Cựu thủ tướng Tây Ban Nha bị chỉ trích dữ dội vì chê tuyển Pháp "không có người Pháp"

Trận đại chiến bán kết World Cup sắp tới giữa Tây Ban Nha và Pháp đang bị đẩy lên mức đỉnh điểm của sự căng thẳng, nhưng không phải vì chuyên môn chuyên thuần túy mà do một phát ngôn gây sốc từ chính trường. Ông Mariano Rajoy, cựu Thủ tướng theo trường phái bảo thủ từng lãnh đạo chính phủ Tây Ban Nha từ năm 2011 đến 2018, đã châm ngòi cho một cuộc khẩu chiến dữ dội xuyên biên giới.

Cụ thể, trong bài bình luận định kỳ trên tờ El Debate sau khi chứng kiến Tây Ban Nha hạ gục Bỉ 2-1 ở vòng tứ kết hôm 11/7, ông Rajoy đã đưa ra những nhận định về trận bán kết ngày 14/7. Dù thừa nhận sức mạnh của tuyển Pháp khi ca ngợi đối thủ là tập thể hàng đầu từng hai lần vô địch thế giới và toàn thắng từ đầu giải, vị cựu lãnh đạo này lại bất ngờ buông lời chỉ trích khi cho rằng Pháp sở hữu "một đội hình hàng đầu nhưng lại không có người Pháp". Nhận xét này nhằm thẳng vào nguồn gốc nhập cư hoặc từ các thuộc địa cũ của phần lớn các ngôi sao trong màu áo Lam.

Tuy nhiên, số liệu thực tế từ danh sách 26 cầu thủ được huấn luyện viên Deschamps triệu tập đã lập tức bác bỏ luận điểm mang tính định kiến này. Trên thực tế, chỉ có đúng ba cầu thủ sinh ra ngoài lãnh thổ nước Pháp bao gồm: Michael Olise (sinh ra tại London, có bố là người Anh gốc Nigeria và mẹ là người Pháp gốc Algeria), Marcus Thuram (sinh ra tại Parma, Italy do thời điểm đó người cha huyền thoại Lilian Thuram đang thi đấu tại đây) và thủ thành Brice Samba (sinh ra tại Cộng hòa Dân chủ Congo).

Ngay tại quê nhà Tây Ban Nha, phát ngôn của ông Rajoy đã vấp phải làn sóng phản đối mạnh mẽ từ chính giới cầm quyền. Ông Jose Cepeda, nghị sĩ Nghị viện châu Âu thuộc đảng Công nhân Xã hội Tây Ban Nha (PSOE), đã thẳng thừng lên án những lời lẽ trên là "mang tính phân biệt chủng tộc và bài ngoại", đồng thời nhấn mạnh việc một cựu nguyên thủ quốc gia phát ngôn như vậy là hành vi "đáng xấu hổ".

Tại Pháp, những nhận định của vị cựu Thủ tướng Tây Ban Nha đã kích hoạt một làn sóng giận dữ chưa từng có trên các nền tảng mạng xã hội, buộc các quan chức cấp cao phải lập tức lên tiếng. Bà Aurore Bergé, Bộ trưởng Đặc trách về Bình đẳng giới và Chống phân biệt đối xử của Pháp, đã viết trên mạng xã hội X với thái độ vô cùng đanh thép:

"Những phát ngôn phân biệt chủng tộc lặp đi lặp lại này là không thể dung thứ. Đã đến lúc chúng phải chấm dứt để thể thao trở lại đúng nghĩa của nó: một không gian nơi chúng ta được đánh giá bằng tài năng chứ không phải bất kỳ tiêu chí nào khác."

Đồng quan điểm, Bí thư đảng Cộng sản Pháp Fabien Roussel cũng lên tiếng kêu gọi dư luận đồng lòng lên án Rajoy vì hành vi cố tình thốt ra những lời bỉ ổi nhằm kích động tuyển Pháp. Ông cũng liên hệ sự việc này với những bình luận xúc phạm tiền đạo ngôi sao Kylian Mbappe của một chính trị gia người Paraguay gần đây – vụ việc đã khiến Văn phòng Công tố Paris phải mở cuộc điều tra về hành vi "xúc phạm công khai có tình tiết tăng nặng" sau đơn khiếu nại của Trung tâm Quốc gia Chống Thù hận Trực tuyến của Paris. Trong khi đó, Điện Elysee hiện vẫn chưa đưa ra bất kỳ phản hồi nào trước yêu cầu bình luận.

Nhận xét đầy tranh cãi của ông Rajoy thực chất đã chạm vào vết thương sâu sắc và kéo dài về vấn đề nhập cư lẫn bản sắc dân tộc trong lòng bóng đá Pháp. Câu chuyện này vốn có gốc rễ từ lần đầu tiên Pháp bước lên đỉnh vinh quang World Cup năm 1998, thời điểm những huyền thoại như Zinedine Zidane, Lilian Thuram, Marcel Desailly và Patrick Vieira dẫn dắt đội bóng. 

Khi đó, đội hình quy tụ nhiều cầu thủ gốc nhập cư này từng được ca ngợi là biểu tượng tự hào cho sự đa văn hóa của quốc gia. Tuy nhiên, các thế lực cực hữu như đảng Mặt trận Quốc gia của ông Jean-Marie Le Pen thời bấy giờ lại miệt thị đó là một sự "áp đặt khiên cưỡng" không đại diện cho nước Pháp thực sự.

Cuộc tranh cãi nảy lửa mới nhất này lại bùng lên vào một thời điểm vô cùng nhạy cảm về mặt ngoại giao. Theo kế hoạch, Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez sẽ có chuyến thăm Paris vào ngày 14/7 nhân dịp Quốc khánh Pháp. Trùng hợp thay, đây cũng chính là ngày hai đội tuyển bước vào trận sinh tử chiến tại vòng bán kết World Cup diễn ra tại Texas, Mỹ.