giả mạo và 3 tội tàng trữ dấu hiệu nhận diện giả. Nhận định về tính chất vụ án, Phó Cảnh sát trưởng Milinovich ví von: “Điều này giống như một người được cấp phép hành nghề bác sĩ gia đình nhưng lại thực hiện phẫu thuật não trong phòng khám của mình”.

Ông cũng nhấn mạnh thêm rằng các yêu cầu cấp phép được đặt ra vì những lý do rất cụ thể, và việc khai báo sai trình độ rõ ràng là một vấn đề đe dọa đến an toàn. Đồng quan điểm, chủ tịch Hội đồng Dịch vụ Cảnh sát Peel, ông Nando Iannicca bày tỏ sự lo ngại sâu sắc vì vụ việc có nguy cơ làm suy giảm nghiêm trọng niềm tin của công chúng: “Những cáo buộc trong vụ việc này cho thấy một nỗ lực có chủ đích nhằm lách các hệ thống được thiết kế để bảo vệ an toàn công cộng”.

Trước những chuyển biến căng thẳng, Air Canada đã lên tiếng vào 8/6. Hãng khẳng định ngay khi phát hiện Wall thiếu giấy phép ATPL, họ đã lập tức đình chỉ công tác bay của ông và báo cáo cho Transport Canada. Dù thừa nhận tính nghiêm trọng của sự việc, Air Canada vẫn quả quyết an toàn bay không hề bị ảnh hưởng. Hãng giải thích rằng các phi công của họ luôn phải trải qua quy trình kiểm tra năng lực gắt gao 6 tháng một lần, kèm theo một chuyến bay kiểm tra thường niên với giám khảo được Transport Canada chứng nhận.

Đại diện hãng tuyên bố ông Wall vốn đã được đào tạo đầy đủ, sở hữu giấy phép phi công thương mại hợp lệ và luôn chứng minh được năng lực chuyên môn cao trong các khóa huấn luyện định kỳ. Ý kiến này cũng được chuyên gia tư vấn an toàn hàng không Keith Mackey đồng tình, khi ông cho rằng với các chứng chỉ thực tế sở hữu, ông Wall hoàn toàn đủ điều kiện pháp lý để làm cơ phó, chỉ là không đủ tiêu chuẩn đảm nhận vị trí cơ trưởng.

Nhằm xoa dịu dư luận, Air Canada cho biết họ đã tiến hành rà soát toàn bộ đội ngũ phi công hiện tại và không phát hiện thêm bất kỳ trường hợp vi phạm tương tự nào khác.