Tòa phúc thẩm Paris vừa phán quyết hãng Air France và tập đoàn Airbus phạm tội ngộ sát trong thảm kịch rơi máy bay năm 2009 khiến 228 người tử nạn.

Hội đồng xét xử tại Tòa phúc thẩm Pháp đã chính thức ra phán quyết khẳng định hãng hàng không Air France cùng nhà chế tạo máy bay Airbus là những bên phải chịu trách nhiệm hoàn toàn cho vụ tai nạn thảm khốc liên quan đến chuyến bay mang số hiệu AF447. 

Trước đó vào ngày 1/6/2009, chiếc Airbus A330 do Air France vận hành trong lộ trình từ Rio de Janeiro đến Paris đã bất ngờ bị mất kiểm soát trên vùng trời Đại Tây Dương. Chiếc phi cơ sau đó lao thẳng xuống biển, cướp đi sinh mạng của toàn bộ 216 hành khách và 12 thành viên tổ bay. Cho đến nay, đây vẫn được ghi nhận là thảm kịch hàng không tồi tệ và nghiêm trọng nhất trong lịch sử nước Pháp.

Phán quyết mới này đã hoàn toàn đảo ngược quyết định của phiên tòa sơ thẩm diễn ra vào năm 2023, nơi cả hai tập đoàn lớn này từng được tuyên trắng án do tòa án cấp dưới cho rằng không đủ bằng chứng chứng minh sai lầm của họ là nguyên nhân trực tiếp gây ra tai nạn. 

22-1779423668-airbus-va-air-france-bi-ket-toi-ngo-sat-sau-vu-roi-may-bay-khien-228-nguoi-chet
Trục vớt mảnh vỡ máy bay AF447. Ảnh: CC/Marinha do Brasil

Tuy nhiên, tại phiên phúc thẩm, Thẩm phán chủ tọa Sylvie Madec nhận định tòa sơ thẩm đã bỏ sót "chuỗi quan hệ nhân quả" dẫn đến hành động của tổ lái và cái chết của các nạn nhân. Bà nhấn mạnh thảm họa AF447 thực chất là một tai nạn chực chờ xảy ra và hoàn toàn có thể ngăn chặn được nếu như mỗi công ty nhận thức đầy đủ về mức độ nghiêm trọng của các sự cố kỹ thuật.

Theo các báo cáo được công bố tại tòa, khi chuyến bay AF447 đi qua một cơn bão giữa Đại Tây Dương, các ống pitot dùng để đo tốc độ của máy bay đã bị các tinh thể băng làm cho tắc nghẽn. Sự cố này khiến hệ thống lái tự động bị ngắt và tín hiệu báo động lập tức vang lên trong buồng lái. 

Do thiết bị đo lường gặp trục trặc, các phi công đã điều khiển cho máy bay ngóc lên cao, khiến phi cơ rơi vào trạng thái thất tốc rồi đâm xuống biển. Tòa án nhận định rằng dù không loại trừ khả năng phi công có sai sót trong vòng 4 phút 30 giây ngắn ngủi từ lúc cảm biến đóng băng đến khi va chạm, nhưng nguyên nhân cốt lõi là do tổ lái không được chuẩn bị đầy đủ để xử lý một tình huống cực kỳ phức tạp như vậy. Tòa án khẳng định các phi công đã làm hết khả năng và thử mọi cách để thoát khỏi tình huống kinh hoàng, do đó không thể quy trách nhiệm cho họ.

Đồng quan điểm, luật sư đại diện cho gia đình các nạn nhân cáo buộc cả Air France và Airbus đều đã biết trước về những bất cập kỹ thuật trên chiếc Airbus A330 nhưng lại không huấn luyện phi công cách xử lý tình huống khẩn cấp ở độ cao lớn. 

Kết luận của Tòa phúc thẩm chỉ rõ Airbus đã đánh giá thấp tính chất nghiêm trọng của vấn đề liên quan đến ống pitot và thiếu minh bạch thông tin với các hãng khai thác, trong khi Air France bị kết tội thiếu sót trong công tác huấn luyện cũng như không cung cấp thông tin thích đáng cho tổ bay. Với những sai phạm này, mỗi bên bị tuyên phạt 225.000 euro (tương đương 261.000 USD), mức án phạt tối đa đối với tội danh ngộ sát của các pháp nhân. 

Dù số tiền phạt chỉ mang tính biểu tượng nhưng phán quyết này là một đòn giáng mạnh vào danh tiếng của hai ông lớn hàng không. Ngay sau phán quyết, cả Air France và Airbus đều tuyên bố sẽ tiếp tục kháng cáo để kéo dài cuộc chiến pháp lý này.